IV SA/Wa 3473/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-08
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Piotr Korzeniowski, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, który uzyskał je w związku z małżeństwem z obywatelem polskim, jest dopuszczalne na podstawie art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli rozwód nastąpił w ciągu dwóch lat od udzielenia zezwolenia, mimo że cudzoziemiec zawarł następnie kolejne małżeństwo z obywatelem polskim?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach jest dopuszczalne, nawet jeśli cudzoziemiec zawarł kolejne małżeństwo z obywatelem polskim. Kluczowe jest, że rozwód z poprzednią małżonką nastąpił w ciągu dwóch lat od udzielenia zezwolenia, a przepis ten nie wyklucza takiej sytuacji. Zasada ochrony praw nabytych nie jest absolutna i nie wyklucza stanowienia regulacji mniej korzystnych dla jednostki, zwłaszcza gdy przesłanka cofnięcia zezwolenia (rozwód) zaistniała po wejściu w życie nowych przepisów.Stan faktyczny
Skarżący, obywatel [...], uzyskał zezwolenie na osiedlenie się, które z mocy prawa przekształciło się w zezwolenie na pobyt stały. Zezwolenie to zostało udzielone w związku z małżeństwem z obywatelką polską. Skarżący rozwiódł się z żoną w ciągu dwóch lat od udzielenia zezwolenia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców cofnął skarżącemu zezwolenie na pobyt stały, powołując się na art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Skarżący zaskarżył tę decyzję, argumentując m.in. naruszeniem zasady ochrony praw nabytych i brakiem uwzględnienia jego nowego związku małżeńskiego z obywatelką polską.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski,, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt stały -oddala skargę-
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej również jako organ odwoławczy), powołując się na art. 199 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania S. N. (skarżącego), obywatela [...]od decyzji Wojewody [...]z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], orzekającej o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...]mara 2013 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej sentencji i orzekł o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r., nr[...].
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
W dniu [...] sierpnia skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską panią A. N. i posiadanie małoletniego dziecka pochodzącego z tego związku – K. N., ur. [...] lutego 2010 r.
Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]odmówił udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że małżonkowie nie zamieszkują wspólnie. Ponadto, z uwagi na niestawienie się pani A. N. na przesłuchanie, organ I instancji stwierdził, że nie ma możliwości ustalenia charakteru więzi łączących małżonków.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił ww. rozstrzygnięcie i udzielił skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się w Polsce.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda [...]wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się.
W dniu [...] maja 2015 r. Wojewoda [...]orzekł o cofnięciu cudzoziemcowi przedmiotowego zezwolenia na osiedlenie się na podstawie art. 199 ust. 3 w związku z art. 201 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż rozwiódł się on z obywatelką polską w ciągu 2 lat od dnia, w którym udzielono mu zezwolenia na osiedlenie się (pobyt stały) w Polsce.
Skarżący odwołał się od ww. rozstrzygnięcia organu I instancji, wskazując, że ww. postępowanie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone, gdyż przepisy art 199 ust. 3 w związku z art. 201 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach nie mają zastosowania do sytuacji prawnej skarżącego. Ponadto stwierdzono, że cofnięcie ww. zezwolenia nie zostało poparte analizą interesu społecznego oraz słusznego interesu strony z uwagi na użyte ww. przepisach sformułowanie: "zezwolenie można cofnąć", a stosownie do treści wyroku rozwodowego cudzoziemiec ma prawo do osobistych kontaktów z małoletnim synem K. N.. Stwierdzono, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest nakierowane na zniszczenie więzi rodzicielskich łączących ojca z dzieckiem, co narusza standardy konstytucyjne oraz art. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z uwagi na nieuprawnioną ingerencję w życie rodzimie. Wskazano także, że cofnięcie zainteresowanemu zezwolenia na osiedlenie się w Polsce pozbawi go możliwości realizowania prawnie chronionych uprawnień i obowiązków względem dziecka, co doprowadzi do zerwania więzi rodzicielskiej oraz utrudni cudzoziemcowi możliwość przyczyniania się do utrzymania dziecka. W ocenie skarżącego w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 Kpa oraz interesu społecznego w postaci imperatywu ochrony rodziny i rodzicielstwa.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalił, że skarżący w dniu [...]czerwca 2009 r. zawarł związek małżeński z obywatelką polską – A. N. z d. K. oraz posiada małoletnie dziecko pochodzące z tego związku – K. N., ur.[...] lutego 2010 r. Z uwagi na małżeństwo z obywatelką polską cudzoziemiec posiadał zezwolenia na zamieszkanie z terminem ważności od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] listopada 2010 r. i od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] listopada 2012 r. W trakcie postępowań dot. udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się w Polsce, prowadzonych przed Wojewodą [...]oraz przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie stwierdzono zawarcia przez cudzoziemca związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. A. N. powiadomiła Wojewodę [...]o rozwiązaniu jej związku małżeńskiego z S. N. poprzez rozwód. W ww. piśmie wyjaśniła, że od sierpnia 2013 r. cudzoziemiec nie wykazuje żadnego zainteresowania ich wspólnym dzieckiem i nie płaci alimentów.
Organ odwoławczy podał, że ze znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Okręgowego w W. Sygn. akt [...]wynika, że w dniu [...] października 2014 r. orzeczono o rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego cudzoziemca i A. N., bez orzekania o winie i powierzono ww. obywatelce polskiej wykonywanie władzy rodzicielskiej nad ich małoletnim dzieckiem – K. N., ograniczając władzę rodzicielską ojcu dziecka do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka dot. edukacji, leczenia oraz wyznania, ustalono, że miejscem zamieszkania małoletniego dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki, obciążono oboje rodziców kosztami utrzymania małoletniego dziecka oraz orzeczono, że ojciec ma prawo do osobistych kontaktów z synem w każdą środę i piątek. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] listopada 2014 r.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. cudzoziemiec zeznał, że od 2011 r. nie mieszkał z byłą żoną, panią A.N., lecz kontaktował się z nią i spotykał z synem. Podał, że nie widział syna przez półtora roku, gdyż nie chciała tego jego była żona, zaczął go widywać od dnia [...] marca 2015 r. dwa razy w tygodniu - w środy i w piątki, kiedy odbiera go ze szkoły, po raz ostatni widział syna 2 tygodnie wcześniej, płaci na jego utrzymanie komornikowi 300 PLN alimentów miesięcznie i zabiera do wynajmowanego przez siebie mieszkania. Skarżący wskazał, że posiada pełnię praw rodzicielskich. Zainteresowany zeznał także, że od 2013 r. jest związany z J. B., mieszka z nią od niemal dwóch lat, chce zawrzeć z nią związek małżeński i mieć dzieci.
Organ odwoławczy biorąc powyższe pod uwagę, stwierdził że w dniu rozwodu nie minęły dwa lata od dnia udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na osiedlenie się (pobyt stały) w Polsce, co miało miejsce w dniu [...] marca 2013 r. Dlatego też w przypadku skarżącego zachodzi niewątpliwie przesłanka z art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, że w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach wskazany był szereg okoliczności do cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się, w obecnie obowiązującej ustawie wprowadzono nową przesłankę, wskazaną w art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. W ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach brak jest wyłączenia stosowania ww. przepisu w stosunku do zezwoleń na osiedlenie, wydanych przed wejściem w życie ustawy, które następnie przekształciły się w zezwolenia na pobyt stały. W związku z powyższym za niezasadne uznał twierdzenie zawarte w odwołaniu, że do sprawy skarżącego nie ma zastosowania zacytowany przepis.
Organ wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że w 2011 r. doszło do rozpadu związku małżeńskiego cudzoziemca. Co więcej od 2013 r. pozostaje on w nieformalnym związku z inną obywatelką polską, z którą zamierza ożenić się. W związku z powyższym nie ma już konieczności ochrony związku małżeńskiego cudzoziemca z A.N. poprzez instytucję zezwolenia na pobyt stały, szczególnie, że cudzoziemiec pozostaje w związku z inną obywatelką polską.
Odnosząc się do kwestii kontaktów cudzoziemca z jego małoletnim synem, organ odwoławczy stwierdził, że wydanie decyzji o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały w Polsce nie jest równoznaczne ze zobowiązaniem go do powrotu.
Brak jest także – w ocenie organu - podstaw do twierdzenia, że cofnięcie zezwolenia na pobyt stały jest nieuprawnioną ingerencją w życie rodzinne skarżącego i działa destrukcyjnie na relację łączącą ojca i syna. Z akt sprawy wynika, że cudzoziemiec przez dłuższy okres czasu nie wykazywał zainteresowania swoim synem i nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego oraz, że ma ograniczone przez sąd prawa rodzicielskie. Skarżący dopiero od marca 2015 r. spotyka się z synem i przekazuje komornikowi część zasadzonej kwoty alimentów. Organ odwoławczy podkreślił, że aby utrzymywać kontakty z dzieckiem, cudzoziemiec nie musi przebywać w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt stały, lecz także na postawie innego tytułu pobytowego, np. wizy. Z akt sprawy wynika, że cudzoziemiec dysponuje środkami finansowymi na wynajem mieszkania, utrzymanie się oraz alimenty, a zatem prawdopodobnie wykonuje pracę, wobec czego – zdaniem organu - może także wystąpić (w przypadku legalnego pobytu w Polsce) do właściwego miejscowo wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na wykonywanie pracy. Ponadto jako podstawę wystąpienia skarżącego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy organ odwoławczy wskazał art. 187 pkt 6 lub 7 ustawy o cudzoziemcach,
W ocenie organu odwoławczego nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zgodnie z którym każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Organ wskazał, że art. 8 Konwencji nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym i jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie.
Zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie doszło także do naruszenia art, 7 i art. 77 Kpa, bowiem podjęte zostały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania.
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że skoro w przedmiotowej decyzji nie orzeka się o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje rozpatrywanie istnienia przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany, bądź na pobyt ze względów humanitarnych, m. in. z uwagi na pozostawanie w związku partnerskim z obywatelką polską.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w części dotyczącej sentencji wskazał, że organ pierwszej instancji powinien był orzec o cofnięciu skarżącemu zezwolenia na pobyt stały, a nie zezwolenia na osiedlenie się w Polsce, bowiem zgodnie z art. 507 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, z dniem wejścia w życie ustawy udzielone cudzoziemcowi na podstawie dotychczasowych przepisów zezwolenie na osiedlenie stało się zezwoleniem na pobyt stały. Niemniej jednak, organ odwoławczy konwalidował niniejsze uchybienie, orzekając o cofnięciu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].
Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa proceduralnego, czy materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
S. N. wywiódł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2015 r. i zarzucił jej:
- naruszenie art. 8 Kpa w związku z art. 199 ust. 3 i art. 507 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na cofnięciu zezwolenia na pobyt stały wynikający z poprzedniego zezwolenia na osiedlenie się udzielonego w stanie prawnym, w którym cofniecie zezwolenia w związku z rozwodem małżonków nie było możliwe, to jest orzeczenie w sposób sprzeczny z zasadą budowania zaufania do organów władzy publicznej oraz wynikającą z zasady państwa prawnego zasadą ochrony praw nabytych;
- naruszenie art. 7 Kpa i 77 Kpa , polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, w tym w szczególności pominięciu faktu, że skarżący zawarł w dniu [...] maja 2015 r. związek małżeński z obywatelką polską J.B.;
- naruszenie art. 7 Kpa w związku z art. 199 ust. 3 i art. 507 pkt 22 ustawy o cudzoziemcach, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w granicach uznania administracyjnego z pogwałceniem interesu społecznego wyrażonego w art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w postaci ochrony rodzicielstwa i rodziny oraz słusznego interesu zarówno cudzoziemca jak i jego syna K.N. oraz obecnej żony cudzoziemca J. N..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zarzuty skargi uznając za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji stanowi art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym można cofnąć cudzoziemcowi zezwolenie na pobyt stały, którego podstawą udzielenia był fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, jeżeli cudzoziemiec rozwiódł się w ciągu 2 lat od dnia, w którym udzielono mu zezwolenia na pobyt stały.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący w dniu [...] czerwca 2009 r. zawarł związek małżeński z obywatelką polską A. N. oraz posiada małoletnie dziecko pochodzące z tego związku K.N. (ur.[...] lutego 2010 r.). Ze względu na małżeństwo z obywatelką polską skarżący posiadał zezwolenie na zamieszkanie z terminem ważności od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] listopada 2010 r. i od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia [...] listopada 2012 r.
W dniu [...] października 2014 r. Sąd Okręgowy w W. orzekł o rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego skarżącego i A. N.bez orzekania o winie i powierzono A. N. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad ich małoletnim dzieckiem – K. N. ograniczając władzę rodzicielską ojcu dziecka do współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących edukacji, leczenia oraz wyznania; ustalono, ze miejscem zamieszkania małoletniego dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki, obciążono oboje rodziców kosztami utrzymania małoletniego dziecka oraz orzeczono, że ojciec ma prawo do osobistych kontaktów z synem w każdą środę i piątek (sygn. akt [...]). Wyrok ten uprawomocnił się w dniu [...] listopada 2014 r.
Należy podkreślić, że – jak wynika z akta sprawy – skarżący uzyskał zezwolenie na osiedlenie na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] , które to zezwolenie z dniem [...] maja 2014 r. na podstawie art. 507 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, stało się zezwoleniem na pobyt stały ze wszystkimi tego konsekwencjami.
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe fakty, należy zgodzić się z organem, że w przypadku skarżącego zachodziły przesłanki do cofnięcia mu zezwolenia na pobyt stały, na podstawie art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Zezwolenie zostało bowiem udzielne skarżącemu w dniu [...] marca 2013 r. natomiast wyrok o rozwiązaniu przez rozwód małżeństwa skarżącego z obywatelką polską A. N. został wydany w dniu [...] października 2014 r. a uprawomocnił się w dniu [..] listopada 2014 r., co oznacza, że skarżący rozwiódł się przed upływem 2 lat od dnia, w którym udzielono mu zezwolenia na pobyt stały.
Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się ze skarżącym, że cofając zezwolenie na pobyt stały w niniejszej sprawie organ naruszył art. 8 Kpa, 199 ust. 3 i art. 507 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz art. 2 Konstytucji RP, tj. zasadę ochrony praw nabytych, niedziałania prawa wstecz oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej .
Odnosząc się do tej kwestii należy stwierdzić, że istotnie przepisy obowiązujące przed dniem 1 maja 2014 r. nie przewidywały możliwości cofnięcia zezwolenia na osiedlenie się z uwagi na późniejszy rozwód cudzoziemca, jednakże – jak już wskazano – na mocy art. 507 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach udzielone zezwolenia na osiedlenie się stały się z mocy prawa zezwoleniami na pobyt stały. Powyższe oznacza, że w rozpatrywanej sprawie istniały podstawy do zastosowania w przypadku skarżącego przepisu art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach. Nie można w tej sytuacji mówić o działaniu prawa wstecz, bowiem przesłanka cofnięcia zezwolenia na pobyt stały - rozwód – zaistniała już po dniu 1 maja 2014 r. Zatem przepisy obowiązujące od 1 maja 2014 r. miały zastosowanie do sytuacji, która zdarzyła się po wejściu ich w życie. Powyższe wskazuje, że brak jest podstaw do twierdzenia o retroaktywnym zastosowaniu omawianego przepisu w przypadku skarżącego.
Skarżący twierdzi także, że cofnięcie mu zezwolenia na pobyt stały po zmianie przepisów, wobec wcześniejszego nabycia przez niego uprawnienia do bezterminowego pobytu na terytorium RP wynikającego z zezwolenia na osiedlenie się w oparciu o fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską, narusza zasadę ochrony praw nabytych.
W ocenie Sądu zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 199 ust. 3 ustawy, nie stanowi naruszenia zasady ochrony praw nabytych. Jak słusznie zwrócił na to uwagę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę, w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że zasada demokratycznego państwa prawnego oraz wywodzona na jej podstawie zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku, nie wykluczają stanowienia regulacji ograniczających lub znoszących prawa podmiotowe, a jedynie nakazują by legislacja została przeprowadzona z uwzględnieniem ustanowionego zakazu wstecznego działania prawa oraz nakazu przestrzegania reguł przyzwoitej legislacji, w tym przestrzegania zasady dostatecznej określoności przepisów prawa a także ustanowienia odpowiedniej vacatio legis. Uzasadnieniem naruszenia ochrony praw nabytych może być bowiem potrzeba realizacji innej wartości istotnej dla systemu prawnego, choćby nie była ona wprost wyrażona w tekście przepisów konstytucyjnych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 12 stycznia 2011 r. III SA/Wr 483/10, LEX 757976). Zasada ochrony praw nabytych zakazuje wprawdzie arbitralnego znoszenia lub ograniczania prawa podmiotowych przysługujących jednostce lub innym podmiotom prywatnym występującym w obrocie prawnym jednak ochrona praw nabytych nie może oznaczać nienaruszalności tych praw i nie ma charakteru absolutnego. Nie wyklucza stanowienia regulacji mniej korzystnych dla jednostki (wyrok WSA w Gliwicach z 30 czerwca 2008 r. IV SA/Gl 1271/07, LEZ nr 494374).
Kwestionowany przepis art. 199 ust. 3 obecnie obowiązującej ustawy o cudzoziemcach uzupełnia katalog okoliczności uzasadniających cofniecie zezwolenia na pobyt stały w stosunku do poprzednio obowiązującej regulacji. Zezwolenie na osiedlenie się przed 1 maja 2014 r. również nie miało charakteru niewzruszalnego i możliwe było - w sytuacjach przez ustawę przewidzianych - jego cofnięcie. Jednakże w ustawie o cudzoziemcach z 2003 r. brak było regulacji pozwalających na odmowę, względnie cofnięcie udzielonego zezwolenia w przypadkach, w których więź małżeńska byłą podtrzymywana jedynie w celu uzyskania bezterminowego zezwolenia pomimo, że faktyczna więź łącząca małżonków została zerwana wcześniej. Dlatego też ustawodawca wprowadził możliwość cofnięcia zezwolenia w przypadku rozwodu, który nastąpiłby przed upływem 2 lat od udzielenia zezwolenia.
Nieskuteczny jest również zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, które według skarżącego, polegało na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, w tym w szczególności pominięciu, że skarżący zawarł [...] maja 2015 r. związek małżeński z obywatelką polską J.B.. Zdaniem skarżącego, fakt ten jest niezwykle istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ nie dokonał ustaleń w tym zakresie, mimo że w dyspozycji organu pozostają właściwe rejestry państwowe uprawnienia policyjne wykonywane przy udziale Straży Granicznej, a skarżący zapowiadał, że planuje małżeństwo.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący jednak pomija, że w postepowaniu był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który został pouczony o prawie do uzupełnienia materiału dowodowego, złożenia oświadczeń, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (pismo z dnia [...] lipca 2015 r.), zatem miał niewątpliwie możliwość poinformowania o zawartym w dniu [...] maja 2015 r. małżeństwie.
Ponadto w ocenie Sądu fakt zawarcie małżeństwa z J. B., nie stanowi o braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, bowiem żaden przepis prawa nie przewiduje wykluczenia zastosowania tej regulacji w przypadku zawarcia przez cudzoziemca kolejnego związku małżeńskiego z obywatelką polską. Należy bowiem podkreślić, że udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, czy też zezwolenia na pobyt stały następuje w wyniku rozważenia okoliczności dotyczących konkretnego związku małżeńskiego. Udzielenie zezwolenia na tej podstawie jest obwarowane określonymi warunkami, m. in. pozostawaniem w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej trzy lata przed dniem, w którym złożono wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały i przebywaniem bezpośrednio przed złożeniem wniosku nieprzerwanie na terytorium Polski przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim (art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach). Oznacza to, że omawiane zezwolenie ma być udzielane cudzoziemcom pozostającym w związkach małżeńskich z konkretnym obywatelem polskim przez określony czas.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że zawarcie kolejnego związku małżeńskiego nie wykluczało cofnięcia w stosunku do cudzoziemcach zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 199 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, skoro w terminie w tym przepisie przewidzianym rozwiódł się on z A. N..
Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut wydania zaskarżonej decyzji z pogwałceniem interesu społecznego wyrażonego w art. 18 Konstytucji RP w postaci ochrony rodzicielstwa i rodziny oraz słusznego interesu zarówno cudzoziemca jak i jego syna K. N. oraz obecnej żony cudzoziemca J. N..
Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, aby utrzymywać kontakty z dzieckiem, cudzoziemiec nie musi w Polsce przebywać na podstawie zezwolenia na pobyt stały. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo wskazał inne formy legalizacji pobytu umożliwiające skarżącemu pobyt w Polsce. Również zawarcie kolejnego związku małżeńskiego z obywatelką polską stwarza mu dodatkową możliwość legalnego przebywania w Polsce i jak wynika z informacji zawartych w odpowiedzi na skargę, w dniu 8 października 2015 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na zawarcie małżeństwa z obywatelką polską.
Należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest cofniecie zezwolenia na pobyt stały. Zaskarżona decyzja nie orzeka natomiast o wydaleniu. Do przymusowego wydalenia skarżącego z Polski mogłoby dojść po wszczęciu i przeprowadzeniu odrębnego postępowania - w sprawie zobowiązania skarżącego do powrotu. Jednakże należy podkreślić, że w toku tego postępowania na mocy art. 348 pkt 2 w związku z art. 356 ust. 12 ustawy o cudzoziemcach, organy będą zobowiązane ustalić m. in. czy zobowiązanie do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. względnie, czy naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w dniu 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Mając powyższe na względzie, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a uzasadnieniom wydanych w sprawie decyzji nie można przypisać cechy dowolności.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło