IV SA/Wa 319/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-20

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie poprzez odtworzenie zasypanej części rowu melioracyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ ten dopuścił się licznych uchybień proceduralnych, w tym nie wyjaśnił sprawy w sposób wyczerpujący, nie zebrał materiału dowodowego w sposób należyty, a wydana decyzja była niewykonalna. Konieczne było przeprowadzenie nowego postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie poprzez odtworzenie zasypanej części rowu melioracyjnego. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy nakazującą L. K. odtworzenie rowu, uznając ją za niewykonalną i wydaną z naruszeniem przepisów postępowania. Skarżąca T. M. wniosła skargę na decyzję Kolegium do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie. - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. K., uchylił decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2014 r., znak [...], nakazującej L. K. przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie poprzez odtworzenie zasypanej części rowu melioracyjnego biegnącego na działce nr ew. [...] po granicy z działką nr ew. [...] lub po trasie zbliżonej w m. B. i jednocześnie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż sprawa stosunków wodnych na działkach stanowiących własność T. M. i L. K., była już kilkakrotnie przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy I instancji oraz w wyniku złożonych odwołań od wydanych decyzji przez Wójta Gminy P. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.. W dniu [...] marca 2011 r. wpłynęło do Wójta Gminy P. pismo T. M. z prośbą o "udrożnienie rowu o szerokości 3m przebiegającego częściowo po granicy mojej działki (nr [...]) a działki nr [...] należącej do L. i J. K.) a częściowo po działkach sąsiadów (nr [...] i [...]). W dniu [...] kwietnia 2011 r. L. K. wniosła do Wójta Gminy P. pismo o nakazanie T. M. właścicielce gruntów graniczących z jej działkami rolnymi nr [...], [...] i [...] we wsi B. przywrócenie stanu poprzedniego wody na gruncie, poprzez usunięcie usypanego na rowie pomiędzy ich działkami wału ziemnego, w ten sposób, aby wody gruntowe mogły swobodnie spływać rowem pomiędzy ich gospodarstwami. Zawiadomieniem z dnia [...].04.2011 r. Wójt Gminy P. wszczął postępowanie w sprawie zmiany stosunków wodnych na działkach nr [...], [...] i [...] położonych we wsi B.. W dniu [...] lipca 2011 r. organ I instancji wydał decyzję, znak: [...], na mocy której nakazał L. K. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...], umożliwiających odprowadzenie wody; opadowej do przepustu pod drogą powiatową nr ewid. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania L. K., w dniu [...] września 2011 r wydało decyzję znak: [...], na mocy której została uchylona zaskarżona decyzja i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wójt Gminy P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał w dniu [...] marca 2012 r. decyzję umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na terenie działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...], [...] i [...] położonych we wsi B.. Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania T. M., decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] grudnia 2012 r. Wójt Gminy P., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję znak: [...], w której w pkt 1 nakazał L. K. przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie poprzez odtworzenie zasypanej części rowu melioracyjnego biegnącego na działce nr [...] w m. B.; w pkt 2 - umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania T. M., przywrócenie stosunków wodnych na działkach [...] w m. B.. Kolegium stwierdzając, po rozpatrzeniu odwołania L. K., że organ instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób wyczerpujący - nie ustalił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w konsekwencji podjął wadliwe - przedwczesne - rozstrzygniecie wydało decyzję z dnia [...].05.2013r. znak: [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzję w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art 29 ustawy - Prawo wodne przed podjęciem rozstrzygnięcia wskazane jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (oceny rzeczoznawcy) celem ustalenia, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie: ponadto opinia ta może okazać się niezbędna do wyboru właściwego środka likwidującego szkodliwe dla gruntów sąsiednich działania właściciela gruntu. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, w tym przeprowadzeniu kilkakrotnie wizji lokalnych oraz zleceniu wykonania ekspertyzy stwierdzającej czy doszło do zmiany stanu wód na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów wsi B. numerami [...] i [...] szkodliwie wpływających na działkę [...] z uwzględnieniem ewentualnych rozwiązań Wójt Gminy P. wydał w dniu [...].09.2014 r. decyzję, znak: [...], nakazując L. K. przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie poprzez odtworzenie zasypanej części rowu melioracyjnego biegnącego na działce o nr ew. [...] po granicy z działką [...] lub po trasie zbliżonej w m. B.. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła L. K., zarzucając naruszenie: - art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie sprawy w stopniu wystarczającym do stanowczego orzekania, wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego; - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie wskazanie w zaskarżonej decyzji, co konkretnie miałaby wykonać L. K., Wskazuje na błąd w ustaleniach faktycznych, że L. K. naruszyła stosunki wodne na gruncie. Ponadto wskazuje na naruszenie przepisów art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego ustawa z dnia 18 lipca 200lr.) a także art. 50 ust. 1 Prawa wodnego ustawy z dnia 24 października 1974 r. poprzez jego niezastosowanie w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpatrując sprawę przytaczając treść art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r, Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.) wskazało, iż obowiązkiem organu rozpatrującego przedmiotowa sprawę jest ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki, o której mowa w tym przepisie, tj. zmiany stanu wody na gruncie a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej ze szkoda dla gruntów sąsiednich. Kolegium podniosło, że Wójt Gminy P. podjął postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie, jednak przeprowadzone środki dowodowe i istniejące rozbieżności w przedłożonym materiale dowodowym tj. mapy pokazujące różny stan zlokalizowania rowu melioracyjnego, rozbieżne zeznania świadków nie pozwoliły na jednoznaczne wyjaśnienie kluczowych kwestii w rozpoznawanej sprawie. Nie ustalono w toku postępowania z całą pewnością, ani nie wynika to z zebranego materiału dowodowego, że w przedmiotowej sprawie rzeczywiście doszło do zmiany stanu wody na gruncie działki [...] ze szkodą dla działki sąsiedniej [...], kiedy i przez jakie działania doszło do ewentualnej zmiany stanu wody na gruncie i kierunku odpływu znajdującej się na tym gruncie wody opadowej i to ze szkodą dla działki sąsiedniej. Kolegium stwierdziło, że pomimo podjęcia przez organ I instancji różnych działań w celu prawidłowego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia jej biorąc pod uwagę również opinię biegłego, to jednak nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy. Zdaniem organu odwoławczego biegły w swojej ekspertyzie nie wykazał, że zasypanie rowu prawdopodobnie w łatach 80 ubiegłego wieku na działce nr [...] po granicy z działką [...] spowodowało zmiany stanu wód , a zmiany te niekorzystnie wpłynęły na nieruchomość sąsiednią - działkę [...] będącą własnością Pani M.. Biegły skupił się w swoim opracowaniu na opisie obecnego stanu faktycznego na przedmiotowych działkach, znanego zarówno stronom jak i organowi z przeprowadzanych wizji, oraz na oddziaływaniu- rowu znajdującego się działce L. K. [...] po granicy z działką [...] i jej wpływem na działkę [...]. Przedmiotem prowadzonego postępowania było zgodnie z wnioskiem T. M. przywrócenie stanu poprzedniego istniejącego przed 1980r. na działce nr ew. [...] tj. odtworzenie rowu biegnącego po granicy z działką [...]. Wniosek o odtworzenie tego rowu wniosła T. M. w 2011 r. po stwierdzeniu zalaniu jej działki. Stwierdziła, że podtopienia jej działki wystąpiły z powodu braku rowu na działce [...]. Biegły w opracowaniu wykazał, że "Bruzda poprowadzona wzdłuż granicy działek [...] i [...] jest bardzo płytka w stosunku do naturalnego terenu (jej dno jest głębiej o 18 cm niż teren przy odwiercie nr 1 o o30 cm przy odwiercie nr 4) i pełni w tym rejonie wyłącznie funkcję nawadniającą. Oddziałuje więc korzystnie na działkę [...] w łatach suchych i normalnych oraz negatywnie w okresach bardzo mokrych. Jeżeli przyjąć, że bruzda na odcinku pomiędzy działkami [...] i [...] przechodziła uprzednio po granicy działek [...] i [...], to zmiana jej położenia jest korzystna dła warunków wodnych na działce nr ew. [...] w łatach suchych i szkodliwa w łatach bardzo mokrych ". Powołany biegły w sprawie pomimo przedstawienia różnych rozwiązań w sprawie nie przedstawił, nie ustalił i nie uzasadnił w żaden sposób, że ewentualne zasypanie rowu na działce nr [...] po granicy z działką [...] spowodowało zmiany stanu wód na nieruchomości, a zmiany te niekorzystnie wpłynęły na nieruchomość sąsiednią. Zdaniem Kolegium organ nie udowodnił i nie uzasadnił, że zasypanie rowu na działce [...] po granicy z działką [...] spowodowało bezprawne zmiany stanu wód na gruncie, o jakich mowa w art. 29 ustawy Prawo wodne. Kolegium stwierdziło również, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna w zakresie, w jakim nakazuje przywrócić stan poprzedni. Nakazanie zatem skarżącym przywrócenia stanu poprzedniego bez precyzyjnego określenia, na czym konkretnie ten obowiązek ma polegać, nie czyni zadość wymogom rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 107 § 1 k.p.a. Niewskazanie, na których odcinkach i do jakich rozmiarów rów ma być przywrócony do stanu poprzedniego, uniemożliwia wykonanie zawartych w decyzji obowiązków, tym bardziej że z akt sprawy nie wynika jakich rozmiarów (szerokość, głębokość, dokładny przebieg rowu) był zasypany rów, Niesprecyzowanie w decyzji nałożonych na jej adresatów obowiązków czyni ją niewykonalną zarówno w dniu jej wydania jak również powoduje, że niewykonalność spowodowana tym uchybieniem ma charakter trwały. Ponadto uzasadnienie decyzji jest niespójne z jego osnową. W osnowie decyzji organ nakłada obowiązek przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenia rowu na działce nr [...], nie odnosząc się zupełnie co należy zrobić z rowem (bruzdą) znajdującą się na działce [...] po granicy z działką [...], natomiast w uzasadnieniu decyzji jednym zdaniem odnosi się do powyższego twierdząc : "Likwidacja obecnej bruzdy wyeliminuje jej negatywne oddziaływania". Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby obowiązek likwidacji bruzdy został nałożony na adresata decyzji. Kolegium wskazało, że organ I instancji wydając ponownie, decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, winien na podstawie stanu faktycznego i prawnego sprawy i z całą pewnością ustalić, że w wyniku działania właściciela działki [...] i [...] T. M. lub innych osób poprzez zasypanie rowu na działce [...] doszło do zmiany stanu wód na gruncie a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej, a zmiana ta szkodliwie wpływa na grunt sąsiedni w tym przypadku działkę nr [...]. Podczas całego postępowania administracyjnego nie stwierdzono tego faktu z całą pewnością, a powołany biegły również w przedstawionej ekspertyzie nie uzasadnił powyższego. Na gruncie przepisu art. 29 ust. 3 ww. ustawy organy nie są zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, lecz tylko powinny zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo-skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach. Tylko w takim przypadku zasadne jest nakazanie takiemu właścicielowi wykonania określonych prac. Jeżeli organ dojdzie do wniosku, że z powodu upływu czasu lub braku odpowiednich dokumentów również z udziałem biegłego nie będzie można ustalić, jaki skutek wywołało i czy w ogóle miało wpływ ewentualne zasypanie rowu na działce [...] w latach 80 na podtopienie działki nr [...] w 2011 r., że nie zachodzą przesłanki określone w art 29 ust. 1 ustawy Prawo wodne winien dać temu wyraz w decyzji stwierdzając czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawo wodne, czy też nie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznając, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z udziałem biegłego, i uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało spraw do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła T. M., zarzucając jej naruszenie art. 75 § 1 i 80 k.p.a. i wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła sprzeczność ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zebranym w sprawie materiale dowodowym, nieuwzględnienie faktów powszechnie znanych oraz faktów znanych organowi I instancji z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy jest zatem uprawniony do wydania decyzji kasatoryjnej, w sytuacji gdy spełnione zostały łącznie dwa warunki wskazane w powyższej regulacji, czyli: decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i wystąpiła konieczność wyjaśnienia sprawy w takim zakresie, że ma to istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zastosowanie tego przepisu może mieć wobec tego miejsce wyłącznie wówczas, gdy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota sprowadza się do dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy. W ocenie Sądu Kolegium prawidłowo wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji liczne uchybienia proceduralne, jakich dopuścił się w niniejszej sprawie organ I instancji. Przede wszystkim jednak wskazać należy, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wydając decyzję organy są zobowiązane do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 §1 k.p.a.). Podkreślić należy również, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przy czym organ może przeprowadzić dowód z opinii biegłego, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 §1 k.p.a. ). Podstawą rozstrzygnięcia organu l instancji był art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 sierpnia 2001 r. Prawo wodne stanowiącym że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Natomiast zgodnie z ust. 1 art. 29 Prawa wodnego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Słusznie wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wydanie decyzji w oparciu o art.29 ust. 3 Prawa wodnego wymagało precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podzielić należy stanowisko organu, iż sporządzona w postępowaniu przed organem pierwszej instancji opinia biegłego z maja 2014 r. nie jest wystarczająca do całościowej oceny stosunków wodnych panujących na badanym obszarze. Zasadnie stwierdził organ, że biegły w swojej opinii skupił się wyłącznie na przedstawieniu istniejącego stanu faktycznego na działkach [...] i [...] i na oddziaływaniu rowu ( bruzdy) znajdującego się na działce nr [..]. stanowiącej własność L. K. po granicy z działką nr [...] i jego wpływem na działkę nr [...], stanowiącej własność T. M.. Niekompletność opinii polega na niezbadaniu przez biegłego wpływu zasypania przez L. K. rowu melioracyjnego istniejącego na działkach [...] i [...] na stan wody na gruncie, w tym szkodliwego oddziaływania na działkę [...]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodnego wynika, że przedmiotem prowadzonego postępowania przez organ I instancji powinny być dwie okoliczności: pierwsza - dotycząca wykonanego rowu ( nazywanego przez biegłego w opinii raz jako rowek/bruzda), druga - dotycząca zasypania rowu melioracyjnego. Z oglądu mapy poglądowej znajdującej w opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę dr. hab. inż. J. L. w maju 2014 r. wynika, że rów melioracyjny znajdujący się na działkach [...] i [...], będących własnością L. K. jest częścią rowu melioracyjnego biegnącego od drogi prowadzącej do wsi C. poprzez grunty rolne działek [...] i [...] do rowu przy drodze. W uzupełnieniu stanowiska organu odwoławczego wskazać należy, iż w takim przypadku należało w pierwszej kolejności ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedmiotowy rów jest, czy też nie jest urządzeniem wodnym szczegółowym w rozumieniu art.73 ust.1 pkt 1 Prawa wodnego, zgodnie z którym do urządzeń wodnych szczegółowych zalicza się rowy, jeżeli służą celom, o których mowa w art.70 ust.1 Prawa wodnego, czyli " służą regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami". Zauważyć należy, iż kwestię utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych reguluje przepis art. 77 ustawy Prawo wodne, który jednoznacznie stanowi, że utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością Spółki wodnej, to do tej Spółki (art. 77 ust. 1). Z dyspozycji art. 77 ust. 2 ustawy Prawo wodne wynika zaś, że jeżeli obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie jest wykonywany to organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania. Należy podkreślić, że przepis art. 77 ustawy Prawo wodne jest lex specialis wobec postanowień art. 29 ustawy. Wynika to z tego, że działanie właściciela gruntu zmieniające stosunki wodne na jego gruncie na skutek zasypania rowu melioracyjnego dotyczy funkcjonowania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. Natomiast ratio legis unormowania art. 77 ust. 2 ustawy Prawo wodne polega na tym, że jeżeli obowiązek utrzymania w należytym stanie danego urządzenia melioracji wodnej szczegółowej nie jest realizowany, to wyłącznie właściwy organ do wydania pozwolenia wodnoprawnego, jest zobowiązany nałożyć w formie decyzji stosowne obowiązki. Są one ustalane proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu oraz są ustalane przez właściwy organ zakresy i terminy ich wykonania. Wynika z tego, że nie jest to kompetencja wójta (burmistrza, prezydenta), o której stanowi art. 29 ustawy Prawo wodne. Podkreślić należy, że urządzenia melioracji wodnej szczegółowej są inwestycją o charakterze liniowym, które przebiegają na dłuższym odcinku niż tylko jedna nieruchomość, stąd wszelkie działania muszą być skoordynowane z utrzymaniem jego drożności na całej długości (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. II OW 139/11, dostępny w CBOSA). Zgodnie z art. 64b ustawy Prawo wodne w przypadku nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może w drodze decyzji nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności. Organem właściwym do wydawania pozwoleń wodno prawnych, stosownie do treści art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne jest starosta, wykonujący te zadania, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Przepis ust. 2 i 2a art. 140 ustawy przewiduje w tym zakresie wyjątki, lecz nie dotyczą one spraw w przedmiocie odtworzenia zasypanego rowu. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia przez organ I instancji, czy objęty uchyloną decyzją z dnia [...] września 2014 r. rów melioracyjny jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych, tym samym, czy do jego właściwości należy wydanie decyzji nakazującej L. K. odtworzenie zasypanej części rowu melioracyjnego. Po drugie dokładnego wyjaśnienia przez organ I instancji na gruncie art. 29 Prawa wodnego wymaga kwestia wykonanego rowu ( zwanego przez biegłego rowkiem/bruzdą) pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] i jego skutków na stosunki wodne istniejące na tych działkach, przy czym należy to uczynić w kontekście skutków na stosunki wodne wynikających z zasypania rowu melioracyjnego na działkach [...] i [...]. Nie można również pominąć przy tym, jaki wpływ na stosunki wodne wszystkich działkach o nr [...], [...] i [...] będzie miało odtworzenie zasypanego odcinka rowu melioracyjnego i zarazem jaki wpływ będzie to miało na dalsze istnienie rowu ( bruzdy) między działkami nr [...] i nr [...]. Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] września 2014 r. jest wadliwa również z tego powodu, iż w sytuacji niewykonania nałożonego obowiązku odtworzenia zasypanej części rowu melioracyjnego, decyzja ta nie poddaje się ewentualnym czynnościom egzekucyjnym. W decyzji organu I instancji zabrakło bowiem wskazania: po pierwsze - sposobu odtworzenia rowu, po drugie - dokładnego miejsca i długości odcinka rowu podlegającego odtworzeniu, po trzecie - terminu wykonania nałożonego obowiązku. Uwzględniając przywołane okoliczności zasadnie Kolegium uznało, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, jak i naruszeniem art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, wobec tego Kolegium zasadnie skorzystało z regulacji przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a. Przedmiotowe postępowanie nie mogło być uzupełnione przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zachodziła bowiem konieczność przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego w znacznej części, określonej przez Kolegium. Prawidłowo zatem organ odwoławczy, na mocy art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Tytułem wyjaśnienia wskazać wymaga, że zaskarżona decyzja nie przesądza o wyniku przyszłego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, które jest uzależnione od ustaleń Wójta Gminy P. przeprowadzonych w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. W postępowaniu tym w celu gruntownego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, należy uwzględnić zarówno okoliczności wskazane przez Kolegium, jaki wskazania Sądu co do dalszego postępowania. Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, organ I instancji wyda stosowną decyzję w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło