IV SA/Wa 3431/15

WyrokWSA w Warszawie2016-08-09

Skład orzekający: Kaja Angerman, Leszek Kobylski, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie odszkodowawcze z 1961 r., które zostało doręczone osobie niebędącej stroną postępowania ani jego pełnomocnikiem, weszło do obrotu prawnego i może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności?
Ratio decidendi
Orzeczenie, które zostało doręczone innemu podmiotowi niż wnioskodawca (strona), nawet jeśli zostało mu przesłane 'do wiadomości', wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne. Uznawanie takiej decyzji za akt nieistniejący jest niedopuszczalne. W przypadku wątpliwości co do statusu osoby, której doręczono orzeczenie, należy przeprowadzić dogłębną analizę całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, uwzględniając kontekst historyczny i ewentualne późniejsze działania tej osoby w podobnych sprawach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odszkodowawczej z 1961 r. oraz postanowienia z 1962 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju umorzył postępowanie w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z 1961 r., uznając, że nie weszła ona do obrotu prawnego, ponieważ osoba, której ją doręczono (A. C.), nie była stroną ani pełnomocnikiem. WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra, uznając, że doręczenie decyzji osobie niebędącej stroną, ale mającej związek ze sprawą, powoduje wejście decyzji do obrotu prawnego. Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania przez organ II instancji, który nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.),, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta G. na decyzję Minister Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oraz umorzenie postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 0UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej: "organ", "Minister") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a." ) po rozpoznaniu wniosku G. N., E. W., J. S., A. Z., A. Z., T. S., R. S., J. T., J. T., Z. T., G. T., A. K., M. S., M. N., E. T. i F. N., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1961 r. nr [...] o odszkodowaniu za wywłaszczoną część nieruchomości o pow. 0,6085 ha, zapisanej w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] KW nr [...], część parceli nr [...] oraz postanowienia Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1962 r. nr [...], stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. C. od wyżej opisanego orzeczenia odszkodowawczego orzekł o: 1. uchyleniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w całości; 2. umorzeniu postępowania w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1961 r. nr [...]; 3. odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1962r. nr [...]. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Orzeczeniem z dnia [...] września 1961 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych przyznało spadkobiercom J. T. odszkodowanie w kwocie 9.967 zł za wywłaszczoną nieruchomość o powierzchni 6085 m2, zapisaną w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w [...] KW [...], ozn. jako część parceli nr[...] , położonej w [...] przy ul. [...]. Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył A. C. pismem z dnia [...] września 1961 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1962 r. nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych stwierdziła niedopuszczalność odwołania A. C. od powyższej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1961 r. nr [...] o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość stanowiącą własność spadkobierców J. T. Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. (sprecyzowanym pismem z dnia [...] lutego 2009 r.), [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] (reprezentowani przez r. pr. W. B.) złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia odszkodowawczego z dnia [...] września 1961 r. oraz postanowienia z dnia [...] sierpnia 1962 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1961 r. oraz postanowienia z dnia [...] sierpnia 962 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, po drobiazgowej analizie akt archiwalnych, iż przedmiotowe orzeczenie odszkodowawcze nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w szczególności przeprowadzono rozprawę odszkodowawczą, zaś kwota odszkodowania została prawidłowo ustalona - zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 52, poz. 339) oraz przepisami Instrukcji Ministra Rolnictwa z dnia 10 maja 1950 r. nr UR/2.VII.7/9/50. Postanowienie z dnia [...] sierpnia 1962 r. zostało zaś - zdaniem organu - wydane prawidłowo, albowiem w aktach archiwalnych brakuje pełnomocnictwa udzielonego A. C., natomiast postanowienie o nabyciu spadku po J. T. zostało wydane dopiero 1964 r., a zatem w dniu złożenia odwołania A. C. nie legitymował się dokumentem potwierdzającym jego prawa do spadku po zmarłej J. T. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. spadkobiercy J. T., reprezentowani przez r. pr. W. B., złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. Skarżący zakwestionowali stanowisko organu , iż przeprowadzenie czynności urzędowej opisu nieruchomości w 1955 r. należy traktować na równi z przeprowadzeniem rozprawy odszkodowawczej. Zaniechanie przeprowadzenia rozprawy odszkodowawczej skarżący uznają zaś za rażące naruszenie ówczesnych przepisów prawa. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Minister w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2015 r. przywołał brzmienie art. 156 § 1 k.p.a. Zauważył, iż przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Nadto weryfikacji przez pryzmat przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. podlegają jedynie decyzje, które weszły do obrotu prawnego i (co do zasady) uzyskały przymiot ostateczności. Organ wyjaśnił, iż w orzeczeniu odszkodowawczym z dnia [...] września 1961 r. spadkobiercy zmarłej właścicielki nieruchomości nie zostali oznaczeni z imienia i nazwiska, lecz posłużono się opisowym terminem "spadkobiercy po J. T". Zauważył, iż również rozdzielnik kontrolowanego orzeczenia nie zawiera imiennego oznaczenia spadkobierców, a jedynie zapis "2. spadkobiercy J. T. (nowy wiersz) na ręce Ob. A. C". Z kolei na zwrotnym potwierdzeniu odbioru umieszczono obok imienia i nazwiska adresata listu (A. C.) adnotację w nawiasie "spadk. J. T". W ocenie Ministra powyższe może sugerować, iż adresat był traktowany jako spadkobierca zmarłej właścicielki nieruchomości. Jednak na tej podstawie nie można dokonać kwalifikacji A. C. jako strony postępowania odszkodowawczego. Zdaniem Ministra, decydujący dla uznania, iż doszło do wejścia decyzji do obrotu prawnego, jest fakt doręczenia decyzji stronie postępowania, nie zaś fakt jej umieszczenia (albo pominięcia) w rozdzielniku. Fakt, że w rozdzielniku orzeczenia odszkodowawczego figuruje A. C. nie oznacza, że organ w sposób władczy określił jego prawa lub obowiązki. W przypadku braku imiennego określenia stron w sentencji decyzji odszkodowawczej, dla ustalenia skutków prawnych doręczenia orzeczenia ww. podmiotowi konieczne jest ustalenie, czy orzeczeniem tym ukształtowano jego prawa lub obowiązki, względnie ustalenie czy dysponował pełnomocnictwem do działania w imieniu przynajmniej jednej ze stron. Dlatego też – zdaniem organu - ocenić należy, czy A. C. mógł być uznawany za spadkobiercę lub pełnomocnika spadkobierców J. T. Minister wskazał, iż z treści postanowienia Sądu Powiatowego w G. z dnia [...] listopada 1964 r. sygn. akt [...] wynika, iż spadkobiercami J. T. (zm. [...].06.1961 r.) byli: M. W., J. C., J. T., H. W., S. T. A. C. był zaś spadkobiercą J. C., zmarłej w dniu [...].11.1974 r. - na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1975 r. sygn. akt [...]. Powyższe fakty przesądzają o tym, iż A. C. nie był następcą prawnym J. T. w dacie wydania przedmiotowego orzeczenia, tj. w dniu [...].09.1961 r., albowiem J. C. w dalszym ciągu żyła w tym okresie. Nadto organ podniósł, iż z treści akt archiwalnych nie wynika również, aby A. C. legitymował się pełnomocnictwem od spadkobierców J. T. W odwołaniu z dnia [...] września 1961 r. brak stwierdzenia, iż załączono do niego pełnomocnictwo. Brak pełnomocnictwa potwierdza też – zdaniem Ministra – treść postanowienia Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1962 r. nr [...], w którym wskazano, iż "[...] nie przedłożył Obywatel pełnomocnictwa spadkobierców po J.T. do występowania w ich imieniu w postępowaniu wywłaszczeniowym, wobec czego nie jest uprawniony do wniesienia odwołania w ich imieniu". W ocenie Ministra powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż A. C., a więc jedyna osoba, której doręczono orzeczenie z dnia [...] września 1961 r., nie był ani stroną - stosownie do sentencji orzeczenia - ani pełnomocnikiem którejkolwiek ze stron. Jednocześnie organ wskazał, że orzeczenie z dnia [...] września 1961 r. nie zostało podane do publicznej wiadomości, albowiem brakuje na nim stosownej adnotacji o wywieszeniu na tablicy ogłoszeń. Z akt archiwalnych nie wynika też, aby przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone [...] Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w [...], gdyż brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru lub adnotacji o odbiorze na egzemplarzu orzeczenia znajdującym się w aktach archiwalnych. Z uwagi na powyższe, Minister wywiódł, że orzeczenie odszkodowawcze z dnia [...] września 1961 r. nie weszło do obrotu prawnego, a w konsekwencji nie może stanowić przedmiotu weryfikacji na podstawie przepisu art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym zachodzi bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania nadzorczego w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1961 r. Odnosząc się do postanowienia o niedopuszczalności odwołania z dnia [...] sierpnia 1962 r. Minister wskazał, iż nie narusza ono rażąco prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.).Wyjaśnił, iż stosownie bowiem do art. 117 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dniu 20 sierpnia 1962 r.), organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie odwołanie było niedopuszczalne ze względu na brak wprowadzenia zaskarżonego orzeczenia od obrotu prawnego, a także ze względu na brak umocowania A. C. do wniesienia odwołania w imieniu spadkobierców J. T. A zatem rozstrzygnięcie zawarte w powołanym postanowieniu należało uznać za prawidłowe. Pismem z dnia [...] października 2016 r. Prezydent Miasta [...] (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez niezasadne uchylenie prawidłowej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r., w wyniku mylnego uznania, że postępowanie nadzorcze w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia PWRN w [...] z dnia [...] września 1961 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania, stało się bezprzedmiotowe z uwagi na okoliczność, iż ww. orzeczenie w ocenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju w ogóle nie weszło do obrotu prawnego, gdyż nie zostało doręczone stronom; 2) art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, opartych jedynie na dokonanych przez organ nadzoru domniemaniach, skutkujących niezasadnym przyjęciem, iż: a) A. C. - późniejszy spadkobierca jednej z osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania, w dacie wydania ww. orzeczenia nie mógł być uznany za osobę upoważnioną do reprezentowania spadkobierców po J. T. z uwagi na brak odnalezienia jego pełnomocnictwa w aktach przedmiotowej sprawy, podczas gdy z całokształtu odnalezionych akt wyraźnie wynika, iż A. C. po śmierci J. T. wielokrotnie podejmował działania w imieniu jej spadkobierców; b) orzeczenie PWRN w [...] z dnia [...] września 1961 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania nie zostało doręczone podmiotowi zobowiązanemu do wypłaty odszkodowania, tj. [...] Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w [...] z uwagi na brak zwrotnego poświadczenia jego odbioru oraz brak adnotacji o wywieszeniu orzeczenia na tablicy ogłoszeń, podczas gdy z zachowanych akt sprawy wyraźnie wynika, iż instytucja ta pismem z dnia [...] października 1961 r. udzieliła odpowiedzi na odwołanie wniesione od ww. orzeczenia przez strony, wnosząc o jego oddalenie i utrzymanie w mocy orzeczenia z [...] września 1961 r., co świadczy o tym, że miała wiedzę o wydaniu, jak i treści orzeczenia o ustaleniu odszkodowania; 3) art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wynikające z ograniczenia się przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy do uwzględnienia wybiórczych faktów, wyinterpretowanych jedynie w oparciu o literalną wykładnię rozdzielnika adresowego orzeczenia z 1961 r. oraz zwrotnego poświadczenia odbioru ww. orzeczenia, bez dokonania dogłębnej analizy całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza z uwzględnianiem faktu, iż od wydania ww. orzeczenia minęło prawie 60 lat. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 26 listopada 2015 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów: 1) orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1962 r., nr [...] wraz z odwołaniem wniesionym przez A. C.; 2) pisma r.pr. W. B. z dnia 10 grudnia 2012 r., skierowanego do Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej w sprawie nr [...].; 3) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta [...], wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; 4) decyzji Prezydenta Miasta [...], wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania na rzecz spadkobierców po J. T. Na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. postanowił przeprowadzić dowody z dokumentów zawartych w ww. piśmie procesowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając sprawę według powyższego kryterium, należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota sporu i problem prawny w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy orzeczenie ( decyzja) Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1961r. przyznająca spadkobiercom J. T. odszkodowanie za wywłaszczona nieruchomość weszła do obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja zapadła w postępowaniu nadzwyczajnym ( nieważnościowym) wszczętym na żądanie stron, stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] września 1961r. Organ II instancji Minister Infrastruktury i Rozwoju ( dalej także jako: organ II instancji" lub "MIiR") w zaskarżonej decyzji, na podstawie dokonanych ustaleń, umorzył postępowanie w części dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia ( decyzji) Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1961r., w uzasadnieniu wyrażając stanowisko, że ponieważ ww. orzeczenie nie weszło do obrotu prawnego bo osoba której je doręczono A. C. nie był ani stroną postępowania ani pełnomocnikiem którejkolwiek ze stron – to postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Innymi słowy organ II instancji stwierdził, że ponieważ ww. orzeczenie nie weszło do obrotu prawnego należy go traktować w skutkach prawnych jako decyzje nieistniejącą. Jednocześnie odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze spraw Wewnętrznych z dnia [...] sierpnia 1962r. ( pkt.3 zaskarżonej decyzji). Sąd nie zgadza się z taką oceną prawną dokonaną przez organ administracji, a swoje stanowisko wywodzi z poglądów doktryny i przede wszystkim orzecznictwa, które można wyrazić tezą, że doręczenie decyzji innemu niż wnioskodawca ( strona) podmiotowi, nawet w przypadku, gdy owemu podmiotowi przesłano tę decyzję "do wiadomości" powoduje, że decyzja taka weszła jednak do obrotu prawnego i zaczęła wywoływać skutki prawne. W takiej sytuacji, uznawanie owej decyzji za akt nieistniejący jest niedopuszczalne ( Vide wyrok NSA z dn.5.03.2009r. sygn. I OSK 453/08, wyrok NSA z dn.21.08.2008r. sygn.II OSK 952/07, uchwała NSA z dn.15.10.2008r. sygn..II GPS 4/08). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także poglądy doktryny dotyczące decyzji nieistniejącej. Decyzje nieistniejące to takie, które zostały wydane w nieistniejącym postępowaniu oraz takie, które co prawda wydane zostały w postępowaniu istniejącym, ale nie zawierają konstytutywnych cech decyzji, a także takie, które nie zostały doręczone czy ogłoszone stronie (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. 6, Warszawa 2008, s. 305. Do konstytutywnych elementów decyzji zaliczamy: oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie oraz podpis piastuna funkcji organu administracji publicznej lub osoby działającej w imieniu organu (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r, SA 1163/81 z glosą J. Borkowskiego OSPiKA 1982, nr 9-10, poz. 169. Skutki prawne decyzji mogą dopiero zaistnieć z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego w drodze jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. Natomiast decyzję, która doręczona czy też ogłoszona nie została można określić jako decyzję nieistniejącą, biorąc pod uwagę, że nie możne ona wywołać żadnych skutków prawnych. Przenosząc powyższe na stan faktyczno-prawny rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że jest bezsporne, że organ b. Prezydium WRN w [...] wydając orzeczenie z dnia [...] września 1961r., prawidłowo określił strony postępowania, tj. uznał spadkobierców właścicielki J. T. za strony, redakcyjnie posługując się opisowym terminem "spadkobiercy J. T.". Nie ma także wątpliwości, że wolą organu administracji było doręczenie orzeczenia właśnie tym spadkobiercom jako stronom postępowania i z jakiegoś konkretnego powodu ( nieodnalezionego w dostępnych aktach archiwalnych, najprawdopodobniej wobec nieustalenia personalnego tych osób), skierowane zostało do owych spadkobierców poprzez osobę A. C., który jak wynika z danych w aktach administracyjnych, był zięciem właścicielki i zamieszkiwał pod tym samym adresem. Nie można zatem wykluczyć, jak to wywodzi w treści skargi Prezydent M. [...] , że A. C. mógł być uznany przez spadkobierców za wykonawcę testamentu J. T., czy też ich pełnomocnikiem. A. C. stał się zresztą późniejszym spadkobiercą części ww. majątku po śmierci swojej żony, a córki J. T. W kontekście powyższych ustaleń teza przyjęta przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju o braku wejścia ww. orzeczenia z dn. [...] września 1961r. do obrotu prawnego jest jednostronna, oparta o wybiórcze fakty, skonstruowana na podstawie niepełnych akt archiwalnych. Ponadto znamienne jest, że wbrew przyjętej przez organ koncepcji braku wejścia ww. orzeczenia do obrotu prawnego, inwestor wywłaszczonej nieruchomości Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w [...] , nie kwestionował wydanej decyzji, potwierdził w stosownym piśmie jej otrzymanie i w postępowaniu odwoławczym wnioskował o jej utrzymanie w mocy. Nadto na ocenę prawnego statusu A. C. w kontrolowanym postępowaniu, wpływ musi mieć jego status w tożsamym postępowaniu wywłaszczeniowym dotyczącym nieruchomości wywłaszczonej w 1962r., w którym ówczesne organy administracji nie kwestionowały statusu A. C. jako pełnomocnika spadkobierców właścicielki J. T. Powyższe wynika z dokumentów, które zostały przedłożone przez pełnomocnika Prezydenta M. [...], a które Sąd dopuścił jako dowody w rozpoznawanej sprawie. Mając na względzie powyższe okoliczności należy zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju została wydana w postępowaniu w którym zaniechano dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Powyższe w ocenie Sądu stanowi naruszenie art.7. art.77, art.80 i art.105&1 kpa w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie Sąd nie uznał zasadności zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji zgłoszonego w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia [...] listopada 2015r. z powodu skierowania jej do strony nieżyjącej w dniu jej wydania. Powyższe wynika z ustaleń, że zaskarżona decyzja została doręczona spadkobiercom zmarłej E. T. W zaistniałej w sprawie sytuacji, mając na względzie powyższe poglądy Sądu, rolą organu będzie ponowne , tym razem merytoryczne rozpatrzenie sprawy z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dn. [...] września 1961r. oraz postanowienia Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy MSW z dn. [...] sierpnia 1962r.,z uwzględnieniem ww. wskazań Sądu i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art.145&1 pkt.1 lit."c" p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt.1 wyroku. Orzeczenie o kosztach wynika z art.200 i art.205&2 p.p.s.a.( pkt.2 wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło