IV SA/Wa 3502/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-24
Skład orzekający: Anna Sękowska, Alina Balicka, Aneta Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wewnętrzne problemy organizacyjne urzędu gminy, takie jak trudności w wyłonieniu urbanisty w drodze przetargu, mogą stanowić przyczynę niezależną od organu, usprawiedliwiającą opóźnienie w wydaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i tym samym wyłączającą obowiązek nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Wewnętrzne problemy organizacyjne urzędu, w tym trudności w wyłonieniu urbanisty, nie stanowią przyczyn niezależnych od organu, które usprawiedliwiałyby opóźnienie w wydaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ prowadzący postępowanie ponosi odpowiedzialność za organizację pracy urzędu i zapewnienie odpowiedniej obsady kadrowej, a brak urbanisty nie jest okolicznością, na którą organ nie miał wpływu. W związku z tym, opóźnienie w wydaniu decyzji w takim przypadku skutkuje obligatoryjnym nałożeniem kary pieniężnej.Stan faktyczny
Wójt Gminy E. wydał decyzję lokalizacyjną po 145 dniach od złożenia wniosku, co stanowiło 57 dni zwłoki w stosunku do ustawowego terminu 65 dni. Wojewoda nałożył na Wójta karę pieniężną. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Skargę do WSA wniosła Gmina E., argumentując, że opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od organu – niemożności pozyskania urbanisty w drodze przetargu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy E. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Gminy E. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za wydanie decyzji z naruszeniem terminu oddala skargę
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] września 2015 r. znak: [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej również "Minister"), po rozpatrzeniu zażalenia Wójta Gminy [...] (dalej również "strona skarżąca") na postanowienie z [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] Wojewody [...] (dalej również "Wojewoda") w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, utrzymał w mocy postanowienie Wojewody.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy.
Wójt Gminy [...], po rozpatrzeniu wniosku, który do organu wpłynął w dniu 26 maja 2011 r. [...] S.A. z siedzibą w L., decyzją z [...] października 2011 r. Nr [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie linii napowietrznej SN 15 kV, słupowej stacji transformatorowej, linii napowietrznej i kablowej nN 0,4 kV komunalnej i oświetlenia ulicznego wraz z niezbędnymi urządzeniami na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], w obrębie [...], gmina [...], dalej również "decyzja lokalizacyjna".
Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 51 ust. 2 i ust. 2a ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.), nałożył na Wójta Gminy [...] karę pieniężną w wysokości 28 500 zł (dwadzieścia osiem tysięcy pięćset złotych), za 57 dni zwłoki w wydaniu decyzji lokalizacyjnej.
Wojewoda wskazał, że z akt sprawy zakończonej decyzją lokalizacyjną wynika, że wniosek o ustalenie powyższej lokalizacji celu publicznego został złożony 26 maja 2011 r., natomiast decyzja w sprawie została wydana [...] października 2011 r. W toku postępowania Wójt Gminy [...], pismami z [...] września 2011 r zwrócił się do Starosty Powiatu [...], Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] oraz do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie projektu decyzji lokalizacyjnej. Pisma zostały nadane w urzędzie pocztowym [...] września 2011 r. i odebrane przez adresatów w dniach: 23 września 2011 r. – przez Starostę Powiatu [...] oraz Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] oraz [...] września 2011 r. przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Termin na zajęcie stanowiska przez organy uzgadniające, stosownie do treści art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, upływał odpowiednio w dniach 7 i 17 października 2011 r.
Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], pismem z [...] września 2011 r., złożonym w organie [...] września 2011 r. poinformował, że projekt decyzji lokalizacyjnej nie wymaga uzgodnienia. Natomiast Starosta Powiatu [...] i Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniami z [...] i [...] października 2011 r., które wpłynęły do organu odpowiednio w dniach [...] i [...] października 2011 r., uzgodniły projekt decyzji.
Mając na uwadze powyższe Wojewoda uznał, że postępowanie w sprawie ustalenia powyższej lokalizacji inwestycji celu publicznego trwało 145 dni. Okres od 22 września 2011 r. do 12 października 2011 r. (21 dni), stosownie do treści art. 51 ust. 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie podlegało włączeniu do biegu postępowania w sprawie, podobnie jak 65 dni ustawowych oraz 2 dni z uwagi na fakt, że ostatni dzień terminu przypadł na dzień ustawowo wolny od pracy, tj. 31 lipca 2011 r. (sobota). Poza tym – zdaniem Wojewody - nie miały miejsca żadne inne czynności ani zdarzenia, których terminy mogłyby zostać odliczone od czasu trwania postępowania. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że decyzja lokalizacyjna została wydana z winy Wójta Gminy [...] 57 dni po terminie wskazanym w art. 51 ust. 2. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [145 dni - (65 dni + 21 dni + 2 dni) = 57 dni]. Skutkuje to naliczeniem kary pieniężnej w wysokości 28500 zł, zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zażalenie na postanowienie Wojewody z [...] sierpnia 2014 r. wniósł Wójt Gminy [...], wskazując że od okresu trwania postępowania powinien zostać odliczony okres od 15 lipca 2011 r. do 15 września 2011 r. W okresie tym z przyczyn niezależnych od organu, niemożliwe było przygotowanie projektu decyzji z uwagi na trwające przetargi zmierzające do wyłonienia dla Gminy uprawnionego urbanisty.
Po rozpoznaniu zażalenia Wójt Gminy [...] na postanowienie Wojewody, Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z [...] września r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister w całości podzielił stanowisko Wojewody co do okresu trwania postępowania w sprawie wydania decyzji lokalizacyjnej, okresów, które podlegały odliczeniu i prawidłowości obliczenia wymierzonej kary.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia Minister wskazał, że przygotowanie projektu decyzji przez osobę, o której mowa w art. 50 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie ma charakteru nadzwyczajnego i nie tłumaczy zwłoki przy załatwieniu sprawy. Czynności związane z przygotowaniem projektu decyzji lokalizacyjnej przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów mieszczą się w 65-dniowym terminie ustalonym przez ustawodawcę na wydanie końcowej decyzji. Organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest monitorować przebieg czynności związanych z przygotowaniem projektu decyzji, tak aby zachować termin przewidziany na wydanie decyzji w sprawie. Minister podkreślił, że realizacja kompetencji organu jest jego prawnym obowiązkiem, z którego wypełnienia nie zwalniają okoliczności obiektywne takie jak braki kadrowe czy też znaczna liczba prowadzonych postępowań lokalizacyjnych i związane z tym opóźnienia w opracowywaniu projektów decyzji. Dodał, że jedynie sytuacje wyjątkowe powinny skutkować przedłużeniem ustawowego terminu na wydanie decyzji i będą to takie sytuacje, które uniemożliwiają organowi administracji - pomimo podejmowanych działań i przy zachowaniu wszystkich reguł prawidłowego postępowania administracyjnego - wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Do takich sytuacji z pewnością nie należy trudność w wyłonieniu w drodze przetargu uprawnionego urbanisty, bowiem nie jest to okoliczność niezależna od organu, czyli taka, na którą organ nie miał wpływu.
Skargę na postanowienie z [...] września 2015 r. Ministra Infrastruktury i Rozwoju, utrzymujące w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2014 r. Wojewody [...] wywiódł Wójt Gminy [...].
Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 2 i 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, że decyzję wydano z uchybieniem 65-dniowego terminu od dnia złożenia wniosku o jej wydanie.
W uzasadnieniu skargi skarżący, analogicznie jak w zażaleniu na postanowienie Wojewody, wskazał, iż przekroczenie terminu do wydania decyzji lokalizacyjnej nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu. Mianowicie do terminów załatwienia sprawy nie powinno się wliczać czasu, w którym Gmina [...] nie mogła pozyskać urbanisty, zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Wnioski które wpłynęły do Urzędu Gminy nie mogły zostać przesłane do urbanisty, ponieważ brak możliwości skutecznego rozstrzygnięcia postępowania przetargowego opóźniło możliwość podpisania umowy na wykonywanie usług sporządzania decyzji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Wojewody oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej również jako "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z [...] sierpnia 2014 r. nie naruszają prawa.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych postanowień był przepis art. 51 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku niewydania przez właściwy organ decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji organ wyższego stopnia wymierza temu organowi karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Do terminu, o którym mowa w cytowanym przepisie nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 51 ust. 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W rozpoznanej sprawie bieg 65-dniowego terminu wskazanego w art. 51 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym rozpoczął się w 26 maja 2011 r. tj. w dniu złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Od tego czasu – pismami z 20 września 2011 r. – Wójt Gminy [...] skierował wnioski o dokonanie uzgodnienia projektu decyzji na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do Starosty Powiatu [...], Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Oddział w [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Wnioski te zostały nadane w placówce pocztowej 21 września 2011 r. i doręczone organom uzgadniającym w dniach: 23 i 26 września 2011 r. Stanowiska organów uzgadniających projekt decyzji lokalizacyjnej wpłynęły do Urzędu Gminy [...] odpowiednio w dniach 6 i 12 października 2011 r. Decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przedmiotowej sprawie Wójt Gminy [...] wydał [...] października 2011 r.
Kwestią bezsporną w sprawie jest, że od dnia złożenia wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego do dnia wydania decyzji upłynęło 145 dni. Istota sporu dotyczy natomiast ustalenia, jakie terminy przewidziane w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresy zawieszenia postępowania oraz okresy opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu okresu, podlegają odliczeniu, stosownie do treści art. 51 ust. 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organy uznały, iż odliczeniu podlegają terminy przewidziane przepisami prawa na uzgodnienie projektu decyzji, stanowiący łącznie okres 21 dni.
Strona skarżąca, choć nie kwestionuje powyższych obliczeń, to stoi na stanowisku, że odliczeniu od czasu trwania postępowania w sprawie wydanie decyzji lokalizacyjnej, powinien podlegać okres, w którym Gmina [...] nie posiadała urbanisty który przygotowałby projekt decyzji lokalizacyjnej, a którego musiała pozyskać zgodnie z przepisami ustawy Prawo o zamówieniach publicznych.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku, prezentowanym również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn.. akt IV SA/Wa 2973/15, iż rację mają organy orzekające w sprawie, że usprawiedliwionym opóźnieniem w wydaniu decyzji był okres uzgodnienia projektu decyzji z innymi organami. Zdaniem Sądu, organy słusznie również przyjęły, że wewnętrzne problemy organizacyjne urzędu nie mogą wpływać na realizację obowiązku wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w terminie określonym w art. 51 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie stanowi to żadnej z przesłanek określonych w ust. 2c powołanego przepisu. Wójt jako szef urzędu gminy ponosi odpowiedzialność za funkcjonowanie urzędu i organizację jego pracy. Tym samym zobligowany jest do wcześniejszego podjęcia koniecznych działań, w celu zapewnienie należytej obsady kadrowej urzędu (np. przeszkolenie innego zatrudnionego pracownika do wykonywania pracy w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, przeprowadzenia konkursu lub znalezienia zastępstwa na umowę zlecenia, czy też umowę o dzieło) i płynnego załatwiania spraw wpływających do urzędu. Sąd pragnie zauważyć, że strona skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że za opóźnienie w wydaniu decyzji lokalizacyjnej przez blisko dwa miesiące nie ponosi winy. Brak jest również jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby, że niewydanie decyzji lokalizacyjnej w terminie określonym, w art. 51 ust. 2 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wynikało z przyczyn niezależnych od Wójta Gminy [...].
Konkludując Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 51 ust. 2 i ust. 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i nie może prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Sąd dokonując z urzędu kontroli prawidłowości zaskarżonych aktów administracyjnych, nie dostrzegł również uchybień tego rodzaju, by uzasadniały one uchylenie zaskarżonego postanowienia. Art. 51 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zezwala na uznaniowość w tego rodzaju sprawach i zobowiązuje właściwy organ do obligatoryjnego wymierzenia kary w przypadku nie wydania decyzji lokalizacyjnej w ustawowym terminie. Jedynie wykazanie, że opóźnienie powstało z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu powoduje, że kara pieniężna za okres, w którym to usprawiedliwione opóźnienie powstało, nie będzie wymierzona.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło