IV SA/Wa 3111/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-07

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Alina Balicka, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa garaży blaszanych oraz infrastruktury technicznej (sieci elektroenergetycznej, c.o., linii telefonicznej) na wywłaszczonej nieruchomości stanowi realizację celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, co uniemożliwia zwrot nieruchomości na rzecz byłych właścicieli?
Ratio decidendi
Budowa garaży blaszanych oraz infrastruktury technicznej (sieci elektroenergetycznej, c.o., linii telefonicznej) na wywłaszczonej nieruchomości, przeznaczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego, stanowi realizację celu wywłaszczenia. Infrastruktura ta, w tym miejsca parkingowe, jest integralną częścią osiedla mieszkaniowego i jej powstanie na gruncie wywłaszczonym pod budowę osiedla pozwala uznać, że cel wywłaszczenia został osiągnięty. W związku z tym brak jest podstaw do zwrotu nieruchomości na rzecz byłych właścicieli.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości, argumentując, że cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego) został zrealizowany tylko częściowo. Wskazywali, że budowa garaży blaszanych była tymczasowa i nie związana z celem wywłaszczenia, a infrastruktura techniczna zajmowała tylko część działek. Organy administracji uznały, że budowa garaży oraz infrastruktury technicznej stanowi realizację celu wywłaszczenia, co uniemożliwia zwrot nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. K. i E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją Nr [...], z [...] września 2018 r Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2018 r., Nr [...] orzekającą o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych oznaczonych numerami [...] o pow. 0,4418 ha, [...] o pow. 0,0639 ha oraz [...] o pow. 0,0356 ha, Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania o zwrot (część obecnych działek [...], [...], [...] pochodzących z działki nr [...] - dawny nr [...]) została zbyta na rzecz Skarbu Państwa (reprezentowanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w [...]) przez małż. M. i E. K. aktem notarialnym z [...] maja 1988 r. Rep. A. [...]. Przed podpisaniem tego aktu w dniu [...] marca 1988 r. Państwo M. i E. K. wystąpili do Urzędu Miasta i Gminy w [...] z wnioskiem o wykupienie działki nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...] z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo ww. działki z placem budowy przedszkola i bloku mieszkalnego oraz w związku ze szkodami w uprawach spowodowanych przedmiotowymi robotami budowlanymi. Nieruchomość wywłaszczona od Państwa K. objęta była w części decyzją Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] kwietnia 1987 r., znak [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedle mieszkaniowe [...] w [...] oraz decyzją [...] z [...] kwietnia 1987 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedle mieszkaniowe [...]. Zgodnie z załącznikiem graficznym do decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego osiedle mieszkaniowe [...] w [...], miał powstać na niej budynek wielorodzinny i stacja trafo. Po przeanalizowaniu dowodów zebranych w sprawie starosta ustalił, że cel wywłaszczenia został zrealizowany przed rokiem 2004. Dawna działka nr [...] wchodzi w skład osiedla mieszkaniowego [...] które powstało na przełomie lat 90-tych. Budynek wielorodzinny usytuowany na części dawnej działki [...] (obecnie [...]) został oddany do użytku [...] września 1991 r.(dowód - protokół odbioru i przekazania do użytku budynku). Stacja transformatorowa typu MST usytuowana na działce [...] (dawna cz. dz. 85) została wybudowana w 1991 r. Potwierdza to pismo Zakładu Energetycznego w [...] z [...] listopada 2017 r. Na działce nr [...] usytuowany jest ciąg 8 garaży blaszanych w zabudowie szeregowej przeznaczonych dla samochodów osobowych, wybudowany w 1994 r. i funkcjonujący do dnia dzisiejszego dla mieszkańców osiedla (pismo Gminy Miasto [...] z [...] stycznia 2018 r.). Nadto z przedstawionej mapy sytuacyjnej wynika, że w dacie nabycia nieruchomości tj. [...] maja 1988 r. grunt nabyty aktem notarialnym (oznaczony kolorem zielonym) znajdował się na obszarze oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] symbolem C9- MW - teren zabudowy o wysokiej intensywności Powyższe w ocenie Wojewody pozwala uznać, że nieruchomość oznaczona numerem [...] była wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" i cel wywłaszczenia został zrealizowany. Zdaniem Wojewody starosta w sposób nie budzący wątpliwości ustalił cel na jaki nabyto przedmiotową nieruchomość tj. budowa osiedla mieszkaniowego [...] w [...] w oparciu o następujące dokumenty: k. 57, k. 122 (decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego), k. 354 (ustalenia mpzp.) k. 172-173 - decyzja o pozwoleniu na budowę budynków mieszkalnych [...] na osiedlu [...] z [...] stycznia 1990 r., oraz termin realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie - protokoły i opis uzgodnień - k. 177- 190, ( realizacja osiedla w latach 90-tych, budowa blaszanych garaży w 1994 r. - pismo UM z [...] lipca 2015r. k.230 i k.489-490 wraz z załącznikami w postaci projektów technicznych i pozwoleń na budowę tymczasowych garaży blaszanych z 1994 r.). Wyjaśnił nadto, że pozwolenie na budowę zostało wydane zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją [...] z [...] kwietnia 1987 r. co wynika z treści decyzji o pozwoleniu na budowę i tym samym czyni niesłusznym zarzut skarżących, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny utraciła ważność. Cel ten został zrealizowany., bowiem na działce [...] zbudowane ciąg 8 garaży blaszanych, zaś na działkach o nr ewid. [...] i [...] zrealizowano sieć elektroenergetyczną, c.o. i linię telefoniczną. Organ wyjaśnił również, odnosząc się do twierdzeń podniesionych przez E. i M. K., że nie stanowią przedmiotu niniejszego postępowania kwestie wynikające z tytułu zawartych umów dzierżawy gruntu, , zawartych pomiędzy Urzędem Miasta i osobami wydzierżawiającymi grunt pod budowę garaży blaszanych oraz wygaśnięcie tych umów, bowiem sprawy te podlegają regulacjom cywilnoprawnym co wynika z zapisów w tych umowach. Organ wyjaśnił także, że w aktach sprawy znajduje się zarówno uwierzytelniona kopia decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego [...] z [...] kwietnia 1987 - k.122 jak i jej urzędowy odpis uznany pierwotnie przez organ pierwszej instancji jako decyzja [...] z dnia [...] kwietnia 1987 - k. 143. Zdaniem organu odwoławczego jest to ta sama decyzja a mało czytelny jej numer na kopii odpisu decyzji spowodował dodatkową korespondencję związaną z poszukiwaniem błędnie odczytanego numeru sygnatury sprawy i nie istniejącej decyzji. Mając powyższe na uwadze, organ uznał, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanki zbędności nieruchomości. W przypadku, gdy celem wywłaszczenia była planowana na terenie miasta realizacja zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego zarówno na nieruchomości jak i na kompleksie nieruchomości, charakter tej inwestycji określony był w decyzji o planie realizacji inwestycji, co spowodowało, że spełniona była przesłanka uzasadniająca wywłaszczenie nieruchomości na ten cel. Realizacja budowy garaży blaszanych na osiedlu (zamiast parkingów) mieści się w pojęciu realizacji celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Oczywistym jest, że w przypadku planowania inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego inwestycja ta nie ograniczała się tylko do budowy budynków mieszkalnych, ale obejmowała również całą infrastrukturę tego osiedla a m.in. ciągi komunikacyjne, parkingi, sieci energetyczne, wodociągowe, ciepłownicze, kanalizacyjne, tereny zieleni itp. Na etapie realizacji inwestycji możliwa była zmiana planu realizacyjnego, możliwości takiej zmiany nie można również wykluczyć w przyszłości, gdy potrzeby mieszkańców będą je uzasadniać. Stąd nieuzasadniony jest zarzut Państwa K. o nie zawiadomieniu ich o zmianie przeznaczenia części nieruchomości na cel inny niż cel wywłaszczenia. Na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami [...] i [...] położonych w [...] usytuowane są sieci elektroenergetyczna i c.o. oraz linia telefoniczna. Z operatu powykonawczego z wykonania sieci elektroenergetycznej przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za nr [...] wynika, iż sieć ta została wykonana również przed 2004 r. Ww. działki stanowią więc zagospodarowany teren osiedla. Znajdują się na nich sieci ciepłownicza, elektorenergetyczna i linia telefoniczna, czyli podziemna infrastruktura techniczna związana z funkcjonowaniem osiedla. Fakt, iż instalacje podziemne zaliczane są do infrastruktury osiedla potwierdza w uzasadnieniu wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19.06.2015 r. ( sygn. akt II SA/GI 88/15 ). Osiedle powstało przed 2004 r., a więc spełnione są przesłanki prawne uniemożliwiające zwrot nieruchomości na rzecz wnioskodawców. M. i E. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę ma ww. decyzję nr [...] Wojewody [...] z [...] września 2018 r., zaskarżając ją w całości i zarzucili jej naruszenie art.136 i art. 137 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2018 r. w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania W uzasadnieniu wskazali, że w 2014 r. złożyli wniosek o zwrot części nieruchomości to jest części działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...]. Po dwóch pozytywnych decyzjach zwrotowych, otrzymali trzecią decyzję z [...] lutego 2018 roku o odmowie zwrotu, która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, a która jest przedmiotem niniejszej skargi. W wyżej wymienionych dwóch pozytywnych decyzjach określono geodezyjnie numery i wielkości działek do zwrotu tj: [...] o pow.0,1645 ha, [...] o pow. 0,0321 ha oraz [...] o pow.0,0288 ha. Razem powierzchnia działek do zwrotu to 0,2254 ha. Działki te są częściami działek o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...]. Zdaniem skarżących w sprawie zaistniały przesłanki z art. 137 pkt 2 u.g.n., ponieważ cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części nieruchomości i w takim przypadku zwrotowi podlega pozostała część wywłaszczonej nieruchomości. Podkreślili, że działki ewidencyjne oznaczone numerami [...], [...], [...] nie są w całości przedmiotem wniosku o zwrot. Przedmiotem wniosku są części tych działek, które nie zostały zagospodarowane i wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia. Zdaniem skarżących bowiem: - na działce [...], w tym na jej części wnioskowanej o zwrot, oznaczonej na potrzebę zwrotu w decyzji o zwrocie numerem [...], zostały wybudowane tymczasowo na okres 3 lat garaże blaszane w ilości 8 sztuk, nie mające związku z celem wywłaszczenia, - na działce [...], a tym bardziej na jej części wnioskowanej o zwrot oznaczonej na potrzebę zwrotu w decyzji o zwrocie numerem [...], nie wybudowano nic, niczego nie urządzono i nic nie wykorzystano zgodnie z celem wywłaszczenia, - na działce [...], w tym na jej części wnioskowanej o zwrot oznaczonej na potrzebę zwrotu w decyzji o zwrocie numerem [...], wykonano w południowej części działki sieć ciepłowniczą, elektroenergetyczną i linię telefoniczną. W związku z tym należy jeszcze raz oznaczyć geodezyjnie na potrzeby zwrotu północną część działki, na której tych sieci nie ma. W ocenie skarżących wybudowanie tymczasowych nietypowych blaszanych garaży w miejscu usytuowania zieleni urządzonej na osiedlu "[...]" nie miało nic wspólnego z realizacją celu wywłaszczenia. Wskazali nadto, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił czy i kiedy jako byli właściciele skarżący zostali zawiadomieni o zamiarze przeznaczenia części nieruchomości na cel inny niż cel wywłaszczenia. Jednocześnie stwierdzili, że takiego zawiadomienia nigdy nie otrzymali. Ponieważ nie zbadano przesłanki zbędności pozostałej części nieruchomości zgodnie z art. 137 ust. 2 u.g.n. decyzja organu II Instancji jest niezgodna z przepisami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu. Przypomnieć w pierwszym rzędzie należy, że kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. z 2017, poz. 2188 t.j.), oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 t.j. - dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego aktu, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Przy tym że w świetle zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej aktem notarialnym z [...] maja 1988 r., Rep. A Nr [...]. Spór w niniejszej sprawie dotyczy ziszczenia się przesłanki zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, która stanowi przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, przewidzianą w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze. zm. – dalej jako: u.g.n.). Organy dowodzą, że cel wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego został zrealizowany wobec wybudowania na działkach objętych wnioskiem o zwrot garaży oraz sieci elektroenergetycznej, c.o. i linii telefonicznej. Skarżący zaś stoją na stanowisku, że ww. inwestycja, tj. budowa garaży na działce [...] nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia, zaś realizacja sieci elektroenergetycznej, c. o. i linii telefonicznej na działkach [...] i [...], nie stoi na przeszkodzie zwrotowi pozostałej części działek. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymagało zatem, czy wystąpiły przesłanki z przepisu art. 137 ust. 1 ustawy tj. zbędności części nieruchomości objętej wywłaszczeniem dla osiągnięcia celu wywłaszczenia. Jeśli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany na działce objętej wnioskiem, zwrot nie jest możliwy. Zgodnie z przyjętą w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. konstrukcją materialnoprawnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej (umowie/akcie). Obowiązkiem organów w sprawach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości jest ustalenie celu wywłaszczenia, a następnie zbadanie, czy sposób zagospodarowania nieruchomości wywłaszczonej odpowiada temu celowi. Istotną przy dokonywaniu tej oceny okolicznością w rozpoznanej sprawie jest, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego, ta okoliczność jest bezsporna w sprawie. Dokumenty przywołane zarówno w decyzji organu I instancji, jak i organu odwoławczego, jednoznacznie tę okoliczność potwierdzają. Jak bowiem wynika z ustaleń poczynionych przez organy, nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania została zbyta przez małż. M. i E. K. na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Miasta i Gminy w [...] aktem notarialnym z [...] maja 1988r. Rep. A nr [...]. W skład zbytej nieruchomości w [...] wchodziła działka ewidencyjna oznaczona wówczas numerem [...] o powierzchni 0,8038 ha. Działki objęte wnioskiem o zwrot tj. część dz. nr [...], część dz. nr [...] i część dz. nr [...], stanowiły część działki o dawnym numerze [...]. Nieruchomość oznaczona dawnym nr [...] była wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]", które zrealizowano w latach 90-tych XIX wieku, o czym – w ocenie Sądu – świadczą dokumenty powołane na stronach 2 i 3 decyzji organu I instancji , tj. opinie szacunkowe z [...] marca 1988r. dot. ustalenia odszkodowania za rośliny sadownicze i uprawy rolne znajdujące się na nieruchomościach w rejonie ulicy [...] przeznaczonych pod budownictwo spółdzielcze pn. : [...] ( w tym działka nr [...]) oraz opinia w sprawie ustalenia odszkodowania za grunty przeznaczone pod budownictwo spółdzielcze mieszkaniowe pn.: " [...]"; decyzja z [...] kwietnia 1988r. znak [...] Naczelnika Miasta i Gminy w [...] o zezwoleniu małż. K. na wcześniejsze zbycie na rzecz Skarbu Państwa części gospodarstwa rolnego z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne; - protokół z rokowań z [...] kwietnia 1988r. z którego wynika, iż strony zapoznały się planem realizacyjnym spółdzielczego osiedla mieszkaniowego pn. [...]". - informacja uzyskana z Urzędu Miejskiego w [...] przy piśmie z [...] maja 2016r. znak [...], z której wynika, iż działka oznaczona dawnym numerem [...] położona w [...] w dacie [...] kwietnia 1988 r. (data podpisania protokołu z rokowań) znajdowała się w obszarze oznaczonym symbolem C9 MW- 6,5 ha- teren zabudowy mieszkaniowej o wysokiej intensywności (w tym również intensywnej zabudowy jednorodzinnej) z usługami podstawowymi. - mapa sytuacyjno- wysokościowa przyjęta za nr [...] do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, przedstawiająca zakres wywłaszczenia nieruchomości w dacie wydania aktu notarialnego. Rep. A nr [...] wraz z przewidywanym celem wywłaszczenia, W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony pogląd, zgodnie z którym osiedle mieszkaniowe to nie tylko budynki mieszkalne, ale również towarzysząca temu infrastruktura, w tym także obiekty handlowe, ciągi komunikacyjne i tereny służące rekreacji. Elementy te składają się na infrastrukturę całego osiedla, a ich powstanie na terenie osiedla mieszkaniowego, którego realizacja była celem wywłaszczenia nieruchomości, pozwala uznać, iż cel wywłaszczenia został osiągnięty (vide: wyrok NSA z 27 listopada 2014r. sygn. akt I OSK 846/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym nie każda infrastruktura znajdująca się na terenie osiedla mieszkaniowego stanowi o realizacji celu wywłaszczenia. Przykładowo przyjęcie terenów zielonych znajdujących się na terenie osiedla mieszkaniowego – o ile ich realizacja nie była celem wywłaszczenia – może stanowić realizację takiego celu o tyle, o ile stanowi przejaw pewnej zorganizowanej działalności właściciela tegoż terenu pozostającej w powiązaniu z funkcjonowaniem osiedla, w szczególności z istniejącą zabudową (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 789/18, dostępny j.w.). Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organy trafnie oceniły, że również na częściach nieruchomości, o których zwrot ubiegają się skarżący, doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia. Nie ma bowiem wątpliwości, że kwestia zapewnienia miejsc parkingowych stanowi realizację celu jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego. Ze zgromadzonych dokumentów wynika zaś, że na działce nr [...] położonej w [...] usytuowany jest ciąg 8 garaży blaszanych w zabudowie szeregowej, przeznaczonych dla samochodów osobowych. Garaże zostały wybudowane na podstawie pozwoleń na budowę wydanych [...] grudnia 1994 r. i – jak wynika informacji właściciela gruntu tj. Gminy Miasto [...] udzielonej w piśmie z [...] stycznia 2018 r. – funkcjonują do dnia dzisiejszego dla mieszkańców osiedla. Natomiast na działkach [...] i [...] położonych w [...] usytuowane są sieci elektroenergetyczna i c.o. oraz linia telefoniczna, a wykonane zostały przed 2004 r. (operat powykonawczy z wykonania sieci elektroenergetycznej przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za nr [...]). Organy zatem w ocenie Sądu prawidłowo przyjęły, iż ww. działki stanowią zagospodarowany teren osiedla. Znajdują się na nich garaże, sieć elektorenergetyczna, c.o. i linia telefoniczna, czyli podziemna infrastruktura techniczna związana z funkcjonowaniem osiedla oraz miejsca do parkowania. Dodać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest również wyrażany pogląd, iż instalacje podziemne zaliczane są do infrastruktury osiedla. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, pogląd ten w pełni aprobuje. W konsekwencji powyższego Sąd przyjął, że organy prawidłowo ustaliły, że działki ewidencyjne oznaczone numerami: [...] o pow. 0,4418 ha, [...] o pow. 0,0639 ha oraz [...] o pow. 0,0356 ha, położone w [...], będące przedmiotem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zostały zagospodarowane i wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" w ustawowych terminach. Brak było zatem przesłanek do orzeczenia o zwrocie tych nieruchomości, również w części wskazywanej przez skarżących. W szczególności bowiem trudno dopatrywać się zasadności zwrotu nieruchomości, jeżeli – co zostało wyjaśnione na rozprawie przed tutejszym Sądem w dniu [...] marca 2019 r. – sposób zagospodarowania przedmiotowych działek stanowi swego rodzaju zaplecze infrastrukturalne osiedla mieszkaniowego (miejsca parkingowe, dojście i dojazd do garaży i miejsc parkingowych, teren zielony z ustawionymi ławkami). Powyższe przesądza również o braku zasadności twierdzeń o zmianie celu wywłaszczenia, a w konsekwencji naruszenia przepisów nakazujących zawiadomienie właścicieli i zmianie celu wywłaszczenia. Skoro sieci ciepłownicze, parkingi i tereny zielone oraz rekreacyjne stanowią cześć infrastruktury osiedla, to ich realizacja stanowi bowiem realizację celu wywłaszczenia. W kontekście przywołanego przez organy wyroku TK z 13 marca 2014r. sygn. P 38/11, zgodnie z którym nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia, słusznie organy również przyjęły, że cel wywłaszczenia został zrealizowany z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 137 ust. 1 u.g.n W ocenie Sądu kontrolowane organy uczyniły zadość wymogom prawdy materialnej a zatem treści art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustaliły w stopniu wystarczającym dla hipotezy i dyspozycji art. 136 i art. 137 u.g.n. i zarazem poddającym się kontroli Sądu, że w sprawie zaistniały przesłanki do zwrotu wywłaszczonego uprzednio udziału w nieruchomości jak w sentencji kontrolowanej decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy przez decyzję organu II instancji. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji Sąd ocenia jako merytorycznie spójne, logiczne, oparte na wystarczająco w realiach kontrolowanej sprawy ustalonym stanie faktycznym i powołujące się na argumentację opartą na prawidłowo ustalonym i zinterpretowanym stanie prawnym. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło