IV SA/Wa 355/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. siedzibą w S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...); 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącego P. Sp. z o.o. siedzibą w S. kwotę 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po rozpatrzeniu wniosku P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział w S.) z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw wraz z pawilonem handlowym na działce nr [...] w miejscowości S. przy ul.[...], przy drodze krajowej nr 6 – utrzymywał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy. Przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw wraz z pawilonem handlowym na działce nr [...] w miejscowości S. przy drodze krajowej nr 6 (ul.[...]) Burmistrz Miasta S. zwrócił się do zarządu w/w drogi z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2007 r. o uzgodnienie projektu tej decyzji. Jak wskazał organ drugiej instancji wniosek ten dotyczył tej samej inwestycji, dla której analogiczny projekt był przedmiotem wcześniejszego wniosku Burmistrza Miasta S. z dnia [...] lutego 2006 r., a przedłożony aktualnie projekt decyzji o warunkach zabudowy różni zapis dotyczący warunków dojazdu z drogi krajowej. Obecny zapis uzupełniony został o obowiązek wykonania dodatkowych pasów ruchu. Organ wskazał, że poprzedni wniosek z dnia [...] lutego 2006 r. został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., w którym Dyrektor Oddziału w S. GDDKiA uzgodnił wymieniony projekt z trzema zastrzeżeniami, wskazanymi w treści postanowienia, a w szczególności nakazał inwestorowi budowę dodatkowych pasów ruchu. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uchylił w/w postanowienie i odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji. Postanowienie to było przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2007 r. , sygn.akt IV SA/Wa 2262/06, oddalił w całości skargę. Wyrok jest prawomocny. Jak wskazał organ odwoławczy obecny wniosek o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2007 r. uzupełniony został o obowiązek wykonania dodatkowych pasów ruchu. Zawiera zatem takie same zapisy, jak te, które zamieszczone były w uchylonym postanowieniu Dyrektora Oddziału w S. GDDKiA. Rozpatrują wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w sprawie niniejszej organ wskazał, że wbrew twierdzeniom inwestora połączenie drogi dojazdowej z drogą krajową nr 6 stanowi "zjazd", a to zgodnie z brzemieniem § 3 pkt 12 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430). W świetle w/w przepisu przez "zjazd" rozumie się część drogi na połączeniu z drogą, nie będącą drogą publiczną lub na połączeniu drogi z dojazdem do nieruchomości przy drodze; zjazd nie jest skrzyżowaniem". Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowym stanie faktycznym mamy do czynienia ze zjazdem, gdyż sąsiadująca z miejscem planowanej inwestycji działka, na której istnieje stacja paliw, posiada zjazd na drogę krajową nr 6. Organ odwoławczy podkreślił również, że w niniejszej sprawie istnieje prawomocne orzeczenie, rozstrzygające w sposób ostateczny sprawę uzgodnienia projektu, przesądzające o niemożliwości wykorzystania istniejącego zjazdu na działkę nr [...] jako zjazdu do stacji paliw nawet w przypadku, gdyby zjazd ten został wyposażony w dodatkowe pasy ruchu. Kolejne postanowienie dotyczące tej samej kwestii jest w sposób oczywisty bezprzedmiotowe, w związku z czym spełnione zostały przesłanki z art. 105 § 1 kpa dla umorzenia postępowania. Skargę na powyższą decyzję złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu skargi opisano stan faktyczny i prawny sprawy i wskazano m.in., że plany skarżącego przedsiębiorstwa polegają na budowie nowej stacji paliw, a z chwilą jej uruchomienia zostanie zamknięta stacja już istniejąca, a w konsekwencji pozostanie tylko jedna należąca do przedsiębiorstwa stacja paliw na tym obszarze. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, jednakże z innych powodów niż wskazane w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Kierując się powyższą regułą, sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia przyjętą przez organy w tej sprawie był przepis art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie. Istniejąca w sprawie sytuacja nie uzasadniała jednak zastosowania przepisu art. 105 § 1 kpa. Trzeba bowiem przypomnieć, że postępowanie przed Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad toczyło się z wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowo - Produkcyjnego "R." Sp. z o.o. z siedzibą w S. w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw wraz z pawilonem handlowym na działce nr [...] w miejscowości S. przy ul.[...], przy drodze krajowej nr 6. Wniosek o takie uzgodnienie został złożony powtórnie, ale został zmodyfikowany. Istniały w sprawie przesłanki zarówno prawne jak i faktyczne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W związku z nowym wnioskiem organ zobowiązany był rozpatrzeć sprawę i wydać orzeczenie zawierające rozstrzygnięcie merytoryczne, również w przypadku ewentualnego braku przesłanek do uwzględnienia żądania zgłoszonego przez Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowo – Produkcyjnego "R." Sp. z o.o. z siedzibą w S., ale jednocześnie z ewentualnym odniesieniem się do jego zarzutów. Organ pierwszej instancji nie miał uzasadnienia do umorzenia postępowania, jeżeli strona żądała rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowości postępowania nie należy mylić z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Wprawdzie decyzja organów obu instancji zawiera elementy merytorycznej oceny wniosku strony, to jednak umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kpa oznacza, że sprawa co do jej istoty nie została załatwiona. Organy popadły w niniejszej sprawie w sprzeczność umarzając postępowanie z powodu wcześniejszego rozstrzygnięcia wniosku strony, jednocześnie wskazując, że przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy od poprzedniego projektu różni zapis dotyczący dojazdu z drogi krajowej, obecny zapis uzupełniony został bowiem o obowiązek wykonania dodatkowych pasów. Dlatego umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, stanowi naruszenie art. 105 § 1 kpa oraz narusza interes strony skarżącej przez bezzasadne uchylenie się przez organ od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że błędna jest również forma rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie, które zapada w formie postanowienia, a nie decyzji. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.