IV SA/Wa 3278/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-22
Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Anna Sękowska, Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, uzgadniając projekt decyzji o warunkach zabudowy, może przekroczyć swój zakres kompetencji, naruszając przepisy prawa materialnego i postępowania, poprzez błędną interpretację zakazów dotyczących ochrony przyrody i niepełne ustalenie stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przekroczył swój zakres kompetencji, naruszając przepisy prawa materialnego (art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz postępowania. Organy nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących obecności zadrzewień i ich potencjalnego naruszenia w związku z planowaną inwestycją, a także nie oceniły w sposób należyty, w jakim zakresie inwestycja naruszy krajobraz naturalny i kulturowy. Potencjalna możliwość wycięcia zadrzewień nie jest wystarczająca do ograniczenia uprawnień właścicielskich, a zakazy dotyczące ochrony przyrody nie mogą być interpretowane rozszerzająco, prowadząc do de facto zakazu zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Organy odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazów dotyczących ochrony zadrzewień śródpolnych oraz zmiany sposobu użytkowania ziemi na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie przyrody, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zasądził od GDOŚ na rzecz P. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Sękowska Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz P. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] września 2018 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia P. K. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lipca 2018 r., znak: [...] orzekającym o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi przy ulicy [...] w [...], na działce o nr ewid. [...], fragmencie działki o nr ewid. [...], fragmencie działki drogowej o nr ewid. [...] i [...] w obrębie [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., Prezydent Miasta [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej RDOŚ) o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy inwestycji polegającej na budowie ww. budynku mieszkalnego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., RDOŚ odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu, wskazując że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne naruszy zakaz wyartykułowany w § 3 ust. 1 pkt 3 Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]) dalej: "uchwała", tj. zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Jednocześnie Organ I instancji stwierdził, że w omawianej sprawie nie zachodzi żadne z ww. odstępstw. Ponadto w ocenie RDOŚ projektowana inwestycja naruszy zakaz wskazany w § 3 ust. 1 pkt 7 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]" (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]) dalej: "uchwała Rady Miejskiej w [...]", tj. zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi.
Po rozpatrzeniu odwołania Inwestora, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, postanowieniem z [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że wbrew twierdzeniom Skarżącego działki nr ewid. [...],[...] i [...] znajdują się w granicach zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]". Natomiast tylko część działki oznaczonej nr ewid. [...] znajduje się w granicach ww. formy ochrony przyrody. Powyższe, wynika wprost z załącznika graficznego Nr [...] do uchwały Rady Miejskiej w [...].
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne naruszy zakaz wymieniony w § 3 ust. 1 pkt 7 uchwały Rady Miejskiej w [...], zgodnie z którym na terenie obszaru zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "[...]" zabroniona jest zmiana sposobu użytkowania ziemi. W ocenie organu odwoławczego obowiązujący w granicach zespołu przyrodniczo - krajobrazowego "[...]" zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi odnosi się do funkcji, celu, dla którego dany obszar jest używany. Przez zmianę sposobu użytkowania ziemi należy rozumieć wszelkiego rodzaju czynności, jednorazowe lub ciągłe, na skutek których ustaje dotychczasowy sposób użytkowania ziemi, niezależnie od jego charakteru, a jego miejsce zastępuje nowy, dokonany poprzez wprowadzenie zmian.
Omawiana inwestycja będzie wiązała się z naruszeniem zakazu określonego w § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w [...], stanowiącego, iż na przedmiotowym obszarze chronionym zakazuje się uszkadzania i zanieczyszczania gleby. Powyższy zakaz – w ocenie organu - powinno się interpretować enumeracyjnie - tzn. występują w nim dwie oddzielne przesłanki, będące podstawą do jego zastosowania. Nawet jeżeli zachodzi tylko jedna z wymienionych przesłanek (uszkadzanie lub zanieczyszczanie gleby) stanowić ona będzie podstawę do zastosowania zakazu. Takie podejście jest zgodne z wykładnią celowościową zakazu, którego zastosowanie ma chronić przed utratą walorów krajobrazowych. Niewątpliwie samo uszkodzenie gleby, jak również samo zanieczyszczenie gleby będą stanowiły utratę wartości krajobrazowych obszaru, dla którego ochrony powołano zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Należy zauważyć, iż łączne występowanie obu przesłanek występuje bardzo rzadko, dlatego w celu skutecznej ochrony pedosfery (będącej częścią krajobrazu) należy rozpatrywać obie przesłanki osobno.
Ponadto GDOŚ stwierdził, iż nie jest możliwe zastosowanie żadnego z odstępstw od ww. zakazów, określonych w art. 45 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie GDOŚ z [...] września 2018 r. wniósł P. K., zarzucając zaskarżonemu naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1,art. 124 § 2, art. 126 w zw. z art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że wycinka drzew samosiejek na nieruchomości skarżącego zuboży krajobraz przedmiotowego obszaru i spowoduje rozczłonkowanie naturalnego krajobrazu, a także poprzez przyjęcie, że na ww. działce znajdują się zadrzewienia śródpolne oraz że nieruchomość skarżącego znajduje się na terenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "[...]" co jest niezgodne ze stanem faktycznym,
2. art. 6 i art. 8 k.p.a. na skutek nienależytej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że nieruchomość skarżącego położona jest w zespole przyrodniczo - krajobrazowym [...],
3. art. 5 pkt 27 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia, że na nieruchomości skarżącego znajdują się zadrzewienia śródpolne,
4. art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2013, poz. 1232 ze zm.), art. 16 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Z 2013 r. poz. 627 ze zm.) w zw. z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnioną odmowę uzgodnienia wskutek wadliwego przyjęcia, że jedyną wystarczającą negatywną przesłanką do sformułowania rozstrzygnięcia jest samoistna okoliczność w postaci istnienia na przedmiotowej nieruchomości zadrzewienia śródpolnego, co w niniejszej sprawie doprowadziło do naruszenia chronionej konstytucyjnie zasady prawa własności.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uzgodnienie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Przeprowadzając kontrolę zaskarżonego postanowienia w oparciu o wskazane kryteria stwierdzić należy, iż skarga została oparta na uzasadnionych podstawach.
W niniejszej sprawie istotne było wyjaśnienie, czy planowana inwestycja budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi, przewidzianej do realizacji przy ul. [...] w [...], nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), wynikającymi z utworzenia Parku Krajobrazowego [...], zespołu przyrodniczo krajobrazowego "[...]", w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody.
Organ wskazał, że na obszarze, gdzie jest planowana inwestycja, obowiązuje uchwała nr [...] Sejmiku Województwa [...] z [...] kwietnia 2010 r. w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r., Nr [...], poz. [...]).
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta (z zastrzeżeniem ust. 3), po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych na podstawie odrębnych przepisów. W przedmiotowej sprawie uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska wymagane było na podstawie przepisu art. 53 ust. 4 pkt 8 ww. ustawy, zgodnie z którym ww. organ uzgadnia warunki zabudowy w odniesieniu do innych niż parki narodowe obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Uzgodnienia, o którym mowa powyżej, dokonuje się w trybie art. 106 K.p.a.
Organ uzgadniający zobowiązany był w niniejszej sprawie dokonać oceny zgodności projektowanej decyzji z przepisami ustawy o ochronie przyrody i przepisami powołanej Uchwały. Należy jednak podkreślić, że w zakresie powierzonej oceny, organ uzgadniający nie może wykraczać poza ustawowo określony zakres kompetencji i wkraczać w kompetencje organu decydującego przez określenie wymogu prowadzącego do nałożenia na podmiot wnioskujący warunku lub ograniczenia niemającego wyraźnej podstawy prawnej.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ uzgadniający przekroczył swój zakres kompetencji naruszając tym samym przepisy prawa materialnego, tj. art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisy postępowania nie wyjaśniając istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które to uchybienie również mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Niewątpliwie § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały Sejmiku Województwa w sprawie dostosowania formy prawnej Parku Krajobrazowego, wprowadza na ww. obszarze zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Zakres zaś postępowania administracyjnego wyznaczany jest treścią hipotezy normy prawnej mogącej być podstawą wydawanej decyzji (postanowienia). W niniejszej sprawie oznacza to, że organy powinny były ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy realizacja inwestycji planowanej przez skarżącego będzie związana z naruszeniem zakazu przewidzianego w § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały, wprowadzającego zakaz likwidowania i niszczenia m.in. zadrzewień śródpolnych. W niniejszej sprawie organ takiego – przekonywującego ustalenia nie dokonał.
Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania zostały przeprowadzone oględziny terenu ([...] lipca 2017 r.), na podstawie których ustalono, że działka, przeznaczona pod inwestycję, jest niezabudowana, nieogrodzona, położona pomiędzy drogami wewnętrznymi (od wschodu i zachodu) i porośnięta brzozą brodawkowatą w różnym wieku. Zabudowa mieszkaniowa jest zlokalizowana wzdłuż ulicy [...] i drodze zjazdowej z ulicy [...]. Stwierdzono wycięcie drzew z wnętrza działki, o czym świadczą wystające z gruntu pniaki. Drzewa na tej działce rosną na jej obrzeżach. Większość z pozostawionych drzew jest oznakowanych czerwoną farbą. Po przeciwnej stronie tej działki znajduje się zabudowa. W toku postępowania powołano się także na oględziny z dnia [...] października 2017 r., przeprowadzone w innym postępowaniu, z których wynika, że drzewa, które zostały wycięte, jeszcze wówczas rosły.
Przy czym należy wskazać, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lipca 2018 r i stan faktyczny ustalony w toku przedmiotowego postępowania ma bezpośredni wpływ na wynik sprawy.
W ocenie sądu organ odwoławczy w sposób niewystarczający ustalił aktualnie, posadowienie na działce objętej inwestycją zadrzewienia, wskazując, że znajduje się ona "na jej obrzeżach". Należy bowiem zauważyć, że z mapy stanowiącej załącznik do decyzji [...] czerwca 2018 r., nr [...] wynika, że inwestycja nie obejmuje swoim zasięgiem całej działki. W części działka jest wyłączona z pod zabudowy z uwagi na "nieprzekraczającą linię zabudowy. Świadczy to o tym, że z tej strony mogą być posadowione zadrzewienia, które nie wchodzą na teren linii rozgraniczających teren inwestycji i nie będą wycięte. Wobec tego strona będzie mogła poza tym teren ewentualnie uzyskać możliwość zabudowy, przy spełnieniu innych przesłanek wynikających z przepisów prawa.
W ocenie sądu przeprowadzone dowody w toku postępowania należy uznać za niewystarczające do dokonania ustalenia, że dopuszczenie do realizacji planowanej inwestycji wiązać się będzie z możliwością naruszenia zakazu niszczenia zadrzewienia. To nie są dowody, które pozwalają na poczynienie precyzyjnych ustaleń, gdyż bardzo ogólnie charakteryzują przedmiotową działkę. Należy podkreślić, że organ powołując się na okoliczność, że nawet w części działki oznaczonej jako grunty rolne występują zadrzewienia, nie dostrzegł i nie przeanalizował, że powierzchnia tego obszaru (działki) nie pokrywa się w całości z częścią znajdującą się między wyznaczonymi liniami zabudowy. Nie są to więc dowody, które mogą stanowić podstawę do negatywnej oceny organu.
Nie ma racji organ wskazując, że już "wystarczy potencjalna możliwość wycięcia zadrzewień na skutek realizacji inwestycji, aby został naruszony § 3 ust. 1 pkt 3 Uchwały.
Należy wskazać, że swoje negatywne stanowisko organ oparł na nie popartym rzetelnymi dowodami istnieniu potencjalnej możliwości naruszenia stanu zadrzewienia. Tymczasem potencjalna obawa naruszenia obowiązującego zakazu niszczenia zadrzewień, nie jest wystarczająca do tak znacznego ograniczenia uprawnień właścicielskich w zakresie zabudowy. Wystąpienie naruszenia zakazu powinno być niewątpliwe, a więc konkretne i realne. W przypadku więc, gdy zalesienie nie występuje na całym obszarze działki inwestora, rolą organu jest ustalenie czy możliwa jest realizacja inwestycji bez konieczności wycięcia drzew.
Ponadto utworzenie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego nie oznacza automatycznie zakazu wszelkiej zabudowy, gdyż zakazów ograniczających prawo własności nie można interpretować rozszerzająco i w konsekwencji zrównywać tego rodzaju zespołu z takimi formami ochrony przyrody, jak parki narodowe, parki krajobrazowe i rezerwaty oraz że ustalając ewentualną dopuszczalności zabudowy na takim obszarze należy uwzględnić stan faktyczny sprawy. Przepis art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zawiera wyliczenie zakazów, które mogą być wprowadzone w stosunku do zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Zakazy takie, bądź ograniczenia, muszą wynikać z innych przepisów.
Jednym z zakazów jest określony w § 3 ust. 1 pkt 7 Uchwały, zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi. Organy powinny zatem dokonać wnikliwej analizy i oceny czy planowana inwestycja polegająca na budowie budynku jednorodzinnego narusza walory widokowe i estetyczne, z powodu których zostały wprowadzone zakazy.
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy tego wymogu nie zrealizowały w sposób należyty. Nie dokonano bowiem oceny w jakim zakresie planowana inwestycja naruszy krajobraz naturalny i kulturowy, dla których ochrony wprowadzono zespół przyrodniczo-krajobrazowy. W zaskarżonym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu organu pierwszej instancji brak jakiegokolwiek odniesienia się do konkretnej lokalizacji inwestycji (ustalenia bardzo ogólne co do usytuowania na ulicy [...]), jej usytuowania w terenie, gabarytów, rozwiązań techniczno-budowlanych, sąsiedztwa, itp. z którego wynikałoby, że organ należycie rozważył i trafnie ocenił, że planowana inwestycja, usytuowana w tym konkretnym miejscu i o tej właśnie konstrukcji i gabarytach, naruszy cenny krajobraz. W niniejszej sprawie nie wyjaśniono w sposób precyzyjny w jakim zakresie i stopniu planowana inwestycja mogłaby naruszyć walory widokowe i estetyczne, ze względu na które utworzono zespół przyrodniczo-krajobrazowy.
Poza tym wymaga uwzględnienia okoliczności, że na działkach sąsiednich powstały już budynki. Zakwalifikowanie działek skarżącego jako użytki rolne – grunty orne (RV i VIb), w kontekście celu ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, nie oznacza, że bez rozważenia okoliczności stanu faktycznego, a w szczególności uwzględnienia istniejącej zabudowy, można uznać, że w tym konkretnym przypadku zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi stoi na przeszkodzie uzgodnieniu warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W niniejszej sprawie organ posługując się zwrotem "większość działek znajdujących się w sąsiedztwie terenu objętego projektem decyzji o warunkach zabudowy jest wolna od zabudowy", nie opisuje, jakie to są zabudowy, gdzie usytuowane i jaka w rzeczywistości jest ich ilość.
Ugruntowane stanowisko wskazuje, że - skoro zespół przyrodniczo-krajobrazowy, jako forma ochrony przyrody, co do zasady nie jest wyłączony spod zabudowy, zakazu zmiany sposobu użytkowania ziemi nie można interpretować tak, aby w rzeczywistości taki zakaz był równoznaczny z zakazem zabudowy. Chodziło o zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, ale ocena ta odnosi się do wszelkich zakazów wynikających z ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego jako formy ochrony przyrody (wyroki NSA z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1087/13 oraz z dnia 16 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 477/18, CBOSA).
Wobec tych ustaleń zdaniem Sądu, organy zaniechały szczegółowego ustalenia kwestii zabudowy na działkach sąsiednich w stosunku do działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie ustaliły zatem stanu faktycznego sprawy w sposób wystarczający do ustalenia, czy w kontekście regulacji określonej w uchwale planowana zabudowa jest dopuszczalna.
W ocenie Sądu, planowanej inwestycji nie można zarzucić, że spowoduje uszkodzenie i zanieczyszczenie gleby. Sposób rozumienia przez organy zakazu uszkodzenia i zanieczyszczenia gleby prowadzi praktycznie do zrównania tego zakazu z zakazem zabudowy. Nie ma natomiast wątpliwości co do tego, że zakaz ustanowiony w przepisie § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w [...] tak daleko sięgać nie może. Przepisy ustawy o ochronie przyrody nie przewidują na terenie takiego zespołu istnienia bezwzględnego zakazu zabudowy, więc nie można doprowadzić do wprowadzenia takiego zakazu drogą wykładni użytych w przepisie pojęć. Organ administracji musi wykazać, że budowa tego konkretnego obiektu budowlanego, którego uzgodnienie dotyczy, powoduje uszkodzenie i zanieczyszczenie gleby. Nie jest dopuszczalne powołanie się na zakaz, wynikający wyłącznie z wykładni użytych w przepisach słów, bez wykazania, że w rozpoznawanej sprawie występuje stan faktyczny, który prowadzi do naruszenia zakazu. Wprowadzone zakazy powinny zostać rozpatrzone w kontekście celu, dla którego zespół przyrodniczo-krajobrazowy został ustanowiony. Odnosząc się do argumentacji organu, że wykopanie fundamentów doprowadzi do uszkodzenia gleby i jej zniszczenia, prowadzi do wniosku, że organ automatycznie założył brak możliwości zabudowy z uwagi na postanowienia powołanej uchwały, nie wykazując przy tym czy na terenie inwestycji występują gleby rzadkie czy cenne siedliska.
Zatem reasumując, organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, powinien dokładnie przeanalizować aktualny stan faktyczny sprawy i w oparciu o obowiązujący stan prawny, mając na uwadze powołane powyższej okoliczności, wydać stosowne rozstrzygnięcie. Wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości, w ocenie Sądu, mieści się w zakresie postępowania wyjaśniającego, które – bez naruszania zasady dwuinstancyjności – może uzupełnić organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu od skargi (100 zł).
Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do oceny prawnej oraz wskazań Sądu zawartych w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło