IV SA/Wa 3105/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 23 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez W. S. w niniejszej sprawie. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącemu w dniu 18 maja 2018 r., wraz z pouczeniem o przysługującej skardze kasacyjnej. W dniu 15 czerwca 2018 r. W. S., złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Oświadczył, że jest właścicielem mieszkania o pow. 50 m2, działki o pow. 400 m2, jest również właścicielem ciągnika rolniczego o wartości ok. 10000 zł. Podał, że nie posiada oszczędności ani papierów wartościowych. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 2900 zł, jego żona otrzymuje zaś emeryturę w wysokości 1800 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał: rata pożyczki – 1000 zł, czynsz za mieszkanie – 550 zł, opłaty za media – 300 zł, leki – 250 zł, podatki 600 zł. W piśmie z dnia 8 sierpnia 2018r. wezwano Skarżącego do nadesłania, w terminie 14 dni: a) wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę (E.) rachunków bankowych, kont oszczędnościowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) odcinka emerytury W. S. i E.S. za ostatni miesiąc, o ile emerytury nie są przekazywana na konto bankowe, c) kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków (za mieszkanie, media, wyżywienie, leki itp.) za ostatnie 3 miesiące, d) kopii decyzji właściwego organu administracji określającej wysokość zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości/podatku rolnego za 2018 rok; e) informacji, na jaki cel został zaciągnięty kredyt/pożyczka, jaka jest miesięczna rata kredytu/pożyczki i kiedy nastąpi spłata ostatniej raty, f) informacji do jakich celów wykorzystywany jest ciągnik rolniczy, skoro wnioskodawca, jak oświadczył, posiada jedynie działkę o pow. 400 m2. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący nadesłał kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego żony, zaświadczenie o wysokości pożyczki (40000 zł) i stanu zadłużenia na dzień 22.08.2018 r. – 2487 zł. (jak wskazał, pożyczka została zaciągnięta na pomoc dla dziecka przy kupnie mieszkania) kopie potwierdzeń zapłat podatku od nieruchomości, kopię decyzji o waloryzacji emerytury żony, wyciąg z konta bankowego – saldo końcowe na dzień 24 sierpnia 2018 r. – 29454,08 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. II OZ 25/17). Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dopiero gdy środki, którymi dysponuje wnioskodawca, okażą się niewystarczające, można wystąpić o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Referendarza W. S. nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, oboje są emerytami, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości ok. 4700 zł. Zadeklarowane wydatki miesięczne wynoszą zaś ok. 2150 zł (bez wyżywienia). Zestawienie osiąganych dochodów z ponoszonymi wydatkami pozwala stwierdzić, że Skarżący nie jest pozbawiony środków do życia. Zarówno on jak i żona osiągają stałe, comiesięczne dochody, z których pokrywają wydatki koniecznego utrzymania. Sytuacja finansowa Skarżącego jest na tyle dobra, że pozwalała mu na zaciągnięcie pożyczki, którą wsparł jedno ze swoich dzieci przy zakupie mieszkania. Również sytuacja majątkowa Skarżącego podana we wniosku o przyznanie pomocy różni się od sytuacji majątkowej, którą ustalono na podstawie nadesłanych dokumentów. Z tych dokumentów wynika, że Skarżący na rachunku bankowym zgromadził kwotę 29454,08 zł (stan na dzień 24 sierpnia 2018 r.). Skoro Skarżący wraz żoną osiągają stałe, regularne świadczenia emerytalne, które w porównaniu z ponoszonymi wydatkami, wystarczają na bieżące utrzymanie, zgromadzone oszczędności mogą zostać wykorzystane na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wpis od skargi kasacyjnej pobiera się w wysokości połowy należnego wpisu od skargi, zatem w niniejszej sprawie będzie on wynosił 100 zł. Ewentualna konieczność uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w tej kwocie nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla Skarżącego. Na marginesie należy jedynie wspomnieć, że z akt sprawy wynika, że wolą Skarżącego jest wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku, który zapadł w sprawie. Jednakże przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie pełnomocnika nie gwarantuje, że pełnomocnik taki sporządzi skargę kasacyjną. Udzieleniem stronie prawa pomocy przez profesjonalnego pełnomocnika jest również sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Reasumując stwierdzić należy, że W. S. nie wykazał, że zachodzą przesłanki o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.