IV SA/Wa 3314/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Skarżąca wraz z wniesieniem skargi uiściła opłatę w wysokości 200 zł. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie do podania wartości zaskarżenia podała, że jest to kwota 4 219 827 zł. W związku z powyższym skarżąca została wezwana do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę 41 999 zł. W terminie do uiszczenia wpisu Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca podała, że z uwagi na trudną sytuację finansową, zmuszona byłą zawiesić działalność gospodarczą od dnia 7 września 2016 r. Obecnie Spółka wznowiła działalność i rozpoczyna budowanie firmy i kapitału na nowo. Jedyny majątek to dwie działki (z bilansu 550 000 zł), obciążone hipoteką w wysokości 2 milionów zł. Spółka ni ma możliwości kredytowania, nie zatrudnia pracowników. Spóła wskazał, że jej kapitał zakładowy wynosi 550 000 zł, wartość środków trwałych wynosi 550 000 zł, zaś strata za ostatni rok obrotowy wyniosła 8309,43 zł. Spółka wskazała, że posiada jeden rachunek bankowy, na którym znajduje się kwota 320,25 zł. Do wniosku dołączono m. in. sprawozdanie finansowe za okres obrotowy o 1 stycznia do 7 września 2016 r., odpis z księgi wieczystej nieruchomości, CIT – 8 za 2016 r., pismo z 10 października 2017 r. (wyjaśnienia skierowane do naczelnika urzędu skarbowego), protokoły zdawczo-odbiorcze ruchomości Spółki z 12 i 19 kwietnia 2017 r. Zarządzeniem z dnia 6 lipca 2017 r. starszy referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku – w terminie 7 dni – poprzez nadesłanie: 1) wyciągów z wszelkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków); 2) kopii bilansu i rachunku zysków i strat za 2016 i 2017 rok; 3) kopii deklaracji podatkowych dla podatku VAT-7 złożonych przez spółkę w 2017 r. i 2018 r.; 4) raportów kasowych za trzy ostatnie miesiące; 5) dokumentów potwierdzających możliwość otrzymania dopłat od wspólników (np. wyciąg z umowy spółki), a także potwierdzających dokonanie takich dopłat i ich wysokość w okresie ostatnich sześciu miesięcy. Omawiane wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 5 czerwca 2018 r. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął w dniu 12 czerwca 2018 r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Z tego punktu widzenia przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Rozpatrując niniejszy wniosek, należy także podkreślić, że godnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie do treści art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, że wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody (m.in. z dokumentów źródłowych świadczących o krytycznej sytuacji finansowej), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżąca spełnia przesłanki uprawniające do otrzymania pomocy prawnej, nie został przez nią spełniony. Referendarz sądowy uznał, że informacje i dokumenty złożone wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie są wystarczające do oceny sytuacji finansowej strony w kontekście możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W szczególności, w sytuacji, gdy strona powołuje się na trudności finansowe i fakt, że w 2016 r. zawiesiła działalność, a obecnie działalność ta została wznowiona, to należało zbadać jak aktualnie przedstawia się rzeczywista sytuacja majątkowa spółki. W związku z powyższym zasadne było wezwanie spółki do uzupełnienia wniosku poprzez: złożenie wyciągów z rachunków bankowych, które wskazywałyby przepływ środków finansowych na rachunku, bilansów i rachunków zysków i strat z 2016 i 2017 r., kopii deklaracji VAT-7, raportów kasowych, dokumentów potwierdzających możliwość otrzymywania dopłat od wspólników. Wezwanie wystosowane na podstawie omawianego wyżej przepisu art. 255 P.p.s.a., zostało doręczone skarżącej w dniu 5 czerwca 2018 r. Termin do wykonania wezwania i uzupełnienia wniosku o dodatkowe informacje i dokumenty upłynął w dniu 12 czerwca 2018 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie w powyższym terminie. W orzecznictwie wskazuje się, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 P.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W rozpatrywanej sprawie skarżąca, mimo wezwania do uzupełniania wniosku nie przedstawiła żądanych oświadczeń i dokumentów, tym samym brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.