IV SA/Wa 337/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. w sprawie ze skargi O. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP postanawia: odrzucić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 337/14 oddalił skargę O. O. wniesioną na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] odmawiającą wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej O. O. urodzonego [...] kwietnia 1972 r., obywatela [...] oraz odmawiającą udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący, wnioskiem z dnia 7 maja 2014 r. złożonym tegoż dnia osobiście w Biurze Podawczym tutejszego Sądu, wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r., jednocześnie załączając do przedmiotowego wniosku wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i "wniosek o wycofanie pełnomocnictwa". W uzasadnieniu wniosku, jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący wskazał, że reprezentujący go w sprawie pełnomocnik "adwokat P. D." nie poinformował skarżącego o terminie rozprawy, na której był obecny i nie złożył wniosku o uzasadnienie wyroku, o czym skarżący – jak twierdzi we wniosku – dowiedział się w dniu składania przedmiotowego wniosku i w związku z tym wycofuje pełnomocnictwo i wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że merytoryczne rozpoznanie – w świetle przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) braku winy w uchybieniu terminu – wniosku o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej, poprzedzone być musi zbadaniem dopuszczalności tego wniosku. Powinien on bowiem spełniać określone wymogi formalne, w przeciwnym razie – stosownie do art. 88 tej ustawy – spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlegać będzie odrzuceniu. Wymogi warunkujące dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu ujęto w art. 86 i art. 87 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 87 § 1 omawianej ustawy wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia. Zważyć należy, że w niniejszej sprawie skarga wniesiona została do Sądu przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym – ustanowionym z wyboru przez skarżącego – tego samego, który reprezentował skarżącego przez cały tok niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego aż do zakończenia postępowania wyrokiem ogłoszonym w dniu 11 kwietnia 2014 r. i w sprawie tej był on pełnomocnikiem skarżącego aż do dnia 7 maja 2014 r., tj. do dnia zawiadomienia Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Jak bowiem wynika z akt sądowych niniejszego postępowania skarżący w dniu 7 stycznia 2014 r. udzielił radcy prawnemu P. D. pisemnego umocowania, z prawem substytucji, do reprezentowania skarżącego "we wszelkich sprawach przed sądami wszystkich instancji". Skarżący tej czynności nie kwestionuje. Z załączonego do wniosku o przywrócenie terminu oświadczenia o wypowiedzeniu pełnomocnictwa radcy prawnemu P. D. (skarżący błędnie używa w stosunku do tegoż pełnomocnika tytułu zawodowego adwokat, gdyż pełnomocnik ten w rzeczywistości jest radcą prawnym) wynika tylko fakt jego wypowiedzenia, oświadczenie to nie zostało opatrzone datą, w której zostało złożone. O fakcie tym Sąd nie został zawiadomiony aż do dnia 7 maja 2014 r., kiedy to do Sądu wpłynął wniosek o przywrócenie terminu łącznie z tym oświadczeniem. Tymczasem w art. 42 § 1 powołanej ustawy wyrażona została procesowa skuteczność wobec sądu czynności wypowiedzenia podjętej przez mocodawcę. W świetle treści tego przepisu wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu od dnia zawiadomienia go o tym. Przy ustalaniu dnia zawiadomienia sądu istotna jest data, w której sąd faktycznie dowiedział się o wypowiedzeniu, tj. dzień doręczenia sądowi stosownego pisma (nie nadania do w placówce pocztowej) lub złożenia go w biurze podawczym sądu. Dopiero od chwili powzięcia wiadomości o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę, sąd ma obowiązek traktowania strony, jako działającej bez pełnomocnika. Wobec tego dopóki zawiadomienie takie nie zostanie doręczone sądowi, dotychczasowy pełnomocnik jest uważany za upoważnionego do wszelkich czynności w granicach pełnomocnictwa ze skutkiem dla mocodawcy bez względu na to, czy pełnomocnictwo w stosunku wewnętrznym między pełnomocnikiem a mocodawcą już wygasło, czy nie. Dlatego mocodawca należycie dbający o własne interesy winien niezwłocznie zawiadomić sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, gdyż do tej chwili skutki działania bądź zaniechania pełnomocnika obciążają mocodawcę. Inną kwestią jest brak wiedzy skarżącego o obowiązku złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w terminie siedmiu dni liczonych od dnia ogłoszenia wyroku, który wynika z art. 141 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 6 tej ustawy sąd administracyjny powinien udzielać stronom potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Obowiązek informacyjny sądu, w świetle powołanego przepisu, dotyczy wyłączenie stron występujących w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Skarżący może bowiem działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocnika, który będzie podejmować czynności zamiast skarżącego. Pełnomocnik nie ma legitymacji do działania odrębnego względem działania skarżącego, ponieważ z samej istoty pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnik działa w imieniu i na rachunek swojego mocodawcy. Oznacza to, że dokonywane w postępowaniu sądowoadministracyjnym doręczenia pełnomocnikom są równoznaczne z doręczeniami samym stronom. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika sąd administracyjny, działając na podstawie art. 67 § 5 powołanej ustawy, zawiadomienie o terminie rozprawy doręcza wyłączenie pełnomocnikowi i nie jest już zobowiązany do pouczenia go o trybie zaskarżenia wydanego wyroku. Ustanowienie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnika do reprezentowania w sprawie przenosi w pewnym sensie obowiązek informowania o przysługujących jej uprawnieniach procesowych i obowiązkach procesowych na pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżący od chwili wniesienia skargi do momentu ogłoszenia wyroku i aż do dnia 7 maja 2014 r., tj. dnia zawiadomienia Sądu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa, był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, co zwalniało sąd od wspomnianych obowiązków informacyjnych. Natomiast brak udzielenia stronie przez reprezentującego ją pełnomocnika właściwych informacji i wskazówek odnośnie podjęcia stosownych czynności procesowych w określonym, ustawowym terminie nie usprawiedliwia uchybienia przez niego terminu. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania profesjonalnego pełnomocnika procesowego obciąża stronę. Ryzyko negatywnych skutków zachowań pełnomocnika ponosi mocodawca (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II OZ 895/12, LEX nr 1252299). Aby móc oczekiwać od sądu pomocy w postaci pouczeń, do udzielania których sąd jest zobowiązany do podstawie art. 6 powołanej ustawy, strona winna zawiadomić niezwłocznie sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Brak takiego zawiadomienia świadczy o braku należytej dbałości w prowadzeniu swoich interesów. W niniejszej sprawie skarżący zawiadomił Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa r. pr. P. D. dopiero w dniu 7 maja 2014 r., składając wniosek o przywrócenie terminu, zaś treść uzasadnienia wniosku wskazuje, że impulsem, który spowodował, że skarżący poinformował o tym fakcie Sąd była wiadomość o niezłożeniu przez pełnomocnika wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r. oddalającego skargę, który to wniosek należało złożyć w siedmiodniowym terminie od dnia ogłoszenia wyroku. Termin ten upływał więc w dniu 18 kwietnia 2014 r., tym samym Sąd uznał, że po 18 kwietnia 2014 r., tj. od dnia 19 kwietnia 2014 r. należało liczyć bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i termin ten upływał w dniu 25 kwietnia 2014 r., zaś wniosek złożony po tym terminie należało uznać za spóźniony. To od tego momentu, tj. od dnia 19 kwietnia 2014 r. należało przyjąć, że potencjalnie ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W świetle powyższego stwierdzić należy, że złożony wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, co powoduje z mocy ustawy jego odrzucenie. Z powyższych względów, na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.