IV SA/Wa 340/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-04
Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którzy zostali już zwolnieni od kosztów sądowych, mogą uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu po wydaniu wyroku kończącego postępowanie, w sytuacji gdy przysługuje skarga kasacyjna objęta przymusem adwokacko-radcowskim?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, którzy wykazali swoją trudną sytuację materialną i są już zwolnieni od kosztów sądowych, mogą uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu nawet po wydaniu wyroku kończącego postępowanie. Jest to uzasadnione, gdy przysługuje środek odwoławczy (skarga kasacyjna) objęty przymusem adwokacko-radcowskim, a przyznanie pomocy prawnej jest warunkiem realizacji konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący T. W. i Z. W. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata po wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku oddalającego ich skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżący wskazali na dramatyczną sytuację finansową związaną z egzekucją komorniczą, która objęła ich rachunki bankowe i sprzedaż części gospodarstwa rolnego. Wcześniej zostali już zwolnieni od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla T. W. i Z. W. adwokata z urzędu; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. i Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. W. i Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu działki sprzed zmiany postanawia: 1. ustanowić dla T. W. i Z. W. adwokata z urzędu; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniami z dnia 1 czerwca 2016 r. od kosztów sądowych zwolnieni zostali skarżący: T. W. (w sprawie IV SA/Wa 340/16) i Z. W. (w sprawie IV SA/Wa 341/16).
W dniu 6 października 2016 r. Sąd zarządził na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) połączenie spraw o syng. akt IV SA/Wa 340/16 i IV SA/Wa 341/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenie ich dalej pod sygnaturą akt IV SA/Wa 340/16
Wyrokiem z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 340/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi T. W. i Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu działki sprzed zmiany.
Odpisy wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącym w dniu 7 listopada 2016 r. W dniu 5 grudnia 2016 r. skarżący zwrócili się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z wniosków sporządzonych na urzędowych formularzach PPF z dnia 27 grudnia 2016 r. wynika, że skarżący są rodzeństwem, prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Są współwłaścicielami domu i zabudowań gospodarczych (stodoła, obora) oraz nieruchomości rolnej o pow. 6,89 ha fizycznych (3,672 ha przeliczeniowe).W uzasadnieniu wniosku podali, że znajdują się w dramatycznej sytuacji finansowej w związku z prowadzoną egzekucją komorniczą. Podali, że komornik zajął rachunki bankowe w wysokości 100% wpływów. Również połowa gospodarstwa rolnego w postaci działek nr [...], [...] i [...] została sprzedana w wyniku licytacji komorniczej.
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, zważono co następuje.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że w skarżący w niniejszej sprawie korzystają już ze zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienia referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 340/16 i 341/16)r.), dlatego też rozpoznanie wniosków o prawo pomocy z dnia 5 grudnia 2016 r. (uzupełnionych w dniu 29 grudnia 2016 r.) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i podlegało umorzeniu na podstawie art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji.
Odnosząc się natomiast do wniosku w zakresie żądania ustanowienia adwokata, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie.
Biorąc pod uwagę, że skarżący są już w rozpatrywanej sprawie zwolnieni od kosztów sądowych a następnie wystąpili z wnioskami o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, należało zbadać, czy zachodzą przesłanki do przyznania skarżącym w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje jeżeli wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie podołać jakimkolwiek kosztom postępowania sądowego. Wykazanie tej przesłanki ciąży na wnioskującym o prawo pomocy.
Oceniając sytuację materialną skarżących wzięto pod uwagę, że jedynym źródłem ich utrzymania jest działalność rolna. Są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego o pow. 3,59 ha i jak wynika z zaświadczenia z dnia 7 października 2016 r. przeciętny roczny dochód z pracy w tym gospodarstwie wynosi 4 570,15 zł. Skarżący wykazali (za pomocą oświadczeń jak również dokumentów), że jest wobec nich prowadzona egzekucja komornicza.
Opisana sytuacja uzasadnia przyznanie im prawa pomocy, gdyż wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W szczególności ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma istotne znaczenie na obecnym etapie sprawy, tj. po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Od wyroku z dnia 6 października 2016 r. przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 tej ustawy). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżących konstytucyjnego prawa do sądu.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło