IV SA/Wa 2989/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-25

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anita Wielopolska-Fonfara, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania organizacji ekologicznej od decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest prawidłowe, jeśli organizacja ta została później dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania było wadliwe, ponieważ organizacja ekologiczna, która wniosła odwołanie, została ostatecznie dopuszczona do udziału w postępowaniu na prawach strony. W związku z tym, że decyzja, od której wniesiono odwołanie, została wydana w oparciu o postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu, które zostało następnie uchylone przez sąd, zaistniała podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło o umożliwienie mu uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego centrum logistyczno-biurowego. Prezydent odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony. Następnie Prezydent wydał decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, od której Stowarzyszenie wniosło odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania, uznając, że udział społeczeństwa nie jest konieczny w postępowaniu, w którym stwierdzono brak potrzeby oceny oddziaływania na środowisko. Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezydent W. odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na realizacji zabudowy magazynowej, wraz i towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha, parkingów samochodowych, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha, drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości powyżej 1 km, sieci kanalizacyjnej o całkowitej długości nie mniejszej niż 1 km, w ramach budowy centrum logistyczno-biurowego [...] oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej, przy ul. [...], na dz. ew. nr [...] z obr. [...], nr [...] z obr. [...] w W. oraz na dz. ew. nr [...] z obr. [...], w gm. R. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Stowarzyszenie [...], powołując się na art. 31 k.p.a., wystąpiło o umożliwienie mu uczestnictwa na prawach strony w powyższym postępowaniu. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezydent W. odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. Stowarzyszenie złożyło zażalenie na powyższe postanowienie. Przed rozpoznaniem zażalenia, decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Prezydenta W. nr [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla w/w przedsięwzięcia . Od powyższej decyzji Stowarzyszenie wniosło odwołanie. W dniu [...] grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem Nr [...] Kolegium utrzymało w mocy postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezydenta W. odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. Stowarzyszenie zaskarżyło powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, z późno zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856, z późno zm.), po zapoznaniu się z odwołaniem Stowarzyszenia [...] od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 134 k.p.a, w zw. z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, z późno zm.) stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, z późno zm.), zwanej dalej "ustawą", organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. W myśl art. 79 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Społeczeństwo ma zagwarantowany udział w postępowaniu, w tych kategoriach spraw, w których ustawa lub inne przepisy szczególne mu taką możliwość przyznają. Dlatego też ustawodawca kierując się tą dyrektywą wart. 79 ust. 1 ustawy przewidział, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. Rozwiązanie to ma swoje racjonalne uzasadnienie w tym, że skoro zagrożenia ze strony konkretnego przedsięwzięcia dadzą się ocenić bez konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to znaczy, że udział czynnika społecznego nie jest konieczny. Natomiast jeżeli na wstępnym etapie (oczywiście w stosunku do tych przedsięwzięć, do których jest to możliwe) skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie da się przewidzieć, to udział ten jest uzasadniony (za: Gruszecki K., komentarz do art. 79 ustawy, LEX/el. 2009). Z powyższego w ocenie organu wynika zatem, że udział społeczeństwa w postępowaniu zakończonym decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko określonego przedsięwzięcia nie jest konieczny, a co za tym idzie - odwołanie od takiej decyzji przez organizację ekologiczną nie dopuszczoną do udziału w rzeczonym postępowaniu jest niedopuszczalne. Skargę na powyższe postanowieniem w dniu [...] lutego 2014r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Kolegium jednocześnie wydało 2 orzeczenia w sprawie odmowy uznania Stowarzyszenia za stronę w postępowaniu (postanowienie [...]) oraz w sprawie niedopuszczalności wniesionego przez skarżącego odwołania. Tymczasem w ocenie strony skarżącej organ kierując się zasadą przezorności winien był wstrzymać się z wydaniem orzeczenia w przedmiotowej sprawie, do czasu rozstrzygnięcia kwestii uznania skarżącego za stronę przez Sąd. W przypadku bowiem pozytywnego rozstrzygnięcia przez Sąd kwestii uznania Stowarzyszenia za stronę - zaistniałyby przesłanki wznowieniowe. A w takiej sytuacji, biorąc pod uwagę, że orzeczenie o odmowie uznania za stronę jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do kwestii rozpoznania odwołania, to wydanie przedmiotowego orzeczenia w sprawie dopuszczalności odwołania uznać należy za przedwczesne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Jak wynika z akt sprawy wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 433/14 WSA uchylił postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. Prezydenta W. odmawiające dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu. W dniu 13 maja 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił więc postępowanie w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia w/w postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt IV SA/Wa 433/14. i następnie podjął je w dniu 30 września 2015r. W dniu 4 września 2015r. do akt sprawy wpłynęło bowiem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] którym, działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] września 2014 r., odmawiające dopuszczenia rzeczonego Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum logistyczno-biurowego [...] oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej..., orzeczono o uchyleniu w całości zaskarżonego postanowienia i dopuszczono Stowarzyszenie [...] do udziału na prawach strony we wskazanym wyżej postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna. W zaskarżonym do Sądu postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło o niedopuszczalności odwołania wniesionego przez stronę skarżącą od decyzji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Prezydenta W. nr [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji zabudowy magazynowej, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha, parkingów samochodowych, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha, drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości powyżej 1 km, sieci kanalizacyjnej o całkowitej długości nie mniejszej niż 1 km, w ramach budowy centrum logistyczno-biurowego [...] oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej, przy ul. [...] na wymienionych w niej działkach, uznając cyt. " ... że udział społeczeństwa w postępowaniu zakończonym decyzją stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko określonego przedsięwzięcia nie jest konieczny, a co za tym idzie - odwołanie od takiej decyzji przez organizację ekologiczną nie dopuszczoną do udziału w rzeczonym postępowaniu jest niedopuszczalne". Tymczasem, jak wynika z akt sprawy Stowarzyszenie skutecznie zaskarżyło postanowienie Kolegium w przedmiocie odmowy dopuszczenia go do niniejszego postępowania. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. dopuściło stronę skarżącą do udziału na prawach strony we wskazanym wyżej postępowaniu. Powyższe w ocenie Sądu oznacza, że w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a, zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Powyższy przepis stosownie do art. 126 k.p.a stosuje się odpowiednio do postanowień. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec powyższego Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej wyżej ustawy (pkt 2 sentencji).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło