IV SA/Wa 3383/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia adwokata K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3383/15 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 maja 2016 r. o odmowie przyznania adwokatowi K. P. kosztów pomocy prawnej. Na powyższe postanowienie adwokat K. P. wniósł zażalenie, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658, dalej zwana "ustawą nowelizującą"), mocą której został zmieniony m.in. art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. (obecnie jest to Dz. U. z 2016 r. poz. 718], mający w niniejszej sprawie zastosowanie. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi otrzymał następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.". W art. 260 § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.", a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.". W art. 2 ustawy nowelizującej przyjęto zaś regułę prawa międzyczasowego, zgodnie z którą przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W zdaniu drugim tego przepisu postanowiono, że "W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.". Stosownie zaś do art. 3 ustawy nowelizującej, zmiany ustawy weszły w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 15 sierpnia 2015 r. Ponieważ art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej nadający nowe brzmienie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został wymieniony w zdaniu pierwszym art. 2 ustawy nowelizującej, zgodnie z przyjętą w zdaniu drugim zasadą działania dotychczasowego prawa, do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie należało stosować przepis art. 260 ustawy "w brzmieniu dotychczasowym", tj. obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r. Powyższe oznacza, że jeżeli postępowanie wszczęto przed 15 sierpnia 2015 r. – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie wydane przez sąd przysługiwało zażalenie na zasadach ogólnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 260 w związku z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W nawiązaniu do powyższych rozważań istotną kwestią przesądzającą o zastosowaniu w niniejszej sprawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi we właściwym brzmieniu było ustalenie daty, w której wszczęto postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym w rozumieniu art. 2 ustawy nowelizującej. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu przyjęto, że postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi przez uprawniony podmiot (tak m.in. W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, Państwo i Prawo z 2004 r., z. 3, s. 63-74). Prowadzi to do wniosku, że przy przyjętym w art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) są przedmiotem skargi, datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza data wniesienia skargi do tego organu. Poza wyjątkiem przewidzianym w art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony równocześnie ze skargą lub po wniesieniu skargi nie wszczyna odrębnego postępowania od tego, które zostało zainicjowane skargą, lecz powoduje jedynie wszczęcie postępowania wpadkowego w tym przedmiocie. W świetle wyżej poczynionych uwag Sąd przyjął, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu znowelizowanym, a więc obowiązującym po 15 sierpnia 2015 r. Skoro bowiem skarga M. S., opatrzona datą "20.10.2015r.", wniesiona na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2015 r., została złożona przez skarżącego w organie w dniu 20 października 2015 r., to należało uznać, że z tą datą zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne. To zaś oznacza, że na podstawie art. 2 ustawy nowelizującej do rozpoznania sprzeciwu adwokata K. P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2016 r. odmawiającego przyznania kosztów pomocy prawnej zastosowanie winien znaleźć art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Skoro więc właściwy miejscowo sąd, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to wydane przez niego postanowienie na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek odwoławczy. Nie budzi przy tym wątpliwości, że prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego. Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obecnie obowiązującym, nie wskazuje na zaskarżalność postanowienia wydanego na jego podstawie. Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 tej ustawy. W myśl zaś art. 178 powołanej ustawy wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Mając więc na uwadze to, że wniesione w niniejszej sprawie przez adwokata K. P. zażalenie jest niedopuszczalne, gdyż taki środek odwoławczy nie przysługuje od prawomocnych postanowień, Sąd, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił zażalenie.