IV SA/Wa 3427/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-22

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Alina Balicka, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji mógł odmówić zmiany decyzji zezwalającej na nabycie nieruchomości przez cudzoziemca, powołując się na obronność i bezpieczeństwo państwa, bez podania uzasadnienia faktycznego decyzji, a jedynie z odwołaniem do opinii Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego opatrzonej klauzulą tajności?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji miał prawo odstąpić od uzasadnienia faktycznego decyzji, powołując się na obronność i bezpieczeństwo państwa, jeśli wymaga tego sytuacja, a opinia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, nawet opatrzona klauzulą tajności, stanowiła wystarczającą podstawę do wydania negatywnego rozstrzygnięcia. Strona miała prawo zapoznać się z aktami sprawy w zakresie nieobjętym klauzulą tajności, a odmowa zmiany decyzji zezwalającej na nabycie nieruchomości nie była automatycznie uwarunkowana wcześniejszym zezwoleniem na nabycie sąsiedniej nieruchomości, zwłaszcza w kontekście potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa państwa.
Stan faktyczny
Skarżący A. M. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy własną decyzję odmawiającą zmiany wcześniejszej decyzji zezwalającej na nabycie przez skarżącego udziału w nieruchomości. Decyzje te nie zawierały uzasadnienia faktycznego ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, powołując się na art. 3c ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania (m.in. zasady dwuinstancyjności, braku pełnego postępowania dowodowego, uniemożliwienia wglądu do akt) oraz prawa materialnego (nieuzasadnione odstąpienie od uzasadnienia faktycznego).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka,, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (D.U. 2016, poz. 23 ze zm.), dalej "K.p.a.", w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (D.U. 2017, poz. 935), i art. 1 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (D.U. 2016, poz. 1061 ze zm.), dalej "ustawa" utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. Decyzją tą odmówiono zmiany decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z [...] stycznia 2017 r. zezwalającej A. M. na nabycie od G. A. udziału wynoszącego ½ części we własności nieruchomości położonej w miejscowości Z., przy ulicy [...], woj. [...] składającej się z działki nr [...] o pow. 0,0601 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr. [...]. Zarówno zaskarżona jak i utrzymana nią w mocy decyzja nie zawierają uzasadnienia faktycznego decyzji ze wskazaniem art. 3c ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców – ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący A. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, tj.: a. art. 15 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ II instancji, na skutek wniesienia środka odwoławczego przez skarżącego przedmiotowej sprawy w jej całokształcie a jedynie ograniczenie się do ponownego wydania decyzji i w konsekwencji nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania czy podstawowych dokumentów i dowodów w sprawie pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji co prowadzi do rażącego naruszenia prawa; b. art. 155 k.p.a. poprzez uznanie przez Organ II instancji, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające zmianę decyzji podczas gdy strona skarżąca otrzymała zezwolenia na nabycie przedmiotowej nieruchomości a zaskarżona decyzja dotyczy odmowy nabycia sąsiadującej działki nr [...], o powierzchni 0,0878 ha, dla której Sąd Rejonowy w N. prowadzi księgę wieczystą KW [...] na której znajduje się część budynku, który znajduje się również na działce nr [...]; c. art. art. 7, 77 § 1, 73§1 i 80 k.p.a. poprzez niedostateczne zbadanie sprawy, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego i w konsekwencji wydanie decyzji bez rozpatrzenia wszelkich okoliczności w sprawie, a także uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z całością akt sprawy, w szczególności z opinią Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego; d. naruszenie art. 8 i 12 k.p.a. poprzez brak działań Organu prowadzących do całkowitego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, które powodują wątpliwości co do pełnego wyjaśnienia sprawy i w konsekwencji prowadzą do utraty zaufania do Organu prowadzącego postępowanie. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a. art. 3c ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, Dz.U.2016.1061), poprzez nieuzasadnione odstąpienie od uzasadnienia faktycznego z uwagi na obronność lub bezpieczeństwo państwa, podczas gdy żadne ze wskazanych okoliczności nie zostały spełnione a organ ani ich nie wykazał ani też nie uprawdopodobnił co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 107§3 k.p.a. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 K.p.a. wywodząc, że właściwe jej zachowanie wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty, w tym argumenty strony zawarte w odwołaniu. Tymczasem w niniejszej sprawie organ po przeprowadzeniu 2 czynności już po 9 dniach wydał decyzję, co zdaniem skarżącego świadczy o jej naruszeniu. Organ odwoławczy zobowiązany jest rozpatrzeć sprawę ponownie i merytorycznie w jej całokształcie. Brak takich działań ze strony organu potwierdza nawet fakt, że organ nie zmienił sygnatury postępowania w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, co może dodatkowo rodzić podejrzenie, że sprawa ta była rozpatrywana z naruszeniem art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być oceniane jako rażące naruszenie prawa . Naruszenia art. 155, 7, 73§1, 77 § 1 i 80 k.p.a. skarżący upatruje w nieuwzględnieniu przez organ faktu, że w przedmiotowej sprawie na obu działkach (częściowo na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...]) jest położony budynek trwale związany z gruntem. W dniu [...] stycznia 2017 r. została wydana decyzja nr [...] zezwalająca wnioskodawcy na nabycie od Pana G. A. udziału wynoszącego 1/2 części w prawie własności nieruchomości położonej w miejscowości Z., ul. [...], woj. [...], składającej się z działki nr [...]. W związku z czym stanowisko organu, że zmianie decyzji sprzeciwia się interes społeczny lub słuszny interes strony, należałoby uznać jako podważenie ostatecznej już decyzji nr [...], co jest niedopuszczalne. Organ nie wykazał jakichkolwiek przesłanek wskazujących na inne okoliczności dotyczące sąsiadującej nieruchomości ze wspólnym budynkiem. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, nie sposób stwierdzić aby organ wykazał prawidłowość oceny w niniejszej sprawie, czy nie istnieją podstawy do zmiany decyzji. Organ odstąpił od uzasadnienia faktycznego swojej decyzji uniemożliwiając w jakikolwiek sposób skarżącemu ocenę jego stanowiska co do zaistnienia przesłanek do wydania negatywnej decyzji. Brak uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę treści decyzji i można się tylko domyślać, że ocena była dokonana z naruszeniem art. 155 k.p.a. Nie można przecież inaczej ocenić odmowy zmiany decyzji, która obejmować powinna sąsiednią nieruchomości, na której znajduje się część budynku. Z racjonalnego punktu widzenia nie sposób sobie wyobrazić przesłanki jakie mogłyby występować w przedmiotowej sprawie i skutkować odmową zmiany decyzji. Powyższe wnioski wynikają z faktu, że organ II instancji niedostateczne zbadał sprawę i nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji bez rozpatrzenia wszelkich okoliczności w sprawie naruszając jednocześnie art. 7 i 77 § 1 oraz 80 k.p.a. Niewątpliwie w omawianym przypadku nie sposób uznać, że organ II instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Organ ponownie rozpatrując sprawę ograniczył się jedynie do analizy dowodów zebranych przez organ I instancji, nie przedstawił oceny dowodu w postaci opinii Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, odnośnie której znajduje się tylko pisemna adnotacji w aktach sprawy organu I instancji. Niewątpliwie brak jej w aktach a także brak jakiejkolwiek adnotacji co do jej treści albo rozstrzygnięcia (negatywnego bądź pozytywnego dla skarżącego) potwierdza tylko, że organ II instancji nie podjął stosownych kroków dla pełnego wyjaśnienia sprawy. Dodatkowo organ uniemożliwił skarżącemu zapoznanie się z opinią, która ma ważne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i nie wyjaśnił dlaczego nie została ona załączona do akt postępowania. Naruszenie art. 8 i 12 k.p.a. wynika z tego, że organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy, dokonał ustaleń sprzecznych z poprzednio wydaną decyzją zezwalającą na nabycie udziału w nieruchomości a więc dokonał skrajnie odmiennej oceny tego samego stanu faktycznego, co doprowadziło do odmiennego traktowania strony w obu tych sprawach. Organ dokonał niejasnych ustaleń a nadto niejasność budzi brak w aktach sprawy opinii ABW ani też jakiegokolwiek odniesienia się do niej przez organ. Zgodnie z naczelną zasadę wyrażoną w art. 48 Kodeksu cywilnego budynki i urządzenia trwale z gruntem związane są jego częściami składowymi a w świetle unormowań zawartych w Kodeksie cywilnym przedmiotem samodzielnego obrotu nie może być budynek trwale związany z gruntem. W związku z czym wydanie zezwolenia na nabycie zabudowanej działki nr [...] z pominięciem działki nr [...], na której usytuowana jest większa część budynku nie może być potraktowane jako działanie racjonalne i zgodne z prawem biorąc pod uwagę, że wnioskodawca nie ma możliwości samodzielnego dokonania jakiejkolwiek czynności prawnej względem budynku usytuowanego na obu działkach (nr [...] i nr [...]). Co więcej zupełnie nie zrozumiałe dla przeciętnego obywatela jest jakie inne okoliczności zachodzą wobec sąsiadującej działki, na której znajduje się wspólny budynek, skutkujące brakiem możliwości zmiany decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącego. W świetle poglądów doktryny i orzecznictwa, organ administracji nie może uzasadniać nieracjonalności swoich działań treścią przepisów prawa, podważając w ten sposób zaufanie obywateli do władzy ustawodawczej. Jeżeli interpretacja przepisów prawa prowadzi do rezultatów niemożliwych do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, to obowiązkiem organu jest poszukiwanie takiego sposobu interpretacji przepisów, który doprowadzi do rezultatów możliwych do przyjęcia . Organ dopuścił się naruszenia art. 3c ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców gdyż brak uzasadnienia pozbawił stronę możliwości zapoznania się a w konsekwencji oceny podstaw merytorycznych wydanej decyzji. Taka sytuacja stanowi naruszenie konstytucyjne prawo obywateli do informacji wynikające z art. 51, 54 i 61 Konstytucji RP. W związku z czym stosowanie art. 3c ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudoziemców powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach nie budzących jakiejkolwiek wątpliwości a jego interpretowanie powinno mieć charakter zawężający. Niedopuszczalne jest więc swobodne korzystanie przez organ ze wskazanego uprawnienia do odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia bez jakiegokolwiek uzasadnienia okoliczności odstąpienia od uzasadnienia faktycznego. Takie działanie nie tylko uniemożliwia realizację podstawowych praw przysługujących stronie postępowania administracyjnego, a także ogranicza możliwości kontrolne sądu administracyjnego. Takiemu działaniu jednoznacznie sprzeciwia się judykatura wskazując, że "możliwość odstąpienia w pewnych sytuacjach od uzasadnienia decyzji ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa nie oznacza wyłączenia kontroli tego rodzaju decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia nie może polegać na lakonicznym stwierdzeniu zawartym w decyzji. Uzasadnienie takiego działania powinno mieć odzwierciedlenie w aktach postępowania, a także być uzasadnione. Jak wskazano w poprzednich punktach, przedmiotowa sprawa dotyczy jednej z dwóch sąsiadujących działek ze wspólnym budynkiem. Skarżący otrzymał zgodę na nabycie jednej z tych nieruchomości a w przedmiotowym postępowaniu odmówiono mu zgody na nabycie sąsiedniej nieruchomości, nie wskazując jednocześnie jakichkolwiek okoliczności, dowodów wykazujących dlaczego przedmiotowa nieruchomość nie może zostać nabyta przez skarżącego. W takim przypadku odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia na podstawie art. 3c ustawy powinno zostać przez organ uzasadnione, co stanowić będzie realizację podstawowych praw przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym, a także zagwarantowanych jej na mocy Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem oceny pod względem legalności jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2017 r. którą utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie zmiany decyzji ostatecznej zezwalającej skarżącemu na nabycie udziału w wysokości ½ części wyżej opisanej nieruchomości. Decyzje nie zawierają uzasadnienia, podobnie jak decyzja której dotyczył pierwotny wniosek. Zgodnie z wyrażoną w art. 107 § 3 K.p.a. zasadą organ ma obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji które stanowi część rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne powinno wskazywać fakty które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł i przyczyny dla których innym dowodom nie dał wiary a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem stosownych przepisów prawa które stanowiły podstawę danego rozstrzygnięcia. Ustawodawca jednak w art. 3c ustawy o cudzoziemcach dopuszcza wyjątek od tej zasady. Zgodnie z nim, organ który wydaje decyzję lub postanowienie w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów tej ustawy może odstąpić od uzasadnienia faktycznego jeżeli wymaga tego obronność lub bezpieczeństwo państwa. Z przepisem tym koreluje art. 2 ust. 2 pkt 2 tej ustawy z którego wynika, że Minister przed wydaniem decyzji w sprawie zezwolenia może dokonać sprawdzenia czy nabycie przez cudzoziemce nieruchomości nie spowoduje zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego a także czy będzie ono zgodne z interesem państwa. Jak wynika z akt administracyjnych organ wystąpił do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wydanie opinii /k 132 akt adm./ Opinia ta została wydana [...] czerwca 2017 r, znak [...] r., (k 143 akt adm. – notatka odręczna). Nie została dołączona do akt gdyż nosi klauzulę tajności. Sąd zapoznał się z tym dokumentami. Oczywiście, zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a. strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania notatek, kopii i odpisów. Jednakże w sytuacji gdy do akt sprawy wpłynęły dokumenty zawierające informacje opatrzone klauzulą tajności zasada jawności dla strony akt postępowania nie ma zastosowania – co wynika z art. 74 § 1 K.p.a. Wykonując swój obowiązek Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wystosował do strony i jej pełnomocnika informację w trybie art. 10 K.p.a. (k 134 akt. adm.) z pominięciem dokumentów utajnionych. Strona i jej pełnomocnik mogli się zatem zapoznać z dowodami które znajdowały się w aktach sprawy choć z pominięciem pisma z Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W związku z tym czyni to niezasadnymi zarzuty dotyczące uniemożliwienia stronie zapoznania sią z aktami sprawy. Ma racją skarżący, że brak uzasadnienia uniemożliwia stronie zapoznanie się z motywami jakimi kierował się organ przy wydawaniu takiej decyzji. Jak się jednak wskazuje w doktrynie (po. Komentarz do ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców Aleksandra Dalecka i Adrian Przewoźny-Paciorek, LexisNexis, Warszawa 2013, str. 49; Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców Komentarz, Izabela Wereśniak-Masri, Wydawnictwo Beck Warszawa 2014, str. 74-75), skorzystanie z możliwości odstąpienia od uzasadnienia faktycznego decyzji, nie zwalnia organu od konieczności zgromadzenia w aktach sprawy dokumentów, które stanowiłyby potwierdzenie okoliczności uzasadniających – z uwagi na interes publiczny - wydanie negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie zezwolenia. Nie ulega także wątpliwości, że przyczyny braku uzasadnienia muszą być bardzo ważne. Zdaniem Sądu organ zgromadził materiał dowodowy który w części znajduje się w aktach sprawy a w części jest niejawny i który w świetle art. 1a ust. 1 pkt 1 i 3c ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców uzasadnia przyjęcie, że nabycie udziału w nieruchomości spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa państwa. W związku z tym organ po pierwsze miał podstawy do wydania decyzji negatywnej i odstąpienia od uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia. Powody podane w szczególności w dokumentach zastrzeżonych są poważne i w ocenie sądu stanowią wystarczającą podstawę do takiej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd uznał je za nieuzasadnione. Po pierwsze, biorąc pod uwagę fakt, że organem ponownie rozpoznającym sprawę i organem I instancji jest ten sam podmiot nie musiał on tak jak to się ma w przypadku różnych organów zapoznawać się od początku z dowodami zebranymi w sprawie. Były mu one wcześniej znane. Skarżący nie przedstawił zresztą żadnych innych dowodów. W związku z tym trudno uznać, że wydając decyzję w tym samy miesiącu w którym złożono wniosek o ponowne rozpoznanie naruszył art. 15 K.p.a. (ten sam organ czy działa 15 Kpa. Niezasadny jest także zarzut sformułoany w uzasadnieniu skargi o naruszeniu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. przede wszystkim dlatego, że decyzje podpisały zupełnie inne osoby. Po drugie, organ nie mógł udostępnić stronie dokumentów które zostały opatrzone klauzulą tajności gdyż spowodowałoby to jej naruszenie. Klauzulę nadał określony podmiot i tylko generalnie on może ją cofnąć. Po trzecie, fakt, że strona skarżąca otrzymała wcześniej zezwolenie na nabycie udziału w nieruchomości tj. działki [...] nie oznacza że organ powinien niejako z automatu zezwolić na nabycie udziału w działce sąsiedniej. Nawet fakt, że w toku tamtego postępowania ABW nie zgłaszała zastrzeżeń do nabycie nie skutkuje automatycznym przyjęciem, że powinno się skarżącemu wydać zgodę na nabycie innej nieruchomości. Jak wynika z akt administracyjnych opinia ABW o braku sprzeciwu do nabycia pochodziło z [...] stycznia 2017 r. natomiast ponowna z czerwca 2017 r. Upłyną zatem pewien okres czasu który, jak się okazało był kluczowy dla ustalenia informacji istotnych z punktu widzenia możliwości nabycia przez skarżącego udziału w innej nieruchomości. Rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości organ nie analizuje intencji wnioskodawcy. Fakt zatem, że skarżący nabył wcześniej udział w nieruchomości na której części posadowiony jest budynek pozostaje bez istotnego znaczenia. Nawet gdyby organ uznał, że zasadnym byłoby nabycie udziału w obu działkach to i tak jest to obojętne w świetle związania wnioskiem strony. Powoływana w skardze zasada superficies solo cedit, choć istotna z punktu widzenia praw do gruntu i posadowionego na nim nieruchomości, wobec istnienia zagrożenia bezpieczeństwa Państwa, nie może powodować zasadności twierdzenia o konieczności wydania zezwolenia. Nawiasem mówiąc nawet wydanie pozytywnej decyzji i tak nie doprowadziłoby do stanu w którym skarżący byłby właścicielem całego budynku gdyż przysługiwałby mu tylko udział. Bez znaczenia jest przy tym czy na danej działce jest usytuowana większa lub mniejsza część budynku. Po czwarte, w skardze wskazano że organ nie podjął wszelkich niezbędnych czynności niezbędnych do załatwienia sprawy przy jednoczesnym braku wskazanie jakiego rodzaju czynności organ zaniechał a które mogłyby mieć istotne znaczenie w sprawie. Brak oceny dowodów w zakresie opinii ABW czy innych wobec odstąpienia od uzasadnienia nie może odnieść zamierzonego skutku. Wyrażona w art. 8 K.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa w przypadku odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia, wolą ustawodawcy, jest po części ograniczona. Wbrew wywodom skarżącego nie mamy do czynienia w niniejszej sprawy z istotnym naruszeniem tej zasady wobec wydania przez Ministra dwu różnych decyzji. Obie decyzje opierały się co prawda na takiej samej podstawie prawnej ale na innym materiale dowodowym, co oznacza że obie sprawy nie były tożsame. W związku z tym organ miał podstawy faktyczne do wydania różnych decyzji. Nie mamy zatem do czynienia ze zmiennością poglądów prawnych ale odmienną oceny zebranych i różnych co do treści dowodów. Po piąte, nie doszło do naruszenia przez organ art. 3 c ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców gdyż w aktach sprawy znajdują się dokumenty uzasadniające przyjęte przez organ rozstrzygnięcie, o czym była mowa wyżej. Organ nie mógł zatem uargumentować dlaczego uznał że istnieje zagrożenie bezpieczeństwa państwa gdyż powołanie tych argumentów skutkowały naruszeniem treści dokumentów zastrzeżonych. Przepis art. 155 K.p.a. daje możliwość zmiany decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo i to w każdym czasie lecz ze zgodą strony, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają sią uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak wynikało z wniosku skarżącego uzupełnionego pismem z [...] listopada 2016 r. przedmiotem nabycia miała być udział w nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] położonej w Z. która wg oświadczeń pełnomocnika skarżącego nie jest zabudowana a zgodnie z wypisem z mapy ewidencyjnej posadowiony jest na niej kawałek budynku który w większej części został posadowiony na działce nr [...] należącej w całości do G. A. (informacje k [...] akt adm. KW nr [...]). Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zezwolił A. M. na nabycie od G. A. ½ udziału w tej nieruchomości (decyzja k [...] akt adm.). Skarżący nie odwołał się od tej decyzji po jej uostatecznieniu wniósł o jej sprostowanie a następnie zmianę wskazując, że jego zamiarem było nabycie udziału nie tylko w tej działce ale i działce nr [...] na których zamierza wraz ze zbywcą prowadzić działalność gospodarczą. Oświadczenie to jest sprzeczne z treścią wniosku z 2 czerwca 2016 r. W związku z tym skarżący w istocie zamierzał rozszerzyć pierwotny wniosek domagając się obok nabycia udziału w działce [...] także udziału w działce [...], które są położone obok siebie i na których rzeczywiście położony jest budynek. Nie ulega wątpliwości, że decyzja o zezwoleniu nabycia nieruchomości jest decyzją uznaniową, co oznacza, że generalnie może mieć do niej zastosowanie art. 155 K.p.a. Postępowanie wywołane tego rodzaju wnioskiem jest postępowaniem nadzwyczajnym. Ocena możliwości zastosowania tego trybu powinna być dokonana w kontekście istoty postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. Postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu jest wprawdzie postępowaniem odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna, to jednak toczy się w tej samej, z materialnoprawnego punktu widzenia, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być więc dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory, a przedmiotem takiego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa" lub w innych ustaleniach faktycznych. Jak się wskazuje w orzecznictwie sądowadministracyjnym (np. wyrok NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1084/17, Lex nr 2436134, wyrok NSA z 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 124/16, LEX nr 2401692), zastosowanie trybu art. 155 k.p.a. w celu modyfikacji stanu faktycznego jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie tak by się stało gdyż przedmiotem wniosku było rozstrzygnięciu o nabyciu udziału w innej nieruchomości a więc nie był to ten sam stan faktyczny na podstawie którego wydano poprzednią decyzję. Rozważenie możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. wymaga zatem zawsze uprzedniego ustalenia, czy w konkretnym przypadku występuje tożsamość sprawy administracyjnej, a więc czy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W tym postępowaniu mamy więc do czynienia z sytuacją w której występuje co prawda tożsamość podmiotowa jednakże nie występuje tożsamość przedmiotowa. W związku z tym i z tego powodu nie mogłaby być wydana decyzja pozytywna. Powoływanie się przez skarżącego na wadliwość pierwotnego wniosku i nie objęcie nim również działki [...] mogło mieć znaczenie przy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ale nie w ramach trybu nadzwyczajnego z art. 155 K.p.a. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło