IV SA/Wa 322/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. K. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie z dnia 20 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. sygn. akt II OZ 496/13 uchylił pkt 2 zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonał oceny możliwości płatniczych skarżącego w sposób prawidłowy. Sąd uznał, w oparciu o zaświadczenie Dyrektora Zakładu Karnego w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r., że skarżący posiada środki pieniężne w wysokości 900 zł, a zatem, mając na uwadze, iż przebywa on w zakładzie karnym zapewniającym mu wyżywienie, bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne, może ponieść ciężar kosztów sądowych. Ze wskazanego powyżej zaświadczenia w żaden sposób jednak nie wynikało, iż skarżący dysponuje środkami pieniężnymi we wskazanej przez Sąd wysokości. Z zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2013 r. wynikało jedynie, iż skarżący nie był zatrudniony w ww. Zakładzie i nie otrzymuje wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia oraz że na rzecz skarżącego dokonywane były w miesiącach lutym, marcu i kwietniu wpłaty w wysokości po 300 zł. Powyższe nie świadczy jednak o tym, iż skarżący gromadził otrzymane środki pieniężne, o których mowa w omawianym zaświadczeniu. Sąd został zobowiązany do wezwania skarżącego, korzystając z możliwości jakie daje mu art. 255 p.p.s.a., do złożenia wyjaśnień co do przeznaczenia wskazanych w zaświadczeniu środków. Na wezwanie Sądu Zakład Karny w P. w piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r. przedstawił aktualny stan środków pieniężnych skarżącego K. M. Zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) w ramach akumulacji środków przekazano na rachunek bankowy kwotę 1300 zł, natomiast kwota zgromadzona w ramach akumulacji w Zakładzie Karnym wynosi 2440,05 zł. Jednak do własnej dyspozycji skarżący dysponuje kwotą 365,50 zł. Z zestawienia wpływów pieniężnych i rozchodów z ostatnich sześciu miesięcy wynika, że skarżący regularnie w każdym miesiącu otrzymuje 300 zł. Wśród rozchodów wskazano kwoty od 42 zł do 156,77 zł, odnotowywane do trzech razy w miesiącu. Skarżący w piśmie z dnia 13 września 2013 r. wyjaśnił, że powyższe kwoty wydaje na bieżące potrzeby w kantynie więziennej. Załączył także rachunek, z którego wynika, że kwota 110,97 zł w dniu 11 września 2013 r. została wydana na produkty spożywcze i chemiczne oraz na znaczek pocztowy. Skarżący zaznaczył, że produkty spożywcze i sanitarne zapewniane przez Zakład Karny zaspokajają jedynie minimalne potrzeby i konieczne jest ich uzupełnianie we własnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, o czym stanowi § 2 i § 3 powołanego wyżej przepisu. Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a., wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Zatem to strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest przedstawić wszystkie okoliczności dowodzące, iż mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Wobec powyższego po dodatkowym wyjaśnieniu sytuacji majątkowej skarżącego należy stwierdzić, że środki, jakimi dysponuje, przebywając w Zakładzie Karnym, są przeznaczane na bieżące konieczne potrzeby. Zgodnie z pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. skarżący swobodnie mógł dysponować jedynie kwotą 365,50 zł. Jednocześnie dokonywane kolejne wydatki, na co wskazuje skarżący w piśmie z dnia 13 października 2013 r. są konieczne w jego sytuacji. Należy zatem stwierdzić, że poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nie mogłoby nastąpić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego. Dlatego też zasadnym jest zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.