IV SA/Wa 313/17
WyrokWSA w Warszawie2017-05-30
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, prawidłowo rozpoznało wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnosząc się do wszystkich zarzutów strony?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz przepisy dotyczące uzasadniania decyzji (art. 11, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1, 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), utrzymując w mocy decyzję bez należytego rozpatrzenia wszystkich zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy jest zobowiązany do wszechstronnej analizy materiału dowodowego i ustosunkowania się do wszystkich argumentów strony, co nie zostało uczynione.Stan faktyczny
Skarżący M. K. i Z. K. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, utrzymując w mocy poprzednie rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucali, że decyzja o warunkach zabudowy rażąco narusza przepisy prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych, w szczególności dotyczące wysokości budynku i jego usytuowania, a także pogarsza warunki zabudowy działek sąsiednich. SKO w swoich decyzjach nie odniosło się wyczerpująco do tych zarzutów, skupiając się na definicji rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów proceduralnych przez SKO.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję SKO z dnia [...] maja 2016 r. i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. K. i Z. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO w W., Kolegium), znak: [...] wydana na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 200 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), po zapoznaniu się z wnioskiem z [...] czerwca 2016 r. M. K. i Z. K. (dalej: skarżący. Wnioskodawcy) reprezentowanych przez r. pr. T. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w W. z [...] maja 2016 r. wydanej w sprawie [...], którą to decyzją Kolegium na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług i garażem podziemnym na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w W.
W decyzji z [...] listopada 2016 r. Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Stan sprawy przestawiał się następująco:
W decyzji z [...] maja 2016 r. wydanej w sprawie [...] SKO w W. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług i garażem podziemnym na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w W.
W dniu [...] czerwca 2016 r. do SKO w W. wpłynął wniosek skarżących z [...] czerwca 2016 r. reprezentowanych przez r. pr. T. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w W. z [...] maja 2016 r. wydanej w sprawie [...]. We wniosku tym wnioskodawcy odwołali się od decyzji SKO z [...] maja 2016 r. znak [...] zarzucając tej decyzji naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994r. prawo budowlane w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji niezgodnie z odnośnymi przepisami,
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie określenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji niezgodnie z odnośnymi przepisami.
W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji, którą zostanie stwierdzona nieważność decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług i garażem podziemnym na działkach nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w W. Kolegium stwierdziło, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
W decyzji z [...] listopada 2016 r. Kolegium na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium za całkowicie nieuzasadniony uznało zarzut podnoszony przez wnioskodawców dotyczący wydania decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...] z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do powyższego zarzutu Kolegium wskazało, że naruszenia prawa, mogące stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy "(za: Borkowski w: Adamiak/Borkowski, KPA Komentarz, Warszawa 1998, Art. 156, Nb. 35)". Ponadto Kolegium wskazało, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w przypadku rażącego naruszenia prawa nie chodzi o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny. Zdaniem organu, Kolegium wskazało w poprzedniej decyzji, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie odnosi się do przepisów prawa budowlanego. Szczegółowe warunki dotyczące usytuowania danego budynku na działce są ustalane na etapie wydawania pozwolenia na budowę, a zatem na etapie ustalania warunków zabudowy (postępowania mającego na celu wykazanie ewentualnej możliwości realizacji inwestycji na danym terenie) nie jest możliwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego, a co za tym idzie ich naruszenie.
W piśmie z [...] grudnia 2016 r. M. i Z. K. reprezentowani przez r. pr. T. W. zaskarżyli w całości decyzję Kolegium z [...] listopada 2016 r., zarzucając tej decyzji naruszenie:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 7 lipca 1994 - Prawo budowlane w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji niezgodnie z odnośnymi przepisami,
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w ogóle nie dokonał analizy podniesionych zarzutów, dokonując wyłącznie wywodu dotyczącego pojęcia rażącego naruszenia prawa, przy czym z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, czy w ocenie organu, decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności w ogóle nie narusza prawa, czy też narusza prawo z tym, że naruszenie to nie ma charakteru rażącego. Skarżący wskazali, że w ich ocenie, decyzja Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług i garażem podziemnym na terenie przy ul. [...] na działkach ew. nr [...] w obrębie [...], w W. W Dzielnicy [...] rażąco narusza przepisy obowiązującego prawa, w szczególności art. 34 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 - Prawo budowlane w związku z art. 12 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, która nie spełnia warunków technicznych jakim powinna odpowiadać zgodnie z wymienionym powyżej rozporządzeniem. Zdaniem skarżących, "decyzja o warunkach zabudowy ustala na tym etapie, że inwestycja w sposób rażący narusza obwiązujące warunki techniczne tj.: wysokość budynku dla którego została wydana ta decyzja, w miejscu przylegającym do budynku usytuowanego przy ul. [...] w decyzji o warunkach zabudowy przekracza dozwoloną wysokość określoną we wskazanym powyżej rozporządzeniu". W skardze podniesiono również, że decyzja o warunkach zabudowy wskazuje na maksymalną wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, gzymsu, okapu przedmiotowego budynku dla części przylegającej bezpośrednio do ściany budynku przy ul. [...] ustalając ją na [...] m tj. trzy kondygnacje, ale nie wyżej niż wysokość gzymsu, okapu budynku przy ul. [...] tj. [...] m oraz wskazuje, że szerokość tej części budynku nie może być mniejsza niż [...] m. Jednocześnie zdaniem skarżących, decyzja ta zakłada, że przedmiotowa inwestycja nie może pogarszać warunków zabudowy działek w bezpośrednim sąsiedztwie. W ocenie skarżących, powyższe założenia decyzji o warunkach zabudowy wskazują na jej wewnętrzną sprzeczność, gdyż ustalona dopuszczalna wysokość przedmiotowego budynku jest wyższa niż budynku sąsiadującego w części bezpośrednio przylegającej. Skarżący podnoszą również, że określona w tej decyzji wysokość budynku położonego przy ul. [...] wskazana na [...] m nie jest prawdopodobnie wysokością gzymsu budynku w miejscu przylegania lecz wysokością budynku w miejscu gzymsu lukarny znajdującej się w istotnej odległości od miejsca przylegania budynków. Zdaniem skarżących, przedmiotowa inwestycja w związku z którą została wydana decyzja o warunkach zabudowy powoduje pogorszenie warunków zabudowy działki bezpośrednio przylegającej, naruszając jednocześnie i to w sposób rażący art. 12 ust. 3 pkt. 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych i konfrontacja wyników tej analizy z treścią zaskarżonej decyzji poprzez pryzmat mających zastosowanie przepisów prawa procesowego, nie pozwoliły Sądowi na uznanie sprawy za wyjaśnioną w należyty sposób. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Podstawę wydania ww. decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., według którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Artykuł 138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie określa wprawdzie przesłanek do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, niemniej jednak należy zauważyć, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie narusza ona przepisów materialnych i procesowych. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją.
Art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy jedynie w sytuacji, gdy zaskarżona odwołaniem decyzja wydana została zgodnie z prawem. Decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwu istotnych elementów: osnowy (rozstrzygnięcia) i uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym (zob. np. wyrok NSA z 3 listopada 2000 r., IV SA 13/98, LEX nr 53448; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2000 r" I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041).
Uzasadnienie służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji i samo w sobie nie może być uznane za decyzję administracyjną, lecz jedynie za jej integralną część (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2001 r., II SA 924/01, LEX nr 81816). Zgodnie zart. 107k.p.a. decyzja wydana przez organ administracji publicznej powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W myśl postanowień powołanego przepisu powinno ono w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Na podstawie powołanego przepisu organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Natomiast uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Polega ono nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej czyli na wytłumaczeniu, dlaczego organ orzekający rozstrzygając sprawę, zastosował określony przepis lub dlaczego przyjął jego daną wykładnię.
Zdaniem Sądu, uzasadnienia decyzji Kolegium z [...] maja 2016 r. oraz z [...] listopada 2016 r. w niniejszej sprawie, nie spełniają warunków, o jakich mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienia tych decyzji zostały sporządzone w sposób sprzeczny z treścią art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2016 r. nie dokonało indywidualnej analizy wniosku skarżących z [...] lutego 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...] o udzieleniu warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług i garażem podziemnym na terenie przy ul. [...] na działkach ew. nr [...] w obrębie [...] w W. w Dzielnicy [...]. Należy podkreślić, że uzasadnienie decyzji organu I instancji w dużej mierze sprowadza się do opisania stosowanych przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.) oraz przytoczenia poglądów wyrażonych w orzecznictwie i piśmiennictwie na temat stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Brak uzasadnienia prawnego w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a., może polegać nie tylko na całkowitym braku argumentacji prawnej, ale również na przytoczeniu w interpretacji jedynie ogólnych tez dotyczących wykładni analizowanego przepisu, jak również na braku stanowiska, co do całości przedstawionego we wniosku w o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy problemu. Uzasadnienie organu musi być zatem wyczerpujące i kompleksowo odnosić się do wskazanego stanowiska w kontekście przedstawionego stanu faktycznego. Uzasadnienie decyzji stanowi element decydujący o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia i służy realizacji zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie jest zrealizowana zarówno wówczas, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, jak też gdy nie ustali i nie odniesie się do wszystkich faktów istotnych dla danej sprawy. W niniejszej sprawie naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. zaistniało gdyż Kolegium nie dokonało oceny w kontekście okoliczności i argumentów wskazanych we wniosku skarżących z [...] czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Bezwzględnym obowiązkiem Kolegium ponownie rozpatrującego sprawę było odniesienie się do wszystkich zarzutów skarżących podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Brak prawidłowego odniesienia się przez Kolegium do zarzutów zawartych we wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie faktyczne i prawne obu decyzji Kolegium nie odnosi się do konkretnego rozstrzygnięcia (wywołanego wnioskiem skarżących z [...] lutego 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...]), którego przedmiot i zarzuty były szczegółowo określone.
W ocenie Sądu, wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...] nie było poprzedzone wnikliwą, pełną i wyczerpującą analizą wniosku skarżących z [...] lutego 2015 r. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Przechodząc do oceny decyzji Kolegium z [...] listopada 2016 r. wydanej po zapoznaniu się z wnioskiem z [...] czerwca 2016 r. M. K. i Z. K. reprezentowanych przez r. pr. T. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z [...] maja 2016 r. wskazać należy, że wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe wyłącznie, gdy organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa, co oznacza w praktyce, że organ II instancji dochodzi do analogicznych ustaleń. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania zobligowany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę w takim zakresie, w jakim została ona rozstrzygnięta przez organ I instancji.
W ocenie Sądu, Kolegium w niniejszej sprawie naruszyło przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy decyzję Kolegium z [...] maja 2016 r. bez prawidłowego zbadania nie tylko jej prawidłowości, ale również prawidłowego ponownego rozpatrzenia w całości przedstawionej sprawy a także wnikliwego rozpatrzenia zarzutów zawartych w złożonym przez skarżących wniosku z [...] czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w W. z [...] maja 2016 r. Czyniąc w ten sposób Kolegium w decyzji z [...] listopada 2016 r. naruszyło, także przepisy postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nakładający na organy administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Kolegium z [...] listopada 2016 r., Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, bowiem organ dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Stosownie do treści art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni.
Realizując zasadę dwuinstancyjności organ odwoławczy na nowo ponownie rozpatruje sprawę administracyjną w jej całokształcie. Cechą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest bowiem to, że organ II instancji ponownie rozpatruje oraz rozstrzyga sprawę rozpatrzoną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. Nie oznacza to wprawdzie, że organ II instancji powtarza całe postępowanie wyjaśniające, lecz opierając się na materiale dowodowym zasadniczo zebranym w toku postępowania przez organ I instancji, organ odwoławczy materiał ten jeszcze raz poddaje ocenie, przy czym czyni to między innymi w kontekście zarzutów odwołania, a w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnia, w zależności od wyniku tej oceny, podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia, a tym samym podzielenia stanowiska organu I instancji lub przyznania racji wnoszącemu środek odwoławczy.
We wniosku z [...] czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podnieśli, szereg zarzutów do których nie odniosło się Kolegium w decyzji z [...] listopada 2016 r. Skarżący wskazują we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że decyzja Prezydenta [...] z [...] września 2010 r. nr [...] rażąco narusza przepisy obowiązującego prawa, "w szczególności art. 34 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w zw. z art. 12 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, która nie spełnia warunków technicznych jakim powinna odpowiadać zgodnie z wymienionym powyżej rozporządzeniem".
Skarżący wskazują, że wysokość budynku dla którego została wydana zaskarżona decyzja, w miejscu przylegającym do budynku usytuowanego przy ul. [...] w zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy przekracza dozwoloną wysokość określoną we wskazanym rozporządzeniu. Zdaniem skarżących, zaskarżona decyzja wskazuje na maksymalną wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, gzymsu, okapu przedmiotowego budynku dla części przylegającej bezpośrednio do ściany budynku przy ul. [...] ustalając ją na [...] m tj. trzy kondygnacje, ale nie wyżej niż wysokość gzymsu, okapu budynku przy ul. [...] tj. [...] m oraz wskazuje, że szerokość tej części budynku nie może być mniejsza niż [...] m. Skarżący podnoszą również, że zaskarżona decyzja zakłada, że przedmiotowa inwestycja nie może pogarszać warunków zabudowy działek w bezpośrednim sąsiedztwie. Według skarżących, określona w zaskarżonej decyzji wysokość budynku położonego przy ul. [...] wskazana na [...] m nie jest prawdopodobnie wysokością gzymsu budynku w miejscu przylegania lecz wysokością budynku w miejscu gzymsu lukarny znajdującej się w istotnej odległości od miejsca przylegania budynków. W ocenie skarżących, przedmiotowa inwestycja w związku z którą została wydana zaskarżona decyzja o warunkach zabudowy powoduje pogorszenie warunków zabudowy działki bezpośrednio przylegającej. Skarżący wskazują, że Kolegium "w ogóle nie odniosło się do powyższego".
Należy wyjaśnić, że motywy decyzji organu odwoławczego powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, na co wskazuje art. 11 k.p.a.
Natomiast zarzucany w skardze brak ustosunkowania się przez Kolegium w decyzji z [...] listopada 2016 r. do podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ww. kwestii, które są prawnie doniosłe, jest uchybieniem noszącym cechę naruszenia prawa w stopniu mającym także istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Takie bowiem działanie Kolegium (organ w zasadzie nie zajmuje własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie ograniczając się do opisu przebiegu postępowania i przytoczenia przepisów, a zarazem nie ustosunkowuje się do zarzutów zgłoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) godzi tym samym w podstawowe prawa i gwarancje procesowe strony.
W niniejszej sprawie, SKO w W. rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony przez skarżących dopuściło się naruszenia - w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie - przepisu art. 11 i art. 15 k.p.a., a także wskazanych w skardze przepisów.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że we wniosku z [...] czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zakwestionowali postępowanie Kolegium, które nie odniosło się stanowiska skarżących przedstawionego we wniosku z [...] lutego 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z [...] września 201 Or. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług i garażem podziemnym na terenie przy ul. [...] na działkach ew. nr [...] w obrębie [...] w W. w Dzielnicy [...].
Tymczasem SKO w W. odnosząc się do tych kwestii wskazało w uzasadnieniu decyzji z [...] listopada 2016 r., znak [...] na str. 2, że za całkowicie nieuzasadniony w świetle powyższego oraz zaistniałego stanu faktycznego należało uznać podnoszony przez wnioskodawców zarzut wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, stwierdzenie takie nie świadczy o ponownym - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności - rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Kolegium w decyzji z [...] listopada 2016 r. powinno ponownie poddać ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, szczególnie w kontekście zarzutów zawartych we wniosku z [...] czerwca 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnić, podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia.
Niewątpliwie argumenty skarżących podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie miały charakteru wysoce specjalistycznego, co tym bardziej nie zwalniało organu z obowiązku rozważenia ich słuszności oraz indywidualnego odniesienia się do nich. Należy podkreślić, że w żadnym razie stwierdzenie przez Kolegium w decyzji z [...] listopada 2016 r., "że w postępowaniu nadzorczym, jak już wskazywało Kolegium w poprzednim orzeczeniu nie następuje kontrola instancyjna rozstrzygnięcia (tj. prawidłowość np. ustalonych parametrów)" nie wyczerpuje dwuinstancyjności postępowania.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium będzie zobowiązane do ponownego i wyczerpującego rozważenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności w kontekście zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Analiza w tym zakresie winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3.
Z uwagi na to, że zasadnicza część argumentów podniesionych w skardze skierowanej do sądu administracyjnego pokrywa się z zarzutami przedstawionymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Sąd za przedwczesne uznał odniesienie się do tychże argumentów. Wszystkie te kwestie będą bowiem przedmiotem ponownej uwagi Kolegium w ponownie prowadzonym postępowaniu. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium uwzględni zatem ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło