IV SA/Wa 3004/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędzia WSA Anna Szymańska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi D.J. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...].08.2016 r., nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GDOŚ) - po rozpatrzeniu zażalenia D. J. - utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (zwanego dalej RDOŚ) z dnia [...].06.2016 r., nr [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ośrodka hodowli ryb [...] - hodowla [...] w okolicy miejscowości [...] - dolina rzeki [...] w km [...] – [...] - kontynuacja rozpoczętej w 2003 r. i niezakończonej budowy dla terenu działki nr [...], obręb ewidencyjny [...], gmina [...] i części działki nr [...] obręb ewidencyjny [...], gmina [...]. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy. GIOŚ wydał go po ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy. Uprzednie postanowienie odmowne WIOŚ - Organ odwoławczy uchylił, nakazując przeprowadzenie wizji w terenie. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., ponownie rozpoznając tę sprawę, RDOŚ, poinformował o przeprowadzeniu dowodu z owej wizji terenowej. Następnie, postanowieniem z dnia [...].06.2016 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] ponownie odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy. GDOŚ zaznaczył, że w związku z lokalizacją przedmiotowego przedsięwzięcia w granicach obszaru [...], [...] i [...] ([...]) - przedmiotem postępowania uzgodnieniowego była weryfikacja zgodności projektu decyzji o warunkach zabudowy z przepisami dotyczącymi tej formy ochrony przyrody. Podał, że ustalono, iż teren inwestycji obejmuje działkę o nr. ew. [...] w obrębie [..], o powierzchni ok. [...] ha. Obszar inwestycji obejmuje również rzekę [...] i zlokalizowany jest bezpośrednio przy jej brzegu (północna granica inwestycji), Strugę [...] (zachodnia granica inwestycji) oraz rzekę [...] (wschodnia granica inwestycji). Działka nr [...] zlokalizowana jest ok. [..] km od wypływu rzeki [...] z jeziora [...] oraz w odcinkach ujściowych Strugi [...] i rzeki [...]. Od południa i wschodu teren inwestycji sąsiaduje z obszarami leśnymi, natomiast od zachodu z terenami łąkowymi. W toku wizji terenowej stwierdzono wykonanie: elementów płyty dennej (ławy [...] i betonu [...]), przy czym wierzchnia warstwa płyty [...] jest zlasowana, drogi dojazdowej z płyt [...], stawów [...] na wody [...] (2 szt.) i [..] wokół zbiorników. Od zbiorników w stronę [...] prowadzi rów (ok. [...] m), w którym stwierdzono wodę, ponadto stwierdzono ruiny po budynku [...]. Teren inwestycji jest nieuporządkowany, porośnięty roślinnością o różnym zwarciu w podszycie (głównie samosiewy [...], [...], [...], [...]), przy gruncie porośnięty jest obficie roślinnością zielną i trawami. W rejonie inwestycji rzeka [...] ma dno [...], miejscami [...], stwierdzono tu występowanie włosienniczników, oraz [...] i [..]. Ponadto, zgodnie z danymi znajdującymi się w zasobach Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (m.in. Powszechna inwentaryzacja siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory w Lasach Państwowych, 2007 r.), powyżej planowanej inwestycji w dolinie rzeki [...]i Strugi [...] - zidentyfikowane są siedliska przyrodnicze: ekstensywnie użytkowane niżowe łąki [...] ([...]), które wrażliwe są na zmiany warunków wodnych. GIOŚ podał, że uwagi do protokołu z wizji terenowej złożyli wszyscy jej uczestnicy. Przy czym, jedynie pismo Okręgu Polskiego Związku [...] w [...] (dalej zwanego OPZW) - zawiera nowe informacje, które pomogły Organowi I. instancji potwierdzić, że w rejonie planowanej inwestycji występują gatunki ryb, dla ochrony których wyznaczono obszar [...] Dolina [...], [...] i [...] ([...]). Pismo zaś sekretarza [...] w rzeki [...], stanowi jedynie potwierdzenie faktów stwierdzonych w toku dowodu z oględzin terenowych. Natomiast pismo Inwestora zawiera wyjaśnienia dotyczące kwestii technologicznych. Jednocześnie GDOŚ stwierdził, że oświadczenie Inwestora, zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r., w którym przedstawił informacje dotyczące zakresu i terminów realizacji planowanych prac w korytach rzek oraz sposobu oczyszczania stawów, nie jest w żaden sposób wiążące dla Organu uzgadniającego. Organ odwoławczy nadmienił także, iż Informacje [...] - jako instytucji wyspecjalizowanej - są pomocne w rozstrzygnięciu sprawy. Wprawdzie w piśmie [...] brak jest informacji o odłowach kontrolnych, jednakże podkreślono w nim, że jednokrotne odłowy kontrolne są niemiarodajne, a z uwagi na termin - należy je powtórzyć. Wskazano, że Obszar [...] Dolina [...], [...] i [...] ([...]), o powierzchni ponad [...] tys. ha, obejmuje doliny rzeki [...] i jej największych dopływów ([...] i [...]), od obszarów źródliskowych, aż po strefy ujściowej do rzeki [...] w [...]. Obszar [...] obejmuje w znacznej mierze obszary leśne (blisko [...]% powierzchni) obszary łąkowe i użytki rolne ([...] % powierzchni obszaru) oraz wody śródlądowe ([...] %). Ten obszar [...] został utworzony dla ochrony siedlisk [..]: tj. zbiorowiska [...] (m.in. siedliska o kodach: [...], [...], [...], [...]), w tym unikalne [...] i [...] przejściowe; leśne - zarówno [...] i [...] jak i wilgotne lasy [...] i [...] (m.in. siedliska o kodach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [..] DO, [...]), ł[...] i [...] (m.in. siedliska o kodach: [...], [...], [...]) oraz wód [...] ([...], [....], [...], [...], [...]). Rzeki i ich dopływy stanowią ważną ostoję ryb: [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]) oraz [...] ([...]) i [....] ([...]). Rzeka [...] z kolei, stanowi prawobrzeżny i jednocześnie największy dopływ [...] ma długość [...] km. Jako początek [...] przyjmuje się jej wypływ z jeziora [...]. Rzeka praktycznie na całej swojej długości przepływa przez tereny zalesione. Początkowo płynie w wąskiej dolinie wśród lasów; przepływa przez kilka jezior (m.in. przez sztuczne Jezioro [...] i Jezioro [...]), dalej Kanałem [...]. Przed ujściem skręca szerokim łukiem na [...]. Dolina rzeczna jest tu znacznie szersza. Ujście rzeki znajduje się w mieście [...] (por. Diagnoza środowiska przyrodniczego dorzecza [...], kier. [...], 2000 r.). Biorąc pod uwagę strukturę przestrzenną obszaru [...] i lokalizację inwestycji (w górnym biegu rzeki [...], pomiędzy dwoma dopływami), zainwestowanie na tym odcinku rzeki [...] i jej dopływach (istniejące gospodarstwo stawowe na [...] - ok. [...] km od planowanej inwestycji), uwarunkowania przyrodnicze rejonu inwestycji (otoczenie stanowią obszary leśne i łąkowe, rzeka o piaszczystym dnie z miejscowymi żwirowiskami), preferencje siedliskowe wskazanych gatunków ryb, będących przedmiotami ochrony w obszarze [...], m.in.: [...], [...] i [..] powoduje, że rejon inwestycji stanowi dobrej jakości, dogodne siedlisko dla tych gatunków. Wśród istotnych zagrożeń dla tych gatunków, wskazanych w standardowym formularzu danych obszaru [...] wymienia się akwakulturę [...] - hodowle ryb [...] na obszarach źródliskowych i w obrębie mniejszych dopływów. Jak przypomniał GIOŚ, projekt decyzji o warunkach zabudowy dopuszcza budowę: stopnia stabilizującego lustro wody na rzece [...], ujęcia wody na rzece [...], cieku [...], [...] z wykonaniem krat na wlocie i wylocie, dwukomorowego piaskownika [...], [...], [...], studni [...], basenów [...], basenów [...], sieci osadów [...], [...], [...], [...], [...], budynku [...] i magazynu na [...], budowli [...], dróg [...], zbiornika [...]. Wobec tego, w ocenie Organu II. instancji, zamierzone przedsięwzięcie faktyczne polega na działaniach powiązanych technologicznie, tj.: pobór wody do napełnienia i uzupełnienia strat w stawach, oraz funkcjonowanie stawów (eksploatacja i gospodarowanie wodami). Z tego względu, przy rozważaniu wpływu przedsięwzięcia na obszar [...], wzięto pod uwagę całość przedsięwzięcia. GIOŚ dostrzegł, że istnienie stawów [...] może sprzyjać ochronie i zwiększaniu lokalnej różnorodności biologicznej. Stanowią one ostoję dla rzadkich gatunków roślin związanych z [...] siedliskami [...] i [...], mają też znaczenie dla wielu gatunków zwierząt. Nie daje to jednak pełnego obrazu sytuacji. Istnienie stawów hodowlanych należy rozpatrywać w szerszym ujęciu, w szczególności w powiązaniu z działaniami koniecznymi do utrzymania normalnego poziomu piętrzenia w stawach oraz oddziaływania skumulowanego ze wszystkimi innymi zapotrzebowaniami na wodę z tego cieku. GIOŚ zaznaczył, że obiekty stawowe i budowle piętrzące wpływają na zmianę dynamiki przepływu cieków poprzez spowolnienie tempa przepływu wody na odcinku bezpośrednio powyżej i poniżej obiektów oraz wyrównanie przepływów w dolnym biegu cieku. Pobory wody na zasilanie stawów [...], szczególnie w okresie niskich stanów wody w ciekach zlewni, powodują deformację [...] przepływu, a konsekwencją tego stanu są przekształcenia środowiska przyrodniczego: [...] i [...], lasów [...] oraz łąk [...]. Dodatkowo, oddziaływanie kompleksu stawowego zależy od lokalnych uwarunkowań środowiskowych, takich jak: typ krajobrazu, ukształtowanie powierzchni, budowa geologiczna, stosunki wodne, walory przyrodnicze, stan czystości wód w rzece oraz od parametrów technicznych zbiornika i jego lokalizacji względem koryta rzeki. Rozmiar i zasięg wpływu zależy głównie od wielkości zbiornika, a szczególnie wysokości piętrzenia i pojemności. Zatem przedmiotowe przedsięwzięcie może wpływać na przepływ w rzece [...], tym samym na warunki [...] w rzece jak i na ekosystemy w jej sąsiedztwie, w tym na [...] łąki w jej dolinie. GIOŚ podzielił również rozważania Organu I. instancji, dotyczące wpływu planowanej inwestycji (w szczególności: możliwości zmiany [...] i temperatury wody w rzece, barier wynikających z budowy obiektów piętrzących) na gatunki [...], dla ochrony których wyznaczono obszar [...] Dolina [...], [...] i [...], co prowadzić do pogorszenia stanu ich siedlisk. Z tego Organ odwoławczy wyprowadził wniosek, że planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar [...]. Podkreślił także, iż w przypadku niepewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], zastosowanie znajduje tzw. zasada ostrożności. Zgodnie z art. 33 ustawy o ochronie przyrody, jeżeli planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar [...] - wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na obszar [...]. GIOŚ stwierdził, że dla planowanego przedsięwzięcia nie została przeprowadzona taka ocena, a zatem nie można wykluczyć takiego oddziaływania i należy odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia procedury wydania postanowienia administracyjnego, poprzez uniemożliwianie Stronie zapoznania się z aktami sprawy wskazał, że zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok z dnia 25 listopada 2010 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, sygn. akt: II SA/Rz 928/10). Strona skarżąca natomiast – zdaniem GIOŚ - nie wykazała, jakie ujemne konsekwencje dla rozstrzygnięcia sprawy spowodowało ograniczenie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Podstawą ustaleń faktycznych była wizja terenowa, natomiast uwagi złożone przez sekretarza [...] nie zostały uznane jako dowód w sprawie, a wyjaśnienia [...] zostały potraktowane jako dodatkowe informacje. Z tego względu ten zarzut Skarżącej nie uznano za nieuzasadniony. Reasumując, GIOŚ - biorąc pod uwagę zapisy projektu decyzji o warunkach zabudowy - stwierdził, że istnieje możliwość naruszenia art. 33 ustawy o ochronie przyrody, co czyni niezasadnym zarzut zażalenia także w tej kwestii. We wniesionej skardze D. J. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając: 1). mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2015.1651), poprzez dowolne uznanie przez Organ II. instancji - w oparciu o ustalenia Organu I. instancji - że inwestycja objęta decyzją o warunkach zabudowy może znacząco negatywnie oddziaływać obszar [...], podczas gdy prawidłowa ocena oddziaływania inwestycji, prowadzić winna do wniosku, iż jej oddziaływanie na obszar [...] nie ma charakteru negatywnego, a tym bardziej znaczącego; 2). mające wpływ na wynik sprawy naruszenia postępowania administracyjnego, tj.: a). art. 10 K.p.a. w zw. z art. 106 § 4 K.p.a., poprzez uznanie, iż uniemożliwienie Stronie postępowania zapoznania się i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności co do pism z dnia [...] czerwca 2016 r. sekretarza [...] oraz pisma z dnia [...] czerwca 2016 r. [...], nie stanowiło naruszenia prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy; b). art. 77 § 1 K.p.a., poprzez oparcie ustaleń faktycznych na hipotetycznych założeniach, bez przeprowadzenia jakichkolwiek badań mogących stanowić podstawę do formułowania twierdzeń przedstawionych w postanowieniu; c). art. 80 K.p.a., poprzez uznanie wyłącznie w oparciu o oględziny nieruchomości i informacje uzyskane od stron postępowania ([...] oraz [...]), za udowodniony fakt znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na cele ochrony obszaru [...]; Jak podała Skarżąca, ocena Organu wiąże się z hipotetycznym pogorszeniem stanu siedlisk [...], dla ochrony których wyznaczono obszar [...] Dolina [...], [...] i [..] Natomiast nie wszystkie negatywne oddziaływania będą uniemożliwiały realizację przedsięwzięcia w kontekście art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, ale tylko te, których skala, stopień i charakter oddziaływania będą uznane za znaczące. Przesłanki zaś, na podstawie których stwierdzono możliwość znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], są nieprecyzyjne i zbyt ogólne oraz nie zostały poparte szczegółową analizą, z punktu widzenia stanu faktycznego, w ramach którego ma być realizowana ta inwestycja. Skarżąca nie wie dlaczego Organ uznaje, iż zamiana [...], temperatury wody w rzece, barier wynikających z budowy obiektów piętrzących, spowoduje pogorszenie stanu [...] oraz dlaczego sytuacja taka winna być kwalifikowana jako znacząco oddziałująca na obszar Natura 2000. Skarżąca podała, że Ośrodek [...], będący przedmiotem postępowania zaprojektowany został w technologii sprawdzonej i powszechnie stosowanej w kraju. Większość ośrodków [...] w kraju, a z całą pewnością wszystkie funkcjonujące na terenie województwa [...] są ośrodkami opartymi na wodzie przepływowej, co oznacza, że woda pobrana na potrzeby technologiczne, po jej wykorzystaniu i oczyszczeniu, zawracana jest do środowiska, a ilość zrzucanej wody równa się ilości pobranej ze środowiska. Zaprojektowany sposób oczyszczania wód [...], oparty na przepływowych osadnikach nie jest sposobem nowatorskim a powszechnie stosowanym i dającym właściwe efekty oczyszczania. Wszystkie ośrodki w kraju stosują taką metodę oczyszczania wód [...]. Stwierdzenie, że w wyniku zrzutu wód poprodukcyjnych zostaną wielokrotnie zwiększone ilości biogenów w wodach [...], w porównaniu do stanu obecnego, jest – jej zdaniem - twierdzeniem nieprawdziwym. Nie jest prawdą także to, że w wyniki zrzutu ścieków nastąpi wzrost [...], który spowoduje masowy rozwój roślinności wodnej. Gdyby było to prawdą, to ośrodki na rzekach takich jak [...] i [...] (także obszary [...]), na których zlokalizowano bardzo dużo ośrodków [...] oddalonych od siebie nierzadko o kilkaset metrów - nie powinny istnieć. Organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie taką tezę sformułował i co było podstawą jej sformułowania. Nie przedstawił żadnych dowodów czy analiz. Nie wykazał jaki jest aktualny stan czystości rzeki [...], w zakresie wskaźników [...]. Nie wykazał jakie stężenia zanieczyszczeń wystąpią w rzece poniżej zrzutu. Skarżąca wyjaśniła, że wody [...] z ośrodków [...] nie zawierają substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. W odniesieniu do stwierdzenia, że funkcjonowanie ośrodka a w szczególności pobór wód na potrzeby technologiczne ośrodka, spowoduje zmniejszenie przepływu w rzece poniżej stopnia wskazała, że warunki korzystania z wód określa Zarządzenie Nr 3 Dyrektora RZGW w [...], zgodnie z którym pobór wód na potrzeby ośrodka przy poborach zwrotnych może wynosić [...]% [...], pod warunkiem wypełnienia koryta rzeki na odcinku pomiędzy ujęciem a zrzutem, do co najmniej [...]. Spełnienie tego warunku nie daje podstaw do twierdzenia, że inwestycja będzie negatywnie oddziaływała. Ocena rozwiązań technicznych i technologicznych ośrodka nie leży w kompetencji Organu uzgadniającego decyzję o warunkach zabudowy. Wyraziła też przekonanie, że rozstrzygnięcia obu instancji nie udzielają odpowiedzi na pytanie, czy zaprojektowany sposób oczyszczania ścieków jest właściwy i skuteczny z punktu widzenia ochrony obszaru [...]. Podkreśliła także, iż Organ nie wyjaśnił co oznacza stwierdzenie, że ścieki nie będą całkowicie oczyszczone. Podobnie w przypadku biogenów Organ nie wykazał jakie są aktualne stężenia zawiesiny w wodach rzeki [...] i nie przeprowadził analizy jakie stężenia zawiesiny wystąpią w wodach [...] poniżej zrzutu ścieków. Organ I instancji nie wyjaśnił także, na jakiej podstawie twierdzi, że przetrzymanie wód poprodukcyjnych w odstojniku spowoduje wzrost temperatury wody w stosunku do temperatury wody w rzece. Zadała pytanie, co wobec tego ma spowodować nagrzanie wód w osadniku do temperatury stanowiącej zagrożenia dla wód rzeki R. Zdaniem Skarżącej, poczynione rozważania świadczą o dowolności oceny odziaływania inwestycji na obszar [...], dokonanej przez Organ I. instancji, a następnie powielonej przez Organ II. instancji. Wyraziła też przekonanie - odnośnie zarzuconego przez nią naruszenia art. 10 K.p.a. - że nie można uznać, iż uwagi złożone przez sekretarza [...] nie zostały uznane jako dowód w sprawie, a wyjaśnienia [...] zostały potraktowane jako dodatkowe informacje. Należało je potraktować jako dowody, z którymi Strona miała prawo zapoznać się przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stwierdzić przy tym należy, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. ustawodawca nie uzależnił możliwości rozpoznania przez Sąd sprawy w trybie uproszczonym od zgody pozostałych stron postępowania, czy też od zgody organu (por. a contrario art. 119 pkt 2 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że stan niniejszej sprawy jest dostatecznie wyjaśniony i jednoznaczny, Sąd nie stwierdził potrzeby skierowania jej do rozpoznania na rozprawie. Przeciwnie, ustalił, że zachodzi możliwość rozpoznania jej w trybie uproszczonym, zwłaszcza że art. 119 pkt 3 P.p.s.a. nie zawiera żadnych warunków wstępnych skierowania tego typu sprawy do postępowania uproszczonego. Z tego względu w myśl art. 120 P.p.s.a. sprawa rozpoznana została w tym trybie na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Na wstępie stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym decyzje o warunkach zabudowy - w odniesieniu do innych niż park narodowy obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody - wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Zamierzona inwestycja miała zaś polegać na budowie ośrodka hodowli ryb [...] - hodowla [...] w okolicy miejscowości [...] - dolina rzeki [...] w km [...] – [...] - kontynuacja rozpoczętej w 2003 r. i niezakończonej budowy dla terenu działki nr [...], obręb ewidencyjny [..], gmina [..] i części działki nr [...] obręb ewidencyjny [..], gmina [...]. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia [..], w pierwszej kolejności wskazać należy, że zważywszy, iż Polska przystąpiła do Unii Europejskiej w 2004 r., to jeszcze w 2003 r., gdy rozpoczęto realizację tej inwestycji, przepisy najpierw wspólnotowe, a następnie unijne - w zakresie ochrony środowiska, a w szczególności obszarów [...] - inwestorów jeszcze nie obowiązywały. Sytuacja prawna w zakresie ochrony tzw. obszarów wrażliwych uległa zasadniczej zmianie począwszy od 2004 r. Stąd w dacie wydania skarżonych postanowień obu instancji, w 2016 r., gdy inwestor podjął decyzję o kontynuowaniu tej rozpoczętej już inwestycji – w myśl art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm.), zasadą jest, iż wymagane jest podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, gdy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań danych zamierzeń na środowisko. Wykazanie owego braku negatywnego oddziaływania stało się przy tym obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność. Zgodzić należy się z Organem odwoławczym, że szczególne zastosowanie owa zasada przezorności znajduje w ochronie obszarów sieci [...]. Była też wielokrotnie podstawą wyrokowania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. m. in. wyrok C-98/03, Komisja Europejska przeciwko Niemcom, [2006] ECR I-53). Wynika z niej, że w sytuacji, gdy nie można wiarygodnie uzasadnić, iż oddziaływanie to jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do wystąpienia ryzyka oddziaływania, są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je "na korzyść środowiska", a nie "na korzyść inwestycji" (por. "Ocena planów i przedsięwzięć oddziałujących na obszary [...]". Wytyczne metodyczne dotyczące przepisów artykułu 6(3) i 6(4) Dyrektywy Siedliskowej [...]. Komisja Europejska 2002 r.). Obszary [...] w polskim porządku prawnym objęte są ochroną na zasadach określonych w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651, ze zm.). Przepisy te stanowią samodzielną podstawę ochrony obszarów [...]. Z art. 33 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że zabrania się podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru [...]. Ustawa o ochronie przyrody nie zawiera bezwzględnego zakazu zabudowy w obszarze [...], a jedynie zabrania lokalizacji inwestycji lub podejmowania działań mogących znacząco oddziaływać na siedliska przyrodnicze i gatunki, dla ochrony których dany obszar został wyznaczony. Zgodnie z art. 33 ust. 3 cyt. ustawy planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar [...], a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru [...], nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ocena ta ma na celu wykluczenie lub potwierdzenie, że zachodzi znacząco negatywne oddziaływanie zamierzenia na obszar [...]. Jeżeli zaś taka ocena nie została przeprowadzona – jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie - to na etapie uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, można jedynie dowodzić, że istnieje prawdopodobieństwo znacząco negatywnego oddziaływania inwestycji zrealizowanej zgodnie z zapisami projektu decyzji o warunkach zabudowy - na obszar [...] (tj. zachodzi więc możliwość naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Należy przy tym zgodzić się z [...], że wykazanie takiego zagrożenia znacząco negatywnym oddziaływaniem, może stanowić przesłankę do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Przedmiotowa inwestycja, wg przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, w całości miała być zlokalizowana w granicach obszaru [...] [..], [...] i [...] ([...]). Organ I. instancji raz jeszcze rozpoznawał tę sprawę, z uwagi na uprzedni brak przeprowadzenia wizji terenowej, co stało się powodem uchylenia poprzedniego postanowienia odmownego [...], przez Organ odwoławczy. Obecnie, w ponowionym postępowaniu uzgadniającym przed I. instancją, taka wizja terenowa została przeprowadzona. Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu podał, że przedmiotowy obszar [...] został utworzony dla ochrony siedlisk przyrodniczych: tj. zbiorowiska torfowisk (m.in. siedliska o kodach: [...], [...], [..], [...]), w tym unikalne mechowiska i torfowiska przejściowe; leśne - zarówno [..] i grądy jak i wilgotne lasy [...] i [...] (m.in. siedliska o kodach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [..]), [...] i [...] (m.in. siedliska o kodach: [..], [...], [...]) oraz wód słodkich ([...], [...], [...], [...], [...]). Rzeki na nim usytuowane i ich dopływy stanowią ważną ostoję ryb: [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]) oraz [...] ([...]) i [...] ([...]). Z kolei I. instancja, również będąca Organem wyspecjalizowanym w kwestiach ochrony środowiska, zatrudniającym specjalistów zajmujących się różnymi jego elementami, z punktu widzenia zapewnienia im koniecznej ochrony, podała, że "Podczas wizji lokalnej i odłowów kontrolnych zauważono w korycie rzeki miejsca wypełnione drobnym żwirem o różnej grubości, a to może świadczyć o odbywaniu w danym miejscu naturalnego tarła ryb [...] jak np. [...] oraz bardzo cennego gatunkowo [...]. Niepożądanym w takim [...] jest wszechobecny uciekinier z hodowli [...], który wypiera rodzime gatunki ryb i stanowi konkurencję pokarmową dla bytujących tu ryb. [...] potrafi wyjeść całą złożoną ikrę przez inne cenne gatunkowo ryby, jak i również odżywiać się młodymi juwenalnymi formami ryb". Wskazano zatem jednoznacznie na zagrożenia wynikłe z planowanej hodowli ryb [...] dla rodzimych gatunków ryb, dla ochrony których m. in. ten obszar [...] został ustanowiony. Wobec tego należy zgodzić się z Organami obu instancji, że Spełniona została więc przesłanka istnienia prawdopodobieństwa znacząco negatywnego oddziaływania zamierzonej inwestycji, w razie jej zrealizowania zgodnie z zapisami projektu decyzji o warunkach zabudowy, na ten obszar [...]. Przedstawionej ocenie nie można było przy tym zarzucić dowolności. Podkreślenia wymaga, że stanowiska zaprezentowanego w tym zakresie przez uzgadniające Organy obu instancji, nie można było uznać za całkowicie teoretyczne. Na tym obszarze, w wodach powstały już bowiem tego rodzaju farmy hodowlane [.....] i ich funkcjonowanie ujawniło związane z tym problemy, dla których obecnie odmówiono uzgodnienia. Wbrew zatem zarzutom skargi, już Organ I. instancji, kierując się zasadą przezorności, podał z jakich przyczyn uważa, że nie zachodzą podstawy do uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Jakkolwiek przed I. instancją, w oparciu o informacje pozyskane z [...] ustalono, że odłowy przeprowadzone przez [...] w [...] (w rejonie planowanej inwestycji) stwierdziły obecność w [...] kozy [...], gatunku wymienionego w Załącznikach II i IV Dyrektywy Siedliskowej, który powinien być uznany za przedmiot ochrony w obszarze [...] "Dolina [...], [...] i [...]" [...]. Był to jednak argument uzupełniający. O odmowie uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy przesądził bowiem fakt, że zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych zagrożenie dla obszaru [...] "Dolina [...], [..] i [...]" [...], o poziomie wysokim wewnętrznym, stanowi akwakultura morska i słodkowodna. Realizacja przedmiotowej inwestycji wpisuje się zatem w listę zagrożeń dla tego obszaru [...]. Zgodzić należy się z [...], że przepisy art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody stanowią samodzielną podstawę ochrony obszarów Natura 2000. Z art. 33 ust. 1 tej ustawy wynika, iż zabrania się, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru [...], w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar [...] lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...], lub 3) pogorszyć integralność obszaru [...] lub jego powiązania z innymi obszarami. Niewątpliwie te właśnie kwestie były przedmiotem oceny Organów obu instancji w niniejszej sprawie, co wynika z uzasadnień wydanych przez nie postanowień. Kwestie przedmiotowego uzgodnienia, wbrew zarzutom skargi, rozpatrywano zatem pod kątem zgodności z zapisem art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Podstawą poczynionych ustaleń faktycznych niewątpliwie była przede wszystkim owa wizja terenowa. Opierano się przy tym również na literaturze przedmiotu, w tym na Poradniku ochrony siedlisk i gatunków [...] - podręcznik metodyczny, tom 6, Gatunki zwierząt z wyjątkiem ptaków, Ministerstwo Środowiska, 2004 r., [...] i Poradniku ochrony siedlisk i gatunków [...] - podręcznik metodyczny, tom 2, Wody słodkie i torfowiska, Ministerstwo Środowiska, 2004 r., Warszawa. Wyjaśnienia zaś [...], jakkolwiek przydatne w sprawie i potwierdzające stanowisko [...], miały walor jedynie uzupełniający. Niewątpliwie znane były Skarżącej już w postępowaniu prowadzonym przed [...] (akta administracyjne sprawy Strony i ich pełnomocnicy mogą bowiem swobodnie przeglądać, robić z nich notatki, kopiować – art. 73 K.p.a.). Nic nie stało więc na przeszkodzie, by wówczas przed Organem II. instancji, Skarżąca odniosła się do tych twierdzeń, wykazując ich nietrafność i dowodząc ich wadliwości. Na niej bowiem spoczywał obowiązek wykazania, że w związku z realizacją tej inwestycji nie dojdzie do znacząco negatywnego oddziaływania na obszar [...]. Z tej możliwości jednak Skarżąca nie skorzystała. Jakkolwiek więc brak zapoznania jej ze stanowiskiem [...] oraz [...] w rzeki [...], stanowił uchybienie proceduralne w postępowaniu przed Organem I. instancji (naruszono art. 10 § 1 K.p.a.), to z racji możliwości poznania treści tych dokumentów i zajęcia wobec nich stanowiska w postępowaniu prowadzonym przed [...] – należało ocenić, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Niezasadny przy tym jest zarzut naruszenia art. 106 § 4 K.p.a. Nie było bowiem potrzeby przeprowadzania przez Organ odwoławczy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, zważywszy, że Skarżąca nie przedstawiła argumentacji i dowodów świadczących o niewłaściwym wyjaśnieniu tej sprawy przed I. instancją. Jej twierdzenia przeciwne nie zostały w żaden sposób uzasadnione, a podniesiony argument, że funkcjonują inne tego rodzaju hodowle ryb - nie świadczy o tym, że nie przyczynia się to do znacznego ryzyka negatywnego wpływu na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...] .Nadto te hodowle powstały wcześniej, część z nich jeszcze przed integracją Polski z Unią Europejską. Poza tym obecnie wiedza na temat tych zagrożeń jest pełniejsza. Trzeba mieć na uwadze, że Organ I. instancji, po zebraniu informacji dotyczących przedmiotów ochrony w obszarze [...] "Dolina [...], [...] i [...]" [...], występujących w rejonie i w sąsiedztwie planowanej inwestycji polegającej na budowie ośrodka hodowli ryb łososiowatych, stwierdził, że przedsięwzięcie to będzie oddziaływało na: siedlisko przyrodnicze nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami [...] [...] ([...]) oraz gatunki ryb: [...] [...], [...] [...], [...] [...], [..] [...], [...] [...]. W kontekście poczynionych przez Organy ustaleń, w sposób konkretny stwierdzono, że oddziaływanie na wymienione przedmioty ochrony będzie miało miejsce już na etapie budowy ośrodka hodowli ryb [...], ale głównie w czasie jego funkcjonowania. W szczególności Organ I. instancji uznał za prawdopodobne zagrożenie ze strony [...], obcego gatunku w faunie [...]. Jak podkreślił, będącego uciekinierem z ośrodków hodowli. Podał, że gatunek ten wypiera inne ryby, w objęte ochroną gatunkową na tym obszarze. Jest dla nich konkurencją w zdobywaniu pokarmu, a także powoduje bezpośrednie straty w populacji (zjadanie [...], [...] i [...]).Organ ten, na podstawie doświadczeń uzyskanych w wyniku funkcjonowania innych takich ośrodków hodowli ryb (m. in. Na [...], [...] i [...]) podał, że z planowanego ośrodka hodowli ryb do [...] będą dostawały się kolejne [...], bowiem takich przypadków nie da się wykluczyć. W efekcie będzie to powodowało kumulowanie negatywnego oddziaływania [...] przede wszystkim na [...], [...], [...] oraz [...], a więc gatunki ryb podlegających ochronie gatunkowej na tym obszarze [...]. Wskazał także, iż [...] jest nosicielem wielu chorób, które mogą przenosić się na inne ryby i powodować wymierne straty w populacji gatunków ryb chronionych. Przedstawiając to stanowisko, Organ I. instancji, jedynie uzupełniająco powołał się na odłowy prowadzone przez [...] w [...], które potwierdziły obecność w rzece [...], obcego gatunku w faunie Polski. Podobnie za trafne i uprawnione należało uznać stanowisko [...], a więc również Organu posiadającego wiedzę specjalistyczną, że wśród istotnych zagrożeń dla tych gatunków, wskazanych w standardowym formularzu danych obszaru [...] wymienia się akwakulturę słodkowodną - hodowle ryb [...] na obszarach źródliskowych i w obrębie mniejszych dopływów. W tym stanie rzeczy, uprawnione, a nie arbitralne, jest stanowisko Organów obu instancji, że przeprowadzona analiza oddziaływania planowanej budowy ośrodka hodowli ryb [...] - hodowla [...] w okolicy miejscowości [...] - dolina rzeki [...] w km [...] – [...], na przedmioty ochrony obszaru [..] "Dolina [...], [...] i [...]" [..] - pozwala stwierdzić, że przedmiotowa zamierzona inwestycja, wraz z kumulowaniem się oddziaływań już istniejących w zlewni [...]ośrodków hodowli ryb (na [...], [...] i [...]), pogorszy stan siedliska przyrodniczego nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami [...] [...] ([...]), dla którego ochrony został wyznaczony obszar [...] Organy obu instancji wykazały zatem, że inwestycja ta wpłynie znacząco negatywnie na występujące na tym obszarze gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...] i pogorszy stan ich siedlisk, co uniemożliwia uzgodnienie przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Ustalono, że do gatunków tych zaliczają się: [...] [...], [...] [...], [...] [...] [...] [...]. Ponadto planowana inwestycja wpłynie negatywnie na [...] [...] i jej siedlisko, gatunek wymieniony w Załącznikach II i IV Dyrektywy Siedliskowej, który powinien być uznany za przedmiot ochrony w obszarze [...] "Dolina [...], [...]i [...]" [...].Ze względu na opisane oddziaływanie planowanej inwestycji [...] stwierdził, że będzie ona znacząco negatywnie oddziaływała na obszar [...], czym naruszy art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. W przypadku budowy ośrodka hodowli ryb nie można zaś zastosować zapisów art. 34 ustawy o ochronie przyrody. Nadmieniono także, iż za realizacją tej inwestycji nie przemawiają konieczne wymogi interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym. Nadto, istnieją rozwiązania alternatywne dla tego typu przedsięwzięć, np. budowanie ośrodków hodowli ryb [...] z zamkniętym wewnętrznym obiegiem wody i wyposażeniem w oczyszczalnię ścieków. W sprawie nie znajduje także zastosowania art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, ponieważ planowana działalność rybacka będzie oddziaływała znacząco negatywnie na cele ochrony obszaru [...]. W trakcie postępowania administracyjnego, podobnie jak i w postępowaniu sądowym, Skarżąca nie wykazała, że ustalenia te są błędne, czy nieuprawnione. Kwestionowała je jako niedostatecznie udokumentowane. Co wymaga ponownego podkreślenia, Skarżąca pominęła, że w Organach obu instancji rozstrzygnięcia wydają fachowcy, specjalizujący się w różnych aspektach ochrony środowiska, w tym m. in. doświadczeni ichtiolodzy. Nie było zatem jedynym i najważniejszym źródłem informacji o znaczącym negatywnym oddziaływaniu na środowisko zamierzonej inwestycji, stanowisko OPZW, czy [...] – [...] w rzeki [...]. Nadto, odnotowania wymaga także, iż jak podkreśliły Organy, na obszarze planowanej inwestycji w dolinie rzeki [...] i [...] - zidentyfikowane są siedliska przyrodnicze: ekstensywnie użytkowane niżowe [...] ([...]), które wrażliwe są na zmiany warunków wodnych. Fakt istnienia stawów hodowlanych należało zatem rozpatrywać w szerszym kontekście, w szczególności w powiązaniu z działaniami koniecznymi do utrzymania normalnego poziomu piętrzenia w stawach oraz oddziaływania skumulowanego, ze wszystkimi innymi zapotrzebowaniami na wodę z cieku. Jak trafnie podał Organ I. instancji, obiekty stawowe i budowle piętrzące wpływają na zmianę dynamiki przepływu cieków poprzez spowolnienie tempa przepływu wody na odcinku bezpośrednio powyżej i poniżej obiektów oraz wyrównanie przepływów w dolnym biegu cieku. Pobory wody na zasilanie stawów rybnych, szczególnie w okresie niskich stanów wody w ciekach zlewni, powodują deformację reżimu przepływu, a konsekwencją tego stanu są przekształcenia środowiska przyrodniczego: [...] i [...], [...] oraz [...]. Stanowisko to podzielił [...] i stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie może wpływać na przepływ w rzece [...], tym samym na warunki hydromorfologiczne w rzece jak i na ekosystemy w jej sąsiedztwie, w tym na zmiennowilgotne łąki w jej dolinie. Organ odwoławczy przychylił się też do rozważań Organu I. instancji, dotyczących wpływu planowanej inwestycji (w szczególności: możliwości zmiany [...] i temperatury wody w rzece, barier wynikających z budowy obiektów piętrzących) na gatunki ryb, dla ochrony których wyznaczono obszar [...] Dolina [...], [...] i [...], co prowadzić będzie do pogorszenia stanu ich siedlisk. W konsekwencji był uprawniony do końcowej konkluzji, że oznacza to, iż planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar [...], co uniemożliwiało uzgodnienie. Wbrew zarzutom skargi, zaskarżone postanowienie nie naruszyło w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zarzuconych art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Sprawa została dostatecznie wyjaśniona, zważywszy, że [...] zobowiązany był do wydania swego rozstrzygnięcia w ciągu 21 dni, a zebrany materiał dowodowy w sprawie pozwalał na dokonanie oceny oddziaływania zamierzonej inwestycji na przedmiotowy obszar [...]. Zaskarżone postanowienie, podobnie jak i postanowienie utrzymane nim w mocy zostały prawidłowo uzasadnione, przez co dopełniono wymogu z art. 107 § 3 K.p.a. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że skarga nie posiada usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlegała oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art.151 P.p.s.a.