IV SA/Wa 3166/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 3 grudnia 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. [...] Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] kwietnia 2018 r. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1953 r. o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], o pow. 4226,07 m2 nr hip. [...] część [...] stanowiącą własność S. M. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości, stronami postępowania są poprzedni właściciele wywłaszczonej nieruchomości (lub ich następcy prawni) oraz podmioty, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do wywłaszczonej nieruchomości. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości stronami są m.in. spadkobiercy A. G., zmarłego dnia 28 grudnia 2011 r., któremu przysługiwała własność nieruchomości lokalowej objętej księgą wieczystą nr [...] oraz spadkobiercy S. G., zmarłego dnia 29 sierpnia 2012 r., któremu przysługiwała własność nieruchomości lokalowej, objętej księgą wieczystą nr [...], położonej na terenie objętym wywłaszczeniem. Brak orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku i jednocześnie brak sporządzonego notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia skutkuje niemożnością ustalenia spadkobierców, a więc również brak możliwości wezwania ich do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. Z tego względu organ zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności z wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1953 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. W konsekwencji niezbędne było zawieszenie postępowania w tej sprawie z wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z [...] października 2012 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1953 r. o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomości. Istnieje bowiem związek przedmiotowy pomiędzy postępowaniem dotyczącym oceny legalności orzeczeń wywłaszczeniowych oraz postępowaniem dotyczącym oceny legalności orzeczeń odszkodowawczych. W skardze na postanowienie z [...] czerwca 2018 r., [...] M. M. zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 12 § 1, 30 § 4 oraz 28 K.p.a. poprzez przyjęcie, że brak orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku lub brak sporządzonego aktu dziedziczenia skutkuje niemożnością ustalenia spadkobierców oraz wezwania możliwych spadkobierców w charakterze stron do udziału w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy z ustaleń organu wynika, że znani są mu następcy prawni zmarłych uczestników postępowania, co tym samym oznacza możliwość wezwania ich jako spadkobierców do udziału w tej sprawie. Artykuł 97 § 1 pkt 1 K.p.a. nakazuje organowi administracji w pierwszej kolejności stwierdzenie faktu śmierci strony, a potem wezwanie spadkobierców osoby zmarłej do udziału w postępowaniu. Dopiero wtedy gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności określone w art. 30 § 5 K.p.a. lub postępowanie nie może być umorzone jako bezprzedmiotowe – organ administracji zawiesza postępowanie. Organowi znani są spadkobiercy A. G. i S. G. niezasadne jest zatem zawieszenie postępowania. Rolą organu jest podjęcie próby ustalenia spadkobierców zmarłej strony i to bez względu na to, czy krąg spadkobierców został już wyznaczony na podstawie orzeczenia sądowego bądź innego organu, a dla prowadzenia postępowania wystarczające jest wskazanie następców prawnych zmarłej strony. Organ administracji powinien dążyć do ustalenia spadkobierców na podstawie akt sprawy, a w przypadku ustalenia osób powiązanych ze zmarłą stroną do uzyskania od nich oświadczenia, czy są one spadkobiercami zmarłej strony, czy też posiadają interes prawny do występowania w sprawie jako strona postępowania, czy chcą uczestniczyć w tym postępowaniu. Wobec posiadania wiedzy, że spadkobierczynią S. G. może być H. G., a spadkobierczyniami A. G. mogą być A. K. i K. P. nie jest konieczne, aby osoby te posiadały dokumenty potwierdzające ich następstwo prawne. Wystarczające jest uzyskanie od wskazanych osób oświadczenia, że są one spadkobierczyniami po zmarłych stronach. Podnosząc takie zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z [...] kwietnia 2018 r. oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej P.p.s.a. Organ w jednym akcie zawarł w istocie dwa postanowienia (rozstrzygnięcia) w sprawach [...]oraz [...] dotyczących dwóch odrębnych decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. Pierwsze rozstrzygnięcie dotyczyło utrzymania w mocy postanowienia z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...] w zakresie zawieszenia z urzędu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1953 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], o pow. 4226,07 m2 nr hip. [...] część [...] stanowiącą własność S. M. Drugie dotyczyło utrzymania w mocy postanowienia z [...] kwietnia 2018 r. [...] w zakresie zawieszenia z urzędu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1953 r. o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomości położoną w [...] przy ul. [...], o pow. 4226,07 m2 nr hip. [...] część [...] stanowiącą własność S. M. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał odrębnie dwie skargi M.M. jedną dotyczącą zawieszenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...], drugą dotyczącą zawieszenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...]. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1953 r. o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomości położoną w [...] przy ul. [...], o pow. 4226,07 m2 nr hip. [...] część [...] stanowiącą własność S. M. Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., [...] Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...] w zakresie zawieszenia z urzędu postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1953 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], o pow. 4226,07 m2 nr hip. [...] część [...] stanowiącą własność S. M. zasadnym było zwieszenie postępowania w tej sprawie (z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2012 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1953 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] czerwca 1953 r. o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomości). Skarga na postanowienie z [...] czerwca 2018 r., [...] została oddalone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2259/18, ponieważ w ocenie Sądu zasadnym było zawieszenie postępowania z uwagi na niemożliwość wezwania spadkobierców stron postępowania, ponieważ brak jest stosownych dokumentów potwierdzających następstwo prawne. Jak słusznie wskazał organ, istnieje związek przedmiotowy pomiędzy postępowaniem dotyczącym oceny legalności orzeczeń wywłaszczeniowych oraz postępowaniem dotyczącym oceny legalności orzeczeń odszkodowawczych. Wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń odszkodowawczych zależy od wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń wywłaszczeniowych. W tym znaczeniu zasadnym było zawieszenie postępowania w tej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Skarżąca podjęła stosowne kroki mające na celu doprowadzenie do szybkiego zakończenia postępowania, składając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w tej sprawie. Wyrokiem z 8 listopada 2018 r. IV SAB/Wa 286/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i że przewlekłe postępowanie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie w uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że "w istocie, brak wiedzy o następcach prawnych stron postępowania stanowi podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie głównej, do czasu ich ustalenia". Sąd zwrócił uwagę, że postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania zostało wydane dopiero w dniu 9 kwietnie 2018 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.