IV SA/Wa 3553/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-14

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomości pod drogę, jeśli strona podnosi, że nieruchomość ta mogła zostać nabyta z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody nie naruszały prawa. Stwierdzono, że nie zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., ponieważ postępowanie w trybie art. 73 ustawy reformującej miało jedynie pośredni związek z ustaleniem odszkodowania i nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu. Organ prawidłowo ustalił wysokość odszkodowania na podstawie operatu szacunkowego.
Stan faktyczny
Województwo [...] zaskarżyło decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za przejęcie nieruchomości pod rozbudowę drogi wojewódzkiej. Skarżące Województwo zarzuciło naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez niezawieszenie postępowania, mimo złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy reformującej. Sąd oddalił skargę, uznając, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z [...] września 2015 r. – zaskarżoną skargą przez Województwo [...] – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r., którą ustalono odszkodowania w wysokości [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, położonej w gminie [...], obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji N. - B. w miejscowości N., a także zobowiązano Zarząd Województwa [...] do złożenia ustalonego odszkodowania do depozytu sądowego na okres 10 lat. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że: 1) nieruchomość położona w gminie [...], obrębie [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r., zmienioną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r., została przeznaczona pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji N. - B. na odcinku od km 0+000 do km 1+100 w miejscowości N.; 2) decyzją z [...] lipca 2015 r. Wojewoda [...] ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, położonej w gminie [...], obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji N. - B. w miejscowości N., a także zobowiązał Zarząd Województwa [...] do złożenia ustalonego odszkodowania do depozytu sądowego na okres 10 lat; 3) od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosło Województwo [...]. Zdaniem odwołującego się przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Z uwagi na powyższe postępowanie o ustalenie odszkodowania za przejęcie nieruchomości na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinno zostać zawieszone do czasu ustalenia rozstrzygnięcia sprawy w trybie ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną; 4) po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy organ odwoławczy w decyzji z [...] września 2015 r. przytaczając treść art. 12 ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. 2013 r., poz. 687 z późn. zm.) oraz art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 782) wskazał, że operat szacunkowy jest jednym z dowodów w sprawie i tak jak każdy inny dowód, podlega ocenie przez organ administracji stosownie do art. 77 i art. 80 K.p.a. Złożony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy winien spełniać nie tylko formalne wymogi takiego dokumentu określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i przepisach rangi wykonawczej, ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanych nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. akt 1 SA/Wa 1484/07, dostępny w publ. CBOSA). W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości położonej w gminie [...], obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowił operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...][...] lipca 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. C., aktualizowany w [...] lipca 2015 r. Wyceniana nieruchomość położona jest w miejscowości S. Działka ma kształt nieforemny, zbliżony do trójkąta, jest niezabudowana i nieogrodzona. Na działce znajduje się fragment drogi o nawierzchni asfaltowej (pow. [...] m2). Sąsiedztwo nieruchomości stanowią działki zadrzewione i droga wojewódzka, w dalszej odległości znajduje się zabudowa zagrodowa oraz działki użytkowane rolniczo. Działka położona jest na terenach z dostępem do sieci energetycznej, wodociągowej i telefonicznej. Autorka operatu szacunkowego ustaliła, że zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z [...] grudnia 1999 r., szacowana nieruchomość znajduje się na terenach usługowo-mieszkaniowych. Wyceniając grunt zastosowała podejście porównawcze, metodę porównania parami. Wartość naniesień określono metodą odtworzeniową. Biegła wyjaśniła, że ceny uzyskiwane za nieruchomości drogowe są niższe niż ceny uzyskiwane za nieruchomości przeznaczone pod zabudowę. Szacując przedmiotową działkę, analizą objęto transakcje gruntami niezabudowanymi o przeznaczeniu pod zabudowę, położonymi na terenie województwa [...], w okresie od lipca 2012 r. do lipca 2014 r. Autorka operatu szacunkowego określiła te cechy, które mają najistotniejszy wpływ na wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, tj. lokalizacja (waga 28%), otoczenie i sąsiedztwo (waga 14%), wyposażenie w sieci infrastruktury technicznej (waga 24%), powierzchnia działki (waga 16%), dostępność komunikacyjna (waga 13%) i inne (waga 5%). Do ostatecznej analizy porównawczej biegła przyjęła 3 transakcje nieruchomościami niezabudowanymi przeznaczonymi pod zabudowę. Ostatecznie wartość przedmiotowej nieruchomości obliczono na kwotę [...] zł, w tym wartość naniesień ustalono na kwotę [...] zł. Organ powołując się na przepis § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109, ze zm.), stwierdził, że operat szacunkowy w przedmiotowej sprawie został sporządzony prawidłowo. Doszło do określenia wartości przedmiotowej nieruchomości w oparciu o treść ww § 36 ust. 1 rozporządzenia, przyjmując do porównań transakcje gruntami o przeznaczeniu pod zabudowę, czyli takim samym jak szacowana działka. Ponadto nieruchomości porównawcze spełniają wszelkie kryteria podobieństwa, o których mowa w art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym brak podstaw do podważenia ustaleń biegłej w zakresie oszacowanej wartości gruntu. W odniesieniu natomiast do podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej odszkodowania za znajdujące się na działce naniesienia budowlane, stanowiące fragment drogi, organ wskazał, że przez stan nieruchomości należy rozumieć zarówno stan prawny, tj. rodzaj prawa przysługującego do nieruchomości i jego obciążenia, jak również stan faktyczny, w jakim znajduje się przejęta nieruchomość, a więc m. in. jej położenie, rodzaj użytków oraz sposób zagospodarowania nieruchomości, zabudowania i naniesienia oraz ich funkcje użytkowe. Okoliczności przesądzające o stanie nieruchomości powinny być ujmowane szeroko ze względu na konieczność uwzględnienia wszystkiego, co pozwoli na ustalenie słusznego odszkodowania. W odszkodowaniu za wywłaszczenie nieruchomości zawiera się element utraty wartości gruntu i jego części składowych. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. wyraźnie wskazuje, iż odszkodowanie należy się za nieruchomość rozumianą jako grunt wraz z jego częściami składowymi. W tym więc zakresie rzeczoznawca majątkowy prawidłowo oszacowała wartość naniesień budowlanych w postaci drogi asfaltowej, zaś organ wojewódzki prawidłowo orzekł w tym zakresie o przyznaniu odszkodowania za fragment drogi asfaltowej. Z kolei, w odniesieniu do twierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) Minister zauważył, że zgodnie z tym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z wolą ustawodawcy powyższe przejście prawa do nieruchomości na rzecz jednostek samorządu terytorialnego następuje za odszkodowaniem. Natomiast w myśl art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zasadność zawieszenia postępowania w oparciu o wskazaną podstawę prawną zależy od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: postępowanie administracyjne musi być toku, rozstrzygniecie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. W niniejszej sprawie związek przyczynowy między postępowaniem prowadzonym w trybie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, a postępowaniem prowadzonym w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych jest bezsporny. Niemniej jednak, jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nie toczy się. Oznacza to, że organ wojewódzki prawidłowo prowadził postępowanie administracyjne i ustalił odszkodowanie w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r, o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Województwo [...] w skardze na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...]września 2015 r. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 97 §1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 11 i art. 6 oraz art. 7 K.p.a. przez przyjęcie, że w sprawie dotyczącej działki będącej przedmiotem postępowania nie toczy się postępowanie administracyjne w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872, ze zm.) i niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, podczas gdy do Wojewody [...] wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez Województwo [...], a także przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, tj. czy taki wniosek wpłynął i podjęcie zaskarżonej decyzji podczas gdy doszło już do rozstrzygnięć w podobnych sprawach przed tym samym organem. Minister Infrastruktury i Rozwoju – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono naruszeń prawa zarzuconych w skardze, ani naruszeń, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. W sprawie bezsporne jest, że nieruchomość, za którą ustalono odszkodowanie objęta została przywołaną w stanie sprawy decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r., uchyloną w części i rozstrzygającą w tej części co do istoty decyzją Ministra infrastruktury i Rozwoju z [...] marca 2014 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687, ze zm.) wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4 ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 12 ust. 5 ww ustawy). Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości – art. 134 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518). Wartość rynkową nieruchomości określa rzeczoznawca majątkowy, który zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n. dokonuje wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy (art. 154 ust. 2 u.g.n.). Operat szacunkowy, wykonany w postępowaniu przez biegłego, powinien być sporządzony w oparciu o przepisy zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 z późn. zm.) – a zwłaszcza w oparciu o § 36 tego rozporządzenia. W sprawie organy prawidłowo zastosowały wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, w tym przepisy ww rozporządzenia i ustaliły wysokość odszkodowania za nieruchomość. Wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego J. C. z [...] lipca 2014 r., potwierdzonego co do aktualności przez ww rzeczoznawcę majątkowego [...] lipca 2015 r. Przedmiotowy operat stanowił podstawowy dowód w sprawie podlegający ocenie organów w kontekście przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. i w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z wymogami formalnymi określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz nie zawiera wad prowadzących do stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Opinia ta nie była również kwestionowana przez skarżącego. W konsekwencji doszło do prawidłowego ustalenia odszkodowania. Z kolei przedmiotem sporu i zarzutu skargi był fakt niezawieszenia kontrolowanego postępowania o odszkodowanie przez organy rozpoznające sprawę. Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w sprawie było to, czy prowadzenie postępowania i w jego efekcie wydanie przez Wojewodę [...] ostatecznej decyzji w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) stanowi prejudykat (zagadnienie wstępne) w stosunku do wyniku kontrolowanego postępowania o odszkodowanie. Z akt sprawy wynika, wbrew twierdzeniu organu odwoławczego, że pismem z [...] czerwca 2015 r. (wpływ do organu [...] czerwca 2015 r.) Zarząd Województwa [...] wystąpił – w trybie art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) - o stwierdzenie o nieodpłatnym nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia nieruchomego zajętego pod część drogi wojewódzkiej nr [...], m. in. na działce nr [...]. Działka ta na datę wydania decyzji z [...] lipca 2013 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w księdze wieczystej Nr [...] widniała jako stanowiąca współwłasność małżeńską H. S. i Z. S. W dniu [...] kwietnia 2014 r. H. S. zmarł, a jego spadkobiercy (Z. S., T. S., M. W. i R. M.) – według informacji wynikającej z decyzji organu pierwszej instancji – zostali ujawnieni w wyżej powołanej księdze wieczystej. W ocenie Sądu nie wystąpiła jednak przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu ewentualnego rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu kwestii nabycia przez skarżącego prawa własności przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa już z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie ww art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Należy przede wszystkim wskazać na treść art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy załatwienie sprawy i rozpatrzenie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. A zatem, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Wobec tego organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnych, przy czym zależność ta musi być bezpośrednia. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ błędnie przyjął istnienie takiej zależności. Sąd w poruszanej kwestii podziela bowiem stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 1 września 2011 r. (sygn. akt I OSK 2083/10, publ. orzeczenia.nsa.gow.pl), że "pomiędzy wspomnianą deklaratoryjną decyzją Wojewody [...], stwierdzającą nabycie prawa własności z mocy samego prawa (ex lege), a decyzją [...] wydaną w trybie art. 12 ust. 4a i 4b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 154, poz. 958 ze zm.) nie zachodzi tego rodzaju relacja prawno-procesowa, która skutkowałaby koniecznością zastosowania przez organ art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a więc zawieszeniem postępowania w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd". Zagadnienie to wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, zatem nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 1.09.2011r., sygn. akt I OSK 2083/10; z 28.05.2008r., sygn. akt II OSK 1698/07; wyrok NSA z 28.05.2008 r., sygn. akt II OSK 1698/07; wyrok WSA z 9.01.2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1667/14 i wyrok WSA z 5.11.2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1716/14 – publ. orzeczenia.nsa.gov.pl); też A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, "Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz", Lex/el.2011r.). Dalej też należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że "zgodnie z treścią art. 12 ust. 4a i 4 b ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za przejęcie nieruchomości wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Z kolei, na podstawie art. 12 ust. 5 cytowanej ustawy do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio - z pewnymi wyjątkami - przepisy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sytuacji znajduje zastosowanie art. 133 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [...] zgodnie z którym, odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego, jeżeli osoba uprawniona odmawia jego przyjęcia albo wypłata odszkodowania natrafia na trudne do przezwyciężenia przeszkody lub gdy odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczy nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Zagadnienie to można odnaleźć w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 86/10 (publ. lex nr 745349) przyjęto, że gdyby odszkodowanie za wywłaszczenie dotyczyło nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, to zgodnie z dyspozycją art. 133 ustawy o gospodarce nieruchomościami należałoby wpłacić je do depozytu sądowego. Przepis ten ma zastosowanie z mocy art. 12 ust. 5 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zakresie ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania. Ustawodawca zatem unormował sytuację, gdy nieuregulowany stan prawny uniemożliwia wypłatę odszkodowania. W takim przypadku nie ma zatem konieczności stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego o zawieszeniu postępowania". Wszystko to musiało doprowadzić do stwierdzenia w sprawie braku bezpośredniej relacji między decyzją Wojewody [...][...] lipca 2015 r. w sprawie odszkodowania, a ewentualną decyzją stwierdzającą z mocy samego prawa nabycie własności nieruchomości w trybie art. 73 ustawy reformującej z 1998 r. przypuszczalnie będącą wynikiem zainicjowanego podaniem z [...] czerwca 2015 r. postępowania przeprowadzonego w trybie art. 73 ww ustawy. Decyzja Wojewody w sprawie przejęcia nieruchomości na powyższej podstawie ma charakter deklaratoryjny, który zawiera jednak znaczący element konstytutywny. Dopiero na podstawie takiej decyzji, podmiot publicznoprawny może legitymować się na zewnątrz prawami do nieruchomości. Tym samym nie było jakichkolwiek przeszkód, aby wydać decyzję o odszkodowaniu w związku z istnieniem rozstrzygnięcia o przejęciu działki na rzecz Województwa [...] na podstawie decyzji Wojewody z [...] lipca 2013 r. (i decyzji z [...] marca 2014 r.) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Dodatkowo zauważyć należy, że niezrozumiałą jest sytuacja, w której dysponent władztwa publicznego jakim jest zarząd województwa przez kilkanaście lat nie reguluje stanu prawnego dróg w trybie art. 73 ustawy reformującej z 1998 r. Mając powyższe na uwadze zaskarżona decyzja, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło