IV SA/Wa 3247/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. J. W. w dniu 9 listopada 2015 r. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku skarżący oświadczył, że wraz z żoną utrzymuje się z dochodów w wysokości 2.007,40 zł. netto miesięcznie. Skarżący jest współwłaścicielem domu (o pow. 240 m2) oraz działki budowlanej. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, ponieważ cały dochód przeznacza na niezbędne utrzymanie, a przede wszystkim leczenie (zakup leków i wizyty u specjalistów). Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2015 r. wezwał skarżącego do złożenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania: a) wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę F. W. rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, należy złożyć w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenie); b) dokumentów (rachunki, faktury, dowody wpłaty itp.) wskazujących wysokość ponoszonych miesięcznie stałych wydatków związanych z utrzymaniem domu (energia elektryczna, gaz, wywóz nieczystości, telefon, woda) oraz innych wydatków ponoszonych przez skarżącego i jego żonę na niezbędne utrzymanie, c) wyjaśnienia, czy w utrzymaniu domu partycypuje córka skarżącego (współwłaścicielka domu), d) oświadczenia wyjaśniającego, czy działka o której mowa we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zagospodarowana, kiedy została nabyta i w jakim celu. J. W. oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych (nie wyjaśnił, czy jego żona posiada rachunek bankowy) oraz wyjaśnił, że nieruchomość o pow. 1280 m2 została nabyta w celach budowalnych (współwłasność z córką). Skarżący nie przedłożył rachunków (faktur, dowodów wpłaty itp.) wskazujących wysokość ponoszonych miesięcznie stałych wydatków związanych z utrzymaniem domu oraz innych wydatków ponoszonych na niezbędne utrzymanie i oświadczył, że te wydatki "w bardzo dużej mierze" ponosi jego córka (z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie prowadzi z córką wspólnego gospodarstwa domowego). Stwierdzono, co następuje: Zdaniem referendarza sądowego, w niniejszej sprawie nie było możliwe dokonanie oceny sytuacji majątkowej J. W. ponieważ nie przedstawił dokumentów i materiałów źródłowych obrazujących jego sytuację majątkową i dochodową. W związku z tym trzeba przyjąć, że skarżący nie wykazał że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych niedopełnienie obowiązku dostarczenia żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. danych, jak również przedstawienie ich w sposób niekompletny bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia, co uprawnia do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (por. postanowienie NSA z 5 marca 2015 r., I OZ 177/15; postanowienie NSA z 3 marca 2015 r., II OZ 153/15). W złożonym wniosku skarżący wskazał wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, niemniej jednak stosowanych faktur i rachunków nie uzupełnił na wezwanie sądowe tłumacząc ten brak zależnością od członków najbliższej rodziny (córki), z pomocy których korzysta przy dokonywaniu czynności związanych z zaopatrzeniem swojego gospodarstwa domowego. W rozpoznawanej sprawie, poza gołosłownym oświadczeniem strony o całkowitym bilansowaniu się uzyskiwanych dochodów z wydatkami ponoszonymi w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych nie można znaleźć okoliczności, która wskazywałaby na wykazanie spełnienia przez skarżącego przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy ponadto zauważyć, że oświadczenie to, zawarte w treści wniosku o prawo pomocy, pozostaje niespójne z oświadczeniem skarżącego złożonym w piśmie wniesionym do sądu w dniu 18 grudnia 2015 r., w którym strona podała, że córka wspiera go finansowo ponosząc "w dużej mierze" koszty utrzymania domu. Należy zauważyć, że w świetle deklaracji skarżącego, nie pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z córką co sprawia, że Sąd lub organ sądowy rozpoznający wniosek o prawo pomocy nie ma możliwości wglądu w jej sytuację materialną. Zaniechanie skarżącego polegające na braku szczegółowego przedstawienia wydatków ponoszonych przez niego na utrzymanie konieczne sprawia, że referendarz (sąd) nie dysponuje materiałem dowodowym na podstawie którego mógłby ocienić, czy wnioskodawca jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowego. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Wyjątkowy charakter tej instytucji sprawia, że prawo pomocy udzielane jest przede wszystkim osobom nieposiadającym źródeł stałego dochodu oraz majątku, a także pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżący nie wykazał, że jego stan majątkowy wskazuje na konieczność przejęcia przez Skarb Państwa kosztów sądowych związanych z postępowaniem wszczętym jego skargą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.