IV SA/Wa 3154/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-07

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Anna Szymańska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak kompletnych akt archiwalnych postępowania wywłaszczeniowego, w połączeniu z potencjalnym naruszeniem prawa polegającym na skierowaniu decyzji do osoby niebędącej ujawnionym właścicielem w księdze wieczystej, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej?
Ratio decidendi
Niemożność odnalezienia kompletnych akt archiwalnych postępowania wywłaszczeniowego, które zakończyło się kilkadziesiąt lat temu, nie może automatycznie prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Nawet jeśli istnieją wątpliwości co do prawidłowości postępowania lub kręgu stron, a brak akt uniemożliwia pełną rekonstrukcję stanu faktycznego, to takie uchybienia mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji, chyba że wady są oczywiste i rażące. Domniemanie legalności decyzji ostatecznej oraz bezpieczeństwo obrotu prawnego przemawiają za tym, że brak dowodów na istnienie wad kwalifikowanych wyklucza stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Skarżąca U. R. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w O. z 1975 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, argumentując, że stroną postępowania była osoba niebędąca właścicielem zgodnie z późniejszym aktem własności ziemi. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, wskazując na brak kompletnych akt archiwalnych, co uniemożliwiało pełną ocenę postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA dotyczących stwierdzenia nieważności oraz zasady prawdy obiektywnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, sprawy ze skargi U. R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania U. R., E. Z., A. P., T. R. i J. R., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r., nr [...], o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w O., oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 4395 m2. W uzasadnieniu decyzji podano, że Naczelnik Powiatu w O. decyzją z dnia [...] stycznia 1975 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w O., oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 4395 m2. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. U. R. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r., wskazując, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień wywłaszczenia, zgodnie z treścią aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] maja 1974 r. byli małżonkowie A. i U. R., natomiast stroną postępowania wywłaszczeniowego była J. F., wobec czego doszło do rażącego naruszenia prawa. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015 r, nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r., nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w O., oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 4395 m2. Odwołanie od powyższej złożyli U. R., E. Z., A. P., T. R. i J. R.. Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania oraz zbadaniu akt sprawy, uznał, że słuszne jest stanowisko organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji z dnia [...] stycznia 1975 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem działki nr [...] położonej w O.. Organ wskazał, że podstawę prawną decyzji Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r., nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem ww. nieruchomości stanowiła ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ) w brzmieniu obowiązującym w dacie wywłaszczenia. W przedmiotowej sprawie pomimo licznych wystąpień organu wojewódzkiego nie odnaleziono całości akt archiwalnych. W celu odszukania akt postępowania wywłaszczeniowego Wojewoda [...] wystąpił do Starostwa Powiatowego w O., Urzędu Miasta i Gminy O., Archiwum Narodowego w K., Archiwum Państwowego w K., Archiwum Akt Nowych w W., [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. oraz inwestora - byłego [...] Zjednoczenia Budownictwa — Biura Budowy Zaplecza, [...]. Prowadzone poszukiwania nie dały pozytywnego rezultatu. Pełnomocnik stron, na wezwanie organu w dniu [...] czerwca 2015 r. przedłożył nieuwierzytelnioną kopię pierwszej strony zawiadomienia Urzędu Powiatowego w O. z dnia [...] października 1974 r., nr [...] o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości położonych w O. na cele budowy Wytwórni Elementów Wielopłytowych. Organ podkreślił, iż w zaistniałej sytuacji oceny legalności decyzji z dnia [...] stycznia 1975 r. dokonano w oparciu o zachowane i przedłożone przez Starostę O. archiwalne dokumenty, tj. decyzję wywłaszczeniową Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r., akt własności ziemi nr [...] z dnia [...] maja 1974 r., kopię z rejestru gruntów poz. [...] obręb O., kopię rejestru gruntów poz. [...] obręb O., kopię aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] września 1951 r., kopię projektu parcelacji działki nr [...], odpis z wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez uprawnionego geodetę mgr inż. A. M., kopię mapy ewidencyjnej dla dz. nr [...] oraz dostarczony przez pełnomocnika fragment zawiadomienia Urzędu Powiatowego w O. z dnia [...] października 1974 r. Organ podkreślił, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem niemożność odszukania przez organ nadzorczy określonego dokumentu nie oznacza, iż taki dokument nie funkcjonował w obrocie prawnym, w szczególności jeżeli na jego istnienie wskazują inne dokumenty zgromadzone w toku postępowania. Jeżeli o istnieniu pewnych dokumentów, których nie udało się odnaleźć, można wnioskować na podstawie innych zachowanych dokumentów, które się na tamte powołują, to organ administracji winien ocenić taki materiał dowodowy. Jeżeli postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzi się po upływie kilkudziesięciu lat od jej wydania, to nie można przyjąć założenia, iż dokument, którego nie udało się odnaleźć, nie istniał ( tak - NSA wyroku z dnia 30 października 2003 r., sygn. akt I SA 3087/2001). W ocenie organu w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia wskazane w art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., tj. niezbędność wywłaszczenia oraz cel w postaci konieczności wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie lub umowę zamiany nieruchomości według zasad tej ustawy. Brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, że nie można przeprowadzić oceny czy rokowania zostały, przeprowadzone zgodnie z procedurą, jednakże tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły uchybienia, które mogłyby stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Skoro organ wywłaszczeniowy prowadził postępowanie na podstawie wniosku o wywłaszczenie zawierającego zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. wyniki rokowań, to należy przyjąć, że rokowania takie zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującym prawem. Na fakt przeprowadzenia rokowań wskazuje również wzmianka w ocenianej decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 1975 r., iż nabycie nieruchomości przez wnioskodawcę wywłaszczenia nie doszło do skutku, ponieważ właściciel nie wyraził zgody na oferowaną mu kwotę odszkodowania. Zdaniem organu należy zatem uznać, że w przedmiotowej sprawie wymogi określone w art. 6 w/w ustawy z dnia 12 marca 1958 r. zostały spełnione. Na podstawie art. 15 powołanej ustawy, wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie, natomiast zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy, o wszczęciu postępowania właściwy organ zawiadamiał za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym służyły na nieruchomościach prawa rzeczowe ograniczone. Z decyzji Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r. wynika, że wniosek o przeprowadzenie postępowania wywłaszczeniowego został złożony w dniu [...] września 1974 r. Brak zachowanego wniosku wywłaszczeniowego nie pozwala na jego ocenę. Jednakże nie ma żadnych podstaw, aby przypuszczać, że nie spełniał on wszystkich warunki formalnych. Należy bowiem pamiętać, że organ wywłaszczeniowy był zobowiązany do badania kompletności złożonych dokumentów i w przypadku braków wzywał wnioskodawców wywłaszczenia do uzupełnienia wniosku. Skoro wspomniany wniosek z dnia [...] września 1974 r. spowodował wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, to należy domniemywać, iż miał odpowiednią treść, formę i wymagane prawem załączniki. Zgodnie z art. 21 w/w ustawy odszkodowanie ustalano na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Opinia powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. W aktach sprawy nie zachował się protokół z przeprowadzonej rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej ani też opinie biegłych stanowiące podstawę przyznania odszkodowania. Z treści decyzji z dnia 21 stycznia 1975 r. wynika, że biegły, brał udział w postępowaniu, a odszkodowanie zostało przyznane na podstawie opinii biegłych rzeczoznawców. Organ podkreślił, iż zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym brak pełnej dokumentacji sprawy wywłaszczeniowej nie może być utożsamiany z brakami postępowania wywłaszczeniowego. Odszkodowanie za wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości zostało ustalone na podstawie art. 8 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. oraz Zarządzenia Naczelnika Powiatu nr [...] z dnia [...] stycznia 1974 r. z uwzględnieniem opinii biegłych. Wobec braku archiwalnych opinii biegłych nie można ocenić czy organ wywłaszczeniowy prawidłowo przyznał właścicielom przedmiotowej nieruchomości odszkodowanie w wysokości łącznej 109.559 zł. Minister podkreślił, iż zgodnie z treścią decyzji wywłaszczeniowej biegli byli powołani z listy Urzędu Wojewódzkiego w K., a zatem dysponowali fachową wiedzą w zakresie, w którym sporządzali opinie, byli uprawnieni do ich sporządzania i nie ma podstaw do uznania, że sporządzili je nieprawidłowo. Zatem należy uznać, że kwota odszkodowania została przyznana w prawidłowej wysokości, zgodnie z obowiązującymi ówcześnie przepisami prawa. Minister w odniesieniu do zarzutu odwołania dotyczącego skierowania decyzji do J. F., pomimo faktu, iż zgodnie z treścią aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...].05.1974 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości na dzień wywłaszczenia byli małżonkowie A. i U. R., organ stwierdził, że brak akt archiwalnych uniemożliwia ustalenie kto i na jakich zasadach uczestniczył w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym dotyczącym działki nr [...]. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 16 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. do wniosku ubiegającego się o wywłaszczenie należało dołączyć poświadczony odpis z księgi wieczystej stwierdzający prawo własności nieruchomości oraz istniejące na nieruchomości obciążenie albo - jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej lub księga wieczysta zaginęła - odpis dokumentu ze zbioru dokumentów stwierdzającego prawo własności nieruchomości poświadczony przez właściwe państwowe biuro notarialne z zaznaczeniem, że według stanu zbioru dokumentów stwierdza się prawo własności nieruchomości na dzień wydania odpisu. Z uwierzytelnionej kopii księgi wieczystej prowadzonej ówcześnie przez Sąd Grodzki w Powiecie O. pod nr [...], wynika, iż właścicielami działki nr [...] ujawnionymi w dniu wywłaszczenia w księdze wieczystej byli B. F. oraz J. F., na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] września 1951 r., przy czym ich prawo własności zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu [...] października1951 r. Brak akt archiwalnych nie pozwala na ustalenie, czy organ wywłaszczeniowy wiedział o istnieniu w obiegu prawnym aktu własności ziemi nr [...] z dnia [...] maja 1974 r. stwierdzającego, iż właścicielami przedmiotowej nieruchomości o nr [...] stali się z mocy prawa A. R. oraz U. R. (córka B. i J. F.), należy jednakże domniemywać, iż wobec braku ujawnienia prawa własności A. R. oraz U. R. w księdze wieczystej, organ nie miał świadomości o zmianach w stanie prawnym nieruchomości. Brak całości akt archiwalnych nie pozwala również ustalić przyczyn dla których J. F. wskazano w decyzji jako jedynego właściciela hipotecznego działki nr [...] podczas gdy prawo własności ujawnione w księdze wieczystej nr [...], przysługiwało J. F. i B. F. po połowie. Minister wyjaśnił za Wojewodą [...], że A. i U. R. mieli możliwość zgłoszenia i udowodnienia swojego prawa do nieruchomości wynikającego z aktu własności ziemi, bowiem ustawa z dnia 12 marca 1958 r. przewidywała odpowiednie ku temu mechanizmy. Organ wywłaszczeniowy był zobowiązany dopuścić do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony osobę nie ujawnioną jako właściciel w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów, jeśli osoba taka w toku postępowania zgłosiła i udowodniła prawo własności do nieruchomości (art. 20), a nawet wskazać ją jako uprawnioną do otrzymania odszkodowania w sytuacji gdy właściciel wyraził na to zgodę lub mimo wezwania nie brał udziału w postępowaniu (art. 24). Zdaniem organu można przypuszczać, że U. R. i A. R. musieli wiedzieć o toczącym się postępowaniu, bowiem zamieszkiwali razem z rodzicami, tj. B. i J. F., którzy byli nadal ujawnieni w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości. Wobec braku możliwości odtworzenia przebiegu postępowania wywłaszczeniowego nie można ocenić czy organ wywłaszczeniowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa prowadząc postępowanie z udziałem J. F., której na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] maja 1974 r. przysługiwało prawo dożywocia, a która ujawniona była nadal w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości. Nie można wykluczyć, że J. F. reprezentowała w przedmiotowej sprawie córkę i zięcia, na rzecz których został wydany akt własności ziemi. Minister wskazał, że gdyby uznać, że B. F., czy też A. i U. R. nie uczestniczyli w postępowaniu wywłaszczeniowym, to okoliczność ta nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r., a jedynie podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 k..p.a. W konstatacji organ stwierdził, że brak jest podstaw aby uznać, iż Naczelnik Powiatu w O. wywłaszczając za odszkodowaniem przedmiotową nieruchomość decyzją z dnia [...] stycznia 1975 r. dopuścił się rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono również, aby badane orzeczenie naruszało pozostałe przesłanki art. 156 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej U. R. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji w której zgromadzony materiał dowodowy wystarczał do stwierdzenia wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, - art. 7 , 77 i 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy przekroczeniu granic swobodnej oceny, a także wbrew obowiązkowi wglądu na interes społeczny i słuszny interes stron, co doprowadziło organ do stwierdzenia, że brak kompletnych akt wywłaszczeniowych nie pozwala na dokładne zrekonstruowanie stanu faktycznego postępowania zwyczajnego i tym samym dokonania oceny co do istnienia podstaw do stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, albowiem analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie stwierdzenia stwierdzdenia nieważności kwestionowanej decyzji Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r., nie narusza prawa. Na wstępie wyjaśnić należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności stanowy formę nadzoru i prowadzone jest na podstawie art. 156 - 158 k.p.a. Podlega ono takim samym regułom procesowym, jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja z punktu widzenia tego, czy zawiera ona wady kwalifikowane, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, aby przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej ujmując, istotą jest ustalenie czy kontrolowane orzeczenie wydane zostało niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego wydania, przy czym niezgodność tę spełnia co najmniej jedną z przesłanek ustawowo określonych, jako przyczyna stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie, aby mogło dojść do przełamania zasady trwałości decyzji, o której stanowi art. 16 § 1 k.p.a. wady prawne orzeczenia muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wad prawnych decyzji, wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Decyzja ostateczna korzysta bowiem z domniemania legalności - co ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych. Wśród przyczyn skutkujących stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, ustawodawca wymienił w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. rażące naruszenie prawa. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest przy tym pogląd, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, brak kompletnych akt archiwalnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości (których nie ma możliwości odtworzyć w całości ) powoduje, że nie można przeprowadzić oceny postępowania odszkodowawczego i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia Prezydium. Brak akt powoduje również, że nie można organowi postawić zarzutu, iż nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jeżeli organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, jakim dysponował i słusznie doszedł do wniosku, że niepełny materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania zaistnienia wad określonych art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym nie ma podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 2 marca 1956 r. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 170/04, dostępny w CBOSA). Należy mieć również na uwadze okoliczność, iż w sytuacji gdy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji prowadzi się po upływie kilkudziesięciu lat od jej wydania to nie można przyjąć założenia, iż dokument, którego nie udało się odnaleźć w ogóle nie istniał. Konieczna jest wówczas kompleksowa ocena materiału dowodowego i wnioskowanie pośrednie w oparciu o te dowody w sprawie, które udało się zgromadzić (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2003 r., sygn. akt I SA 3087/2001, CBOSA). Niemożność odszukania przez organ nadzorczy określonego dokumentu nie oznacza, iż taki dokument nie funkcjonował w obrocie prawnym, w szczególności jeżeli na jego istnienie wskazują inne dokumenty zgromadzone w toku postępowania. Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że organy dołożyły należytej staranności aby odnaleźć dokumentację dotyczącą postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego, zakończonego przedmiotowym orzeczeniem. W wyniku poszukiwań udało się odnaleźć szczątkowe akta archiwalne postępowania wywłaszczeniowego. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do kwestii skierowania decyzji z dnia [...] stycznia 1975 r. do J. F., mimo tego, że w dniu jej wydania właścicielami wywłaszczonej działki nr [...] zgodnie z aktem własności ziemi nr [...] z dnia [...] maja 1975 r. byli A. R. i U. R.. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy zgodnie z art. 16 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego należało dołączyć poświadczony odpis z księgi wieczystej stwierdzający prawo własności nieruchomości oraz istniejące na nieruchomości obciążenie (...). Z odnalezionej kopii księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Grodzki w P. pod nr [...] wynika, że w dacie wywłaszczenia w księdze wieczystej jako właściciele przedmiotowej działki ujawnieni byli B. F. i J. F.. Należy zatem przyjąć do wniosku o wywłaszczenie, mimo jego braku, został dołączony odpis księgi wieczystej według której właścicielami tej działki były osoby w niej ujawnione. Zatem w przypadku gdy na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowo- odszkodowawczej w księdze wieczystej jako właściciele tej działki nie byli ujawnieni A. R. i U. R. to nie można postawić zarzutu kwestionowanej decyzji z dnia 21 stycznia 1975 r. rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zwłaszcza w sytuacji braku kompletnych akt archiwalnych postępowania prowadzonego w tej sprawie przed ponad 40 laty. Prawidłowe jest stanowisko organu, że okoliczność braku udziału A. R. i U. R., właścicieli działki nr [...] zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] maja 1974 r., w postępowaniu wywłaszczeniowym prowadzonym przez Naczelnika Powiatu w O. stanowi podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., natomiast nie może prowadzić do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, Minister w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, jakim dysponował i zasadnie uznał, że braki w materiale dokumentacyjnym postępowania wywłaszczeniowo - odszkodowawczym nie daje podstaw do stwierdzenia, że decyzja Naczelnika Powiatu w O. z dnia [...] stycznia 1975 r. jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. bądź inną wadą kwalifikowaną, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło