IV SA/Wa 332/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S. (dalej: "skarżącej") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W dniu 5 lipca 2014 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podniosła, ze jest studentką, pozostaje na utrzymaniu rodziców. Oświadczyła, że nie posiada jakiegokolwiek majątku. Otrzymuje od rodziców 900 zł miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie: - wyciągu z wszelkich rachunków bankowych I. S., w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (wraz z historią operacji przeprowadzonych w tym okresie), - oświadczenia jaki skarżąca ma tytuł prawny do lokalu, w którym mieszka (tj. czy jest jego właścicielem, współwłaścicielem, najemcą – jeżeli tak należy nadesłać kopię umowy najmu), - oświadczenia (udokumentowania) w sprawie wysokości kosztów utrzymania mieszkania/lokalu, w którym przebywa skarżąca, oraz opłat ponoszonych na utrzymanie konieczne (wyżywienie, odzież itp.). Ponadto, w związku z pozostawaniem skarżącej na utrzymaniu rodziców, została wezwana do nadesłania: - wyciągów z wszelkich rachunków bankowych rodziców, z okresu ostatnich trzech miesięcy (wraz z historią operacji przeprowadzonych w tym okresie), - wskazania i udokumentowania dochodów uzyskiwanych przez rodziców, - podania stanu majątkowego rodziców – tj. do wskazania nieruchomości (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, inne nieruchomości), których właścicielami są rodzice, posiadanych przez nich zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych (o wartości powyżej 3000 euro) Skarżąca w dniu 9 lipca 2014 r. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego P. S., wniosła skargę kasacyjną od wyroku z dnia 28 kwietnia 2014 r. Ponadto, w dniu 7 lipca 2014 r. opłaciła wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 150 zł. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Rozpoznając złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych referendarz sądowy uznał, że zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenie skarżącej jest niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku szczegółowych informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz braku jakichkolwiek informacji na temat stanu majątkowego i dochodów rodziców, którzy utrzymują skarżącą. W tej sytuacji uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Skarżąca nie nadesłała żądanych informacji, a ponadto ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika, który wniósł w jej imieniu skargę kasacyjną oraz opłaciła wpis od skargi kasacyjnej. W tej sytuacji uznano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Powyższe daje także podstawę do twierdzenia, że odmowa prawa pomocy nie pozbawi skarżącej prawa do sądu. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.