IV SA/Wa 2980/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego odrzucić skargę. W piśmie z dnia 30 listopada 2013 r. B. H. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu B. H. z pobytu stałego z lokalu nr [...], położonego przy ul. [...] w W. Zarządzeniami z dnia 31 grudnia 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 100,-zł i nadesłanie jednego odpisu skargi. Wezwania powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach ich niewykonania, zostały skutecznie doręczone skarżącej w dniu 14 stycznia 2014 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższych czynności bezskutecznie upłynął w dniu 21 stycznia 2014 r. W odpowiedzi na powyższe wezwania, przy piśmie nadanym w dniu 20 stycznia 2014 r. do Wojewody [...] skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz dołączyła odpis skargi, który nie odzwierciedla wiernie treści oryginału skargi i w istocie nie stanowi jej odpisu. Przy piśmie nadanym w dniu 28 stycznia 2014 r. Wojewoda [...] przekazał wniosek skarżącej wraz ze złożonym odpisem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy na mocy art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na postanowienie to nie został wniesiony środek odwoławczy, wobec tego postanowienie to uzyskało walor prawomocności od dnia 20 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zasadą wyrażoną w art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) jest, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a pismem takim jest między innymi skarga. Natomiast stosownie do treści art. 220 § 1 tej ustawy, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, zaś art. 220 § 3 powołanej ustawy stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd, a jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie wykonała zarządzenia Przewodniczącego Wydziału i nie uiściła wymaganego wpisu sądowego. Jak bowiem wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącą wezwań, zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 grudnia 2013 r. zostały doręczone skarżącej w dniu 14 stycznia 2014 r. We wskazanym przez Przewodniczącego Wydziału terminie, który upłynął w dniu 21 stycznia 2014 r. wpis sądowy nie został jednak przez skarżącą uiszczony. Jednocześnie wyjaśnić należy, że prawidłowego wykonania zarządzeń z dnia 31 grudnia 2013 r. nie stanowi nadany w dniu 20 stycznia 2014 r. do Wojewody [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz z załączonym odpisem skargi, bowiem czynności te dokonane zostały z uchybieniem ustawowego terminu zakreślonego do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, a w świetle art. 85 powołanej ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W postanowieniu z dnia 6 lutego 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy Sąd wyjaśnił, że za datę złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy należy uznać dzień 28 stycznia 2014 r., tj. datę przekazania wniosku do Sądu przez Wojewodę. Jedynie skarga, na co wskazuje art. 54 § 1 powołanej ustawy, wnoszona jest do sądu za pośrednictwem organu. Wszystkie inne pisma i wnioski winny być kierowane bezpośrednio do sądu, przed którym wszczęto postępowanie. W związku z tym zarówno wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i odpis skargi, który nie odzwierciedla treści oryginału skargi, złożono po upływie siedmiodniowego terminu zakreślonego w zarządzeniu z dnia 31 grudnia 2013 r. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że prawo do sądu podlega swoistym "ograniczeniom", które wiążą się z wymogami poszczególnych postępowań sądowych, takich jak obowiązek strony partycypowania w kosztach sądowych, warunkami formalnymi czy terminami na dokonanie określonych czynności procesowych. Wprawdzie dopuszczalnym jest, że strona po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, może złożyć wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od jego uiszczenia, jednakże wniosek taki powinien być złożony w terminie zakreślonym przez Sąd do uiszczenia wpisu. Zasadą jest bowiem, że zwolnienie od kosztów sądowych następuje z datą wydania postanowienia w tym przedmiocie i nie działa wstecz. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutki dopiero od chwili jego wniesienia, a zatem nie obejmuje on zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona zobowiązana była w terminie, który upłynął przed jego złożeniem. Jeżeli strona ma przejściowe, a nawet stałe problemy finansowe wpływające na możność uiszczenia opłat sądowych, w takiej sytuacji uprawniona jest do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże wniosek ten musi zostać złożony w terminie otwartym do uiszczenia wpisu [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1261/10 (LEX nr 844719), z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OZ 605/07 (niepubl.) i z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2835/13 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2273/05 (LEX nr 886225)]. Dla rozpoznania niniejszej skargi złożony w dniu 28 stycznia 2014 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie ma jednak znaczenia, gdyż złożony został po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, zakreślonego w zarządzeniu z dnia 31 grudnia 2013 r. Zgodnie natomiast z art. 57 § 1 powołanej ustawy skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymagań jest – stosownie do art. 47 § 1 wymienionej ustawy – dołączenie do skargi jej odpisów dla doręczenia ich stronom. Odpisami mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Odpisem pisma procesowego jest każdy jego egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą odpisu, jak przyjmuje się w doktrynie i praktyce, jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma, bez względu na to, czy jest to egzemplarz pisma zgodny układem treści z oryginałem (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument. Ratio legis przepisu art. 47 § 1 powołanej ustawy stanowi, że celem dołączania odpisów do pisma strony jest doręczenie ich dalej stronom, a zatem jak wynika z powyższych rozważań, doręczenie zgodnej z oryginałem treści pisma, w tym przypadku skargi. Nadesłany przez skarżącą, w uzupełnieniu braków formalnych skargi, dokument przy piśmie nadanym w dniu 20 stycznia 2014 r. do Wojewody [...] nie oddający tożsamej treści co skarga, nie może być uznany za jej odpis, a ponadto złożony został po bezskutecznym upływie terminu, zakreślonego w zarządzeniu z dnia 31 grudnia 2013 r. Zgodnie zaś z treścią art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, że skarżąca nie wykonała w terminie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału, co obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.