IV SA/Wa 3061/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu P. K. kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. P. K. wywiódł do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy udzielenia V. K. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga P. K. podlega odrzuceniu, gdyż nie jest on podmiotem uprawnionym do jej wniesienia. Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawowo przyznano takie uprawnienie (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego mają dwie kategorie podmiotów. Pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2004). Dalej należy zauważyć, że podstawę legitymacji procesowej strony stanowi interes prawny, rozumiany jako własne prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, a więc taką z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Oznacza to, że wnosząc skargę należy legitymować się interesem prawnym, a jego brak obliguje sąd do odrzucenia skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5 wskazanego paragrafu. W tym miejscu należy zasygnalizować, że art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nawiązuje do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej, rozumianych jako określone przepisami prawa warunki prawidłowego zaskarżenia, dotyczące przedmiotu skargi, jej formy, treści, ale także dotyczące przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, określających, od jakiej formy działalności organów administracji publicznej skarga przysługuje i który z podmiotów jest legitymowany do wniesienia skargi. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017 r. poz. 2206 ze zm.) i inicjatorem postępowania była V. K. (żona skarżącego), obywatelka [...]. Z rozdzielnika zaskarżonej decyzji wynika, że decyzja ta została doręczona również pełnomocnikowi P. K. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że, po pierwsze, ustawa o cudzoziemcach swoim zakresem podmiotowym obejmuje cudzoziemców (art. 1 i art. 3 pkt 3 tej ustawy) i w ustawie tej brak jakiejkolwiek normy prawnej, która przyznawałaby obywatelowi polskiemu prawo lub nakładała na niego obowiązek. Oznacza to, że zarówno zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z [...] października 2017 r. dotyczą sytuacji prawnej V. K., jako osoby starającej się o uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski. Sąd podziela tym samym stanowisko, dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podmiotem mającym interes prawny w postępowaniu prowadzonym z wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a więc stroną postępowania, jest wyłącznie wnioskodawca (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2013 r., II OZ 720/13 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2014 r. II OSK 1332/14 czy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 30 czerwca 2017 r. IV SA/Wa 1106/17 i z 10 marca 2017 r. IV SA/Wa 485/17, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Po drugie, zaskarżona decyzja przez fakt, że skarżący pozostaje w związku małżeńskim z V. K. nie ma bezpośredniego wpływu na jego sferę prawną jako męża cudzoziemki. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że P. K. może (czy powinien) być zainteresowany sposobem zakończenia postępowania, ale po jego stronie istnieje jedynie interes faktyczny, a ten nie upoważnia go do skutecznego wniesienia skargi. Po trzecie, w ocenie Sądu, doręczenie zaskarżonej decyzji P. K. (jego pełnomocnikowi) nie przesądził o tym, że stał się on stroną postępowania. Ani organy administracji, ani sąd administracyjny nie są uprawnieni do przyznania danemu podmiotowi praw strony, jeżeli nie wynika to z wyraźnej normy prawnej. Co więcej, wadliwe doręczenie decyzji nie jest równoznaczne z trwałym uznaniem interesu prawnego adresata decyzji. W dalszych etapach postępowania interes ten może być weryfikowany i może być skutecznie zakwestionowany. Uczestniczenie osoby fizycznej w postępowaniu administracyjnym nie jest konieczną przesłanką nabycia przez tę osobę statusu strony postępowania i odwrotnie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2001 r., I SA 2595/99, LEX nr 54752). W świetle powyższego Sąd stanął na stanowisku, że skarga wniesiona została przez podmiot nie posiadający legitymacji do jej wniesienia, co czyniło skargę niedopuszczalną i obligowało Sąd do jej odrzucenia. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.