IV SA/Wa 3166/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenie zasad rozliczenia mediów dla najemców gminnych lokali postanawia odrzucić skargę. K. B. wywiódł do Sądu skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zasad rozliczenia mediów najemców gminnych lokali. W ocenie skarżącego zaskarżony akt jest niezgodny z prawem i wynika z niewłaściwej interpretacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 marca 2002 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. nr 26, poz. 257 ze zm.). Prezydent Miasta [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że została wniesiona z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, albowiem sprawa, której dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego: 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem rozpoznawanej skargi K. B. uczynił zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z [...] stycznia 2006 r., które wprowadza zasady rozliczenia mediów dla najemców gminnych lokali. Skarżący kwestionuje sposób rozliczenia wody i ścieków w budynku w którym zamieszkuje, tj. przy ul. [...] w [...]. Z przedłożonych przez organ akt sprawy wynika, że właścicielem tego budynku jest Gmina Miasta [...]. Natomiast skarżący korzysta z lokalu w ww. budynku na podstawie stosunku cywilnoprawnego z właścicielem tego budynku. W tym miejscu należy zauważyć, że z reguły sprawy z zakresu prawa i korzystania z lokali mieszkalnych, w tym należących do mieszkaniowego zasobu gmin należą do materii cywilnoprawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 3035/13, wskazane orzeczenie dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a w konsekwencji zaistniałe spory na tym tle rozstrzygają sądy powszechne. Zgodnie z postanowieniami art. 9 ust. 5 i 6 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150), zarówno w ramach umowy najmu, jak i w wypadku innych tytułów prawnych uprawniających do używania lokalu, właściciel lokalu (wynajmujący) - oprócz czynszu bądź opłaty za używanie lokalu - może pobierać od lokatora (najemcy lokalu lub osoby używającej lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności) jedynie opłaty niezależne od właściciela i tylko w wypadkach, gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub dostawcą usług. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przez opłaty niezależne od właściciela należy rozumieć opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych. Z kolei w myśl art. 26 ust. 1 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. nr 123, poz. 858 ze zm.) rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są prowadzone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z odbiorcami usług na podstawie określonych w taryfach cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków. W sytuacji, gdy odbiorcą ww. usług jest wyłącznie właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych, to jest on obowiązany do rozliczenia kosztów tych usług, z tym zastrzeżeniem, że suma obciążeń za wodę lub ścieki nie może być wyższa od ponoszonych przez właściciela lub zarządcę na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 26 ust. 2 ww. ustawy). Ustawodawca przewidując sytuację, że wskazania wodomierza głównego a suma wskazań wodomierzy zainstalowanych przy punktach czerpalnych wody może wskazywać na różnicę tych wskazań, upoważnił właściciela lub zarządca budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych do dokonania wyboru metody rozliczania kosztów różnicy wskazań (art. 26 ust. 3 ww. ustawy), przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że należnościami wynikającymi z przyjętej metody rozliczania obciążane będą osoby korzystające z lokali w tych budynkach. Dodatkowo należy wyjaśnić, że przepisy powołanego w skardze rozporządzenia Ministra Infrastruktury zostały uchylone rozporządzeniem Ministra Budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. nr 127, poz. 886). Przepisy obowiązującego rozporządzenia, podobnie jak wcześniejsze rozporządzenie, regulują zasady ustalania przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (ceny i stawki opłat za wodę i ścieki) oraz tryb zatwierdzania tych taryf przez organy gminy, a także określają zasady rozliczeń pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług oferowanych przez te przedsiębiorstwa. Nie odnoszą się natomiast do kwestii rozliczeń "za wodę i ścieki" pomiędzy właścicielem lokalu a osobą korzystająca z tego lokalu (np. najemcą). Przenosząc powyższe na kanwę rozpoznawanej skargi K. B. Sąd orzekający w sprawie stwierdził, że zaskarżony akt, mimo, że jego autorem był organ administracji, w istocie stanowi wyraz uprawnień organu należących do sfery właścicielskiej. Tym samym skarga na ten akt nie należy do spraw z zakresu administracji publicznej, tylko materii cywilistycznej, w konsekwencji nie podlega ocenie legalności przez sądy administracyjne. Skoro przedmiot żądania nie mieścił się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, Sąd nie był również uprawniony do badania zachowania terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.