IV SA/Wa 317/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-23
Skład orzekający: Kaja Angerman, Aneta Dąbrowska, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, który złożył pisemne oświadczenie o wydaniu nieruchomości inwestorowi w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ale faktyczne przejęcie nieruchomości przez inwestora nastąpiło później, jest uprawniony do powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości na podstawie art. 18 ust. 1e specustawy drogowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie pisemnego oświadczenia o wydaniu nieruchomości w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przy braku przeszkód ze strony właściciela w faktycznym przejęciu nieruchomości przez inwestora, spełnia przesłanki do powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, nawet jeśli faktyczne przejęcie nastąpiło później. Kluczowe jest wykazanie przez właściciela aktywnej woli wydania nieruchomości i umożliwienie inwestorowi jej objęcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która uchyliła decyzję Wojewody o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania w trybie specustawy drogowej. Wojewoda przyznał to powiększenie, uznając, że właścicielka złożyła oświadczenie o wydaniu nieruchomości w terminie, mimo że faktyczne przejęcie nastąpiło później. Minister uchylił tę część decyzji, uznając, że nie doszło do faktycznego wydania nieruchomości w wymaganym terminie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i specustawy drogowej poprzez błędną wykładnię i zastosowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa oraz zasądził od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi A. H. i M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżących A. H. i M. K. solidarnie kwotę 592 (pięćset dziewięćdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej: "Minister") z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Minister, po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta [...], uchylił decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z dnia [...]czerwca 2017 r. w części dotyczącej pkt. 3 i w tym zakresie orzekł o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
II.1. Nieruchomość położona w [...], obręb [...], oznaczona jako działki nr [...]o powierzchni 0,0638 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,0164 ha (dalej: "Nieruchomość"), objęta została decyzją Wojewody [...]nr [...]z dnia [...]sierpnia 2016 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa Regionalnej Drogi [...]-[...]- Etap IV - km 7+990,0 - km 10+221,00", której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nieruchomość, wedle stanu ujawnionego w księdze wieczystej, była własnością A.H..
II.2. Wskazaną wyżej decyzją z [...]czerwca 2017 r. Wojewoda orzekł w pkt. 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 394.657,00 zł na rzecz A. H. za prawo własności Nieruchomości przeznaczonej pod budowę regionalnej drogi [...]-[...]- Etap IV - km 7+990,00 - km 10+221,00, w pkt. 2 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 88.870,00 zł na rzecz M. K. z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego, w pkt 3 o powiększeniu ustalonego w pkt 1 odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, oraz w pkt 4 o powiększeniu odszkodowania ustalonego w pkt 1 decyzji o kwotę 10.000 zł zgodnie z art. 18 ust. 1f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (aktualny t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1474, dalej: "specustawa drogowa"), a także w pkt 5 zobowiązał do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta [...]. Wojewoda, uzasadniając powiększenie odszkodowania o 5 % w punkcie 3 decyzji, przytoczył art. 18 ust.1e specustawy drogowej oraz stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało skierowane do L. K. jako osoby wpisanej w ewidencji gruntów jako właściciel nieruchomości i odebrane zostało w dniu 25 sierpnia 2016 r. Pismem z dnia 13 września 2016 r. A. H. jako spadkobierczyni po zmarłym L. K. złożyła oświadczenie o wydaniu Nieruchomości na rzecz inwestora. Zatem w przedmiotowej sprawie 30 dniowy termin na wydanie nieruchomości został dochowany. Protokół zdawczo-odbiorczy przejęcia nieruchomości został sporządzony w dniu [...]marca 2017 r. Spisanie przez inwestora protokołu przejęcia nieruchomości stanowi jedynie czynność materialno-techniczną potwierdzającą wydanie nieruchomości, która może mieć miejsce w późniejszym czasie. Wojewoda podkreślił, że po złożeniu deklaracji przez właściciela nieruchomości w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, inwestor - jak wynika z akt sprawy - nie podjął działań zmierzających do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, a co za tym idzie nie wskazał właścicielce lokalu zamiennego, o którym mowa w art. 17 ust. 4 specustawy drogowej. Zdaniem Wojewody, z regulacji art. 18 ust. 1e, w związku z art. 17 ust. 1 specustawy drogowej wynika szczególne uprawnienie podmiotu, któremu odjęto prawo do nieruchomości, do uzyskania dodatkowego świadczenia odszkodowawczego, w związku z dobrowolnym i niezwłocznym lub przyśpieszonym wykonaniem nieostatecznej (do dnia 20 września 2016 r.) decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Jest to ustawowo zagwarantowana premia dla podmiotów, które poprzez dobrowolną akceptację treści decyzji ułatwiają i przyśpieszają realizację inwestycji drogowej poprzez eliminację konieczności przymusowego wykonania powyższej decyzji. Wykładnia przepisu art. 18 ust. 1e musi przy tym uwzględniać, że już przepis art. 17 ust. 3 pkt 2-5 specustawy drogowej wyraźnie normuje konsekwencje nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zrid, stanowiąc, że tego rodzaju decyzja zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń (pkt 2), uprawnia do faktycznego objęcia w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi (pkt 3), uprawnia do rozpoczęcia robot budowlanych (pkt 4) oraz uprawnia do wydania przez właściwy organ dziennika budowy (pkt 5). Ratio legis ustanowionej w przepisach art. 18 ust. 1e w związku z art. 17 ust. 1, 3 i 5 specustawy drogowej opiera się na założeniu, że zakresem szczególnego uprawnienia do premii odszkodowawczej są objęte sytuacje, w których w następstwie działania (np. poprzez wyraźne złożenie oświadczenia woli), dotychczasowy właściciel nieruchomości manifestuje w ustawowym terminie wolę dobrowolnego wydania tej nieruchomości zarządcy drogi, przez co możliwe staje się niezwłoczne objęcie nieruchomości we władanie i rozpoczęcie realizacji inwestycji bez konieczności składania wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Pojęcie wydania nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. le w związku z art. 17 ust. 1 specustawy drogowej musi zatem uwzględniać szczególny charakter analizowanej regulacji administracyjnoprawnej i nie może ograniczać się jedynie do prostego odwołania się do pojęcia wydania rzeczy w sensie cywilnoprawnym (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2017 r., II SA/Rz 890/16). W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie doszło do wdrożenia dobrowolnego trybu wykonania decyzji, o której mowa w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, Wojewoda uznał, że doszło do niezwłocznego wykonania decyzji poprzez wyraźne wydanie nieruchomości, co zostało udokumentowane pisemnym oświadczeniem, w którym właściciele wyrazili wolę dobrowolnego oddania władztwa nad nieruchomością inwestorowi. Wojewoda podkreślił, że właściciele nieruchomości nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji z tego powodu, że inwestor nie dokonał faktycznego przejęcia nieruchomości w ustawowym terminie uprawniającym do podwyższenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości. W związku ze spełnieniem ustawowej przesłanki wynikającej z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, wysokość odszkodowania zwiększono się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości tj. o kwotę 19.732,85 zł
II.3. Odwołanie od decyzji Wojewody, w części dotyczącej powiększenia odszkodowania o 5 %, złożył Prezydent Miasta [...]. W odwołaniu wskazano, że powiększenie odszkodowania nastąpiło wyłącznie na podstawie znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia A. H. z dnia [...]września 2016 r. o wydaniu nieruchomości na rzecz inwestora, które zostało złożone przed upływem 30 dni od dnia uzyskania przed decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej waloru ostateczności. Jednakże zgodnie z informacją przekazaną Wojewodzie w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości faktyczne władztwo nad nieruchomością nie przeszło na rzecz inwestora w terminie wskazanym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.
II.4. Minister wydając zaskarżoną decyzję podzielił zarzuty zawarte w odwołaniu Prezydenta Miasta [...]. Zdaniem Ministra, przyznanie odszkodowania powiększonego o 5 % jest uzależnione od łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) wydania przez właściciela nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz opróżnienia i wydania lokali i innych pomieszczeń, 2) dokonania powyższych czynności w określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej terminie. Dopiero spełnienie wszystkich powyższych warunków uprawnia do powiększenia ustalonego odszkodowania o 5%. Zdaniem Ministra, wydanie nieruchomości można rozumieć jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela i umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora drogowego o tym fakcie. Innymi słowy chodzi tu o takie zachowanie, które wyraźnie wskazuje na faktyczne umożliwienie inwestorowi swobodnego rozporządzania nieruchomością. Fakt wydania nieruchomości powinien być na tyle wyraźnie uzewnętrzniony, że dla przeciętnego odbiorcy nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych. Istotną cechą jest tu uzewnętrzniona dobrowolność działania właściciela, najlepiej wyrażona w sposób, który następnie można udowodnić. Głównym dokumentem potwierdzającym wydanie nieruchomości jest protokół zdawczo- odbiorczy, a w dalszej kolejności jednostronne oświadczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w sytuacji gdy zarządca odmawia podpisania protokołu. Jeżeli właściciel nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie utrudnia inwestorowi wejścia na jej teren, jednak do chwili wejścia wykonawcy na grunt nie uzewnętrznił woli jego wydania uznaje się, iż nie dopełniono obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, a zatem brak jest podstaw do powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości. Omawiany przepis uzależnia bowiem powiększenie należnego odszkodowania wyłącznie od aktywności w tym zakresie uprzedniego właściciela we wskazanym terminie, natomiast podwyższenie kwoty odszkodowania uzależnione jest nie tylko od poinformowania inwestora o wydaniu nieruchomości, ale także od opróżnienia lokalu w ustawowym terminie. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, iż inwestor nie wyrażał chęci czy też nie podjął działań zmierzających do wcześniejszego objęcia nieruchomości, w tym że nie wskazał lokalu zamiennego o którym mowa w art. 17 ust. 4 specustawy drogowej. Dla podwyższenia kwoty odszkodowania o 5% wartości nieruchomości nie ma to bowiem żadnego znaczenia. Przyznanie ustawowego bonusu za niezwłoczne udostępnienie nieruchomości inwestorowi stanowi swoistą "zachętę" dla właściciela nieruchomości do umożliwienia właściwemu zarządcy drogi do faktycznego objęcia nieruchomości przed terminem wyznaczonym w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i jest niezależne od wskazania wywłaszczanej stronie lokalu zamiennego. Przesłanki powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości ograniczają się bowiem wyłącznie do spełnienia warunków przewidzianych w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Wydanie nieruchomości można rozumieć jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela lub użytkownika wieczystego. Istotną cechą jest tu dobrowolność działania właściciela lub użytkownika wieczystego. Skoro zatem właściciel nieruchomości decyduje się dobrowolnie wydać i opróżnić nieruchomość we wcześniejszym terminie w zamian za rekompensatę finansową, to spełnienia powyższych warunków nie można badać w kontekście zaoferowania czy też nie lokalu zamiennego. Z akt sprawy wynika, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności została wydana w dniu [...]sierpnia 2016 r. W związku z powyższym dotychczasowi właściciele nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinni wydać przedmiotową nieruchomość nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu ww. decyzji. Wskazać należy, iż zawiadomienie z dnia 12 sierpnia 2016 r. o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie zostało skierowane do osoby wpisanej jako właściciel w ewidencji gruntów budynków czyli A. H., a zostało odebrane przez K. H. w dniu [...]sierpnia 2016 r. Z kolei pismo A. H., zawierające oświadczenie o wydaniu nieruchomości, wpłynęło do Kancelarii Urzędu Miasta [...]w dniu [...]września 2016 r. Jednakże w piśmie z dnia [...]listopada 2016 r. W. S. - pełnomocnik Prezydenta Miasta [...]ds. Inwestycji i Gospodarki przestrzennej wskazał, że w odniesieniu m.in. do nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...]oraz nr [...]faktyczne władztwo nie przeszło na rzecz inwestora, ponieważ nieruchomości te są w dalszym ciągu zagospodarowane przez dotychczasowego właściciela. Należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do wydania nieruchomości w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Wprawdzie dotychczasowy właściciel nieruchomości pismem z dnia 13 września 2016 r. poinformował inwestora drogowego o wydaniu nieruchomości, jednak inwestor nie miał możliwości korzystania z nieruchomości, gdyż lokal oraz inne pomieszczenia nie zostały opróżnione. Dodatkowo pismem z dnia [...]lutego 2017 r. inwestor zwrócił się do dotychczasowego właściciela nieruchomości z prośbą o wskazanie terminu, do którego zamierza korzystać z nieruchomości. Na ww. pismo właścicielka nieruchomości nie udzieliła odpowiedzi. Nieruchomość została przekazana dopiero 20 marca 2017 r., co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy protokół zdawczo-odbiorczy. W tym miejscu wskazać należy, iż pod pojęciem wydania nieruchomości należy rozumieć takie działanie dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą (nowego właściciela) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., I OSK 2517/13, CBOSA). A. H. swoim działaniem nie umożliwiła jednak inwestorowi korzystania w ww. sposób z przedmiotowej nieruchomości. Wskazane powyżej okoliczności oznaczają, że w niniejszej sprawie Wojewoda nieprawidłowo orzekł o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Mając na uwadze powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody w części dotyczącej pkt 3 i w tym zakresie orzec o odmowie powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.
III.1. Z powyższą decyzją Ministra nie zgodziły się A. H. i M. K. (dalej: "skarżące"). W jednej skardze do WSA w Warszawie zarzuciły naruszenie art. 9 k.p.a poprzez niewyjaśnienie stronom na czym polega wydanie nieruchomości w świetle 18 ust. 1e specustawy drogowej oraz naruszenie art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych(specustawy drogowej) poprzez przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi zwrócono w szczególności uwagę, że strony zostały poinformowane jedynie przez inwestora, że należy jedynie złożyć oświadczenie o wydaniu nieruchomości, oczekiwać na faktyczne objęcie władztwa nad nieruchomością przez inwestora, nie czynić mu przeszkód w faktycznym obejmowaniu władztwa nad nieruchomością, w pracach inwestycyjnych. Skarżąca A. H. złożyła takie oświadczenie o wydaniu nieruchomości w dniu [...]września 2016 r. i nieruchomość przekazała dobrowolnie, w sytuacji, gdy inwestor obejmował faktyczne władztwo. Inwestor nie podjął żadnych aktywnych działań do objęcia faktycznego władztwa nad nieruchomością w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
III.2. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
III.3. Prezydent Miasta [...]w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja Ministra została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej). Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy spełnione zostały przesłanki do powiększenia odszkodowania należnego A. H. o 5 %. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 decyzji Wojewody było zatem zgodne z prawem i nie było podstaw do jego zmiany w związku z odwołaniem wniesionym przez Prezydenta Miasta [...].
IV.2. Zgodnie z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Przepis ten ma na celu przyspieszenie procesu inwestycyjnego w zakresie dróg publicznych poprzez uniknięcie konieczności podejmowania przez inwestora działań zmierzających do przymurowanego odebrania nieruchomości. Chodzi zatem o zachętę do dobrowolnego przekazywania nieruchomości przeznaczonych pod budowę dróg publicznych. W niniejszej sprawie jest okolicznością bezsporną, że skarżąca w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej złożyła pisemne oświadczenie o wydaniu Nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika, aby inwestor podjął w tym terminie działania zmierzające do objęcia w faktyczne władztwo Nieruchomości, a skarżąca czyniła w tym przeszkody. Brak jest również dowodów na to, że skarżąca takie przeszkody czyniła aż do momentu podpisania protokołu zdawczo – odbiorczego w dniu [...]marca 2017 r. (pamiętać przy tym należy, że podpisanie protokołu zdawczo – odbiorczego nie jest jedyną formą wydania nieruchomości w świetle art. 18 ust. 1e specustawy drogowej – zob. np. wyroki NSA z 13 października 2017 r., I OSK 3227/15 oraz 9 listopada 2017 r., I OSK 63/16 – CBOSA). Był to przy tym termin opuszczenia Nieruchomości wskazany w piśmie Prezydenta Miasta [...]z [...]lutego 2018 r. W świetle akt sprawy brak jest zatem dowodów na przyjęcie, że oświadczenie skarżącej o wydaniu Nieruchomości z dnia [...]września 2016 r. miało charakter pozorny. Przypomnieć należy, że w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP), jeżeli chodzi o ocenę działań obywateli, organ władzy publicznej winien przyjmować zasadę domniemania dobrej wiary (preasumptio boni viri). Domniemanie to stanowi istotny komponent takich zasad ogólnych postępowania administracyjnego jak zasada praworządności (art. 7 k.p.a.) oraz zasada zaufania do działań organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Skarżąca umożliwiła zatem inwestorowi niezwłoczne objęcie Nieruchomości w faktyczne władanie w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. To, że inwestor nie skorzystał w tym terminie z możliwości przejęcia posiadania Nieruchomości nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla skarżącej. Raz jeszcze należy przypomnieć, że brak jest dowodów, a nawet nie zgłoszono stosowanych twierdzeń, na czynienie przez skarżącą przeszkód w faktycznym przekazaniu nieruchomości inwestorowi. Stąd też nieadekwatne do stanu niniejszej sprawy jest powoływanie się Ministra na wyrok NSA z dnia 14 lipca 2015 r., I OSK 2517/13 r., który został wydany w innym stanie faktycznym. W szczególności NSA zwrócił wówczas uwagę na złożenie odwołania przez zainteresowanego właściciela od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, co zdaniem NSA przekreśla zamiar niezwłocznego wydania nieruchomości. Ponadto, NSA podkreślił brak powiadomienia inwestora o zamiarze niezwłocznego oddania gruntu w posiadanie. Podobnie nietrafne jest odwoływanie się odpowiedzi na skargę Prezydenta Miasta [...]na wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2017 r., I OSK 509/16. Otóż analiza stanu faktycznego tej sprawy wskazuje, że NSA zakwestionował pogląd skarżącego kasacyjnie byłego właściciela, że samo nieprzeszkadzanie w objęciu nieruchomości przez inwestora nie może być równoznaczne z wydaniem nieruchomości. Jak wynika z kontrolowanego w sprawie I OSK 509/16 wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 września 2015 r. (IV SA/Wa 206/15), powodem oddalenia skargi w części dotyczącej odmowy powiększenia odszkodowania o 5 % było następujące ustalenie: "Tymczasem propozycja skarżącego sprowadza się do tego, że skarżący nie działa tj. nie sygnalizuje w sposób jednoznaczny woli przekazania działki i ten fakt tj. nie przeszkadzanie, czyli zachowanie postawy bierności wypełnia przesłankę do uzyskania premii. Dopiero działanie niezgodne ze znamionami normy tj. czynienie przeszkód uzasadnia odstąpienie od stosowania art. 18 ust. 1e specustawy. Taki pogląd pozostaje w sprzeczności z wykładnią art. 18 ust. 1 e specustawy, co w konsekwencji wyklucza możliwość naruszenia przepisów procesowych. Warunkiem bowiem uzyskania premii jest działanie wywłaszczonego polegające choćby na zasygnalizowaniu w sposób nie budzący wątpliwości woli wydania przejętej pod inwestycję publiczną działki. Jak słusznie wskazuje organ uprawnionym do powiększenia odszkodowania w wysokości 5% jest właściciel, który wykazał się aktywnością i uzewnętrznił wolę wydania nieruchomości. Nie musi to być samo fizyczne przekazanie inwestorowi, wystarczająca jest sama gotowość przekazania, która jednak winna zostać w sposób dowolny, acz jednoznaczny wyrażona". Zatem uważana lektura, przywołanej przez Prezydenta Miasta [...]sprawy I OSK 509/16, dostarcza w rzeczywistości argumentów na rzecz zasadności skargi wniesionej w niniejszej sprawie, a nie argumentów za oddaleniem skargi. Zdaniem Sądu, skarżące trafnie odwołały się również do art. 9 k.p.a. w aspekcie pouczenia zawartego w zawiadomieniu o wydaniu decyzji zrid z 12 sierpnia 2016 r. W pouczeniu tym, obok przytoczenia treści art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, jest mowa o pisemnym oświadczeniu o wydaniu nieruchomości. Pouczenie to można zinterpretować jako obowiązek złożenia oświadczenia o wydaniu i oczekiwaniu na aktywność inwestora w sprawie faktycznego przejęcia wywłaszczonej nieruchomości.
IV.3. Rozpoznając sprawę ponownie Minister będzie miał na uwadze sformułowane wyżej oceny prawne. Z ocen tych wynika, że jeżeli nie dojdzie do zmiany stanu prawnego lub faktycznego, Minister zobowiązany będzie do utrzymania w mocy decyzji Wojewody w zaskarżonym odwołaniem punkcie 3 decyzji organu I instancji.
IV.4. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł.
IV.5. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło