IV SA/Wa 359/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) stycznia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2008r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2007r., którą odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Miasta K. z [...] września 1999r. orzekającą o wymeldowaniu K. G. oraz S. L. z pobytu stałego w lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż K. G. wnioskiem z [...] października 2007r. zwrócił się do Wojewody [...] o "podjęcie stosownych działań o przywrócenie terminu decyzji z dnia [...] września 1999 roku", powołując się na brak prawidłowego doręczenia decyzji stronie. Pismo to zostało potraktowane przez Wojewodę [...] jako wniosek o wznowienie postępowania. Decyzją z [...] października 2007r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania ze względu na niezachowanie miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, albowiem uznał, iż istotnie odwołujący się nie zachował ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: K.p.a.), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 K.p.a.). Jednocześnie organ podkreślił, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie czy z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła strona oraz, czy wniosek ten został wniesiony z zachowaniem ustawowych terminów. Jeśli wniosek został złożony przez osobę niebędącą stroną lub też przekroczono termin do wystąpienia z wnioskiem, wówczas organ administracji wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Analiza akt sprawy wykazała, że strona dowiedziała się o decyzji Burmistrza Miasta K. z [...] września 1999r. w dniu [...] grudnia 2002r. Wskazana okoliczność wynika z treści pozwu z [...] kwietnia 2003r. złożonego przez K.G. do Sądu Rejonowego Wydział Cywilny. Taką datę powzięcia wiadomości o decyzji o wymeldowaniu uznał także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 7 grudnia 2006r. (sygn. akt III SA/Lu 416/06). Należało zatem uznać, że termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania upłynął [...] stycznia 2003r. Skarżący zaś nie wykazał, że niemal pięcioletnie opóźnienie w złożeniu wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez jego winy. Organ wskazał także na niedochowanie przez stronę należytej staranności w związku z informacją zawartą w uzasadnieniu powoływanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o możliwościach wzruszenia decyzji o wymeldowaniu w trybach nadzwyczajnych, z uwagi na fakt, że strona z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła dopiero pismem z [...] października 2007r. Ponadto Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zauważył, iż Wojewoda [...] naruszył art. 10 § 1 K.p.a. Organ o toczącym się postępowaniu wznowieniowym nie powiadomił jednej ze stron postępowania – E. A., legitymującej się tytułem prawnym do lokalu, z którego odwołującą się stronę wymeldowano. W konsekwencji nie doręczył jej decyzji o odmowie wznowienia postępowania, przez co nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy uznał, że naruszenie to stanowi kwalifikowaną wadę procesową stanowiącą podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Podkreślił jednak, iż uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...] ze względu na konieczność zapewnienia E. A. czynnego udziału w postępowaniu byłoby bez wpływu na merytoryczną treść decyzji Wojewody [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy, gdyż bezsprzecznym pozostaje, iż skarżący nie zachował ustawowego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W związku z powyższym Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w celu naprawienia wykazanej wadliwości postępowania, pismem z [...] grudnia 2007r., skutecznie doręczonym zainteresowanej, poinformował ją o wystąpieniu K.G. z wnioskiem o wznowienie postępowania oraz o zapadłej decyzji, pouczając jednocześnie o przysługującym prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Strona została poinformowana, że nieskorzystanie przez nią w powyższym terminie z przysługującego prawa skutkować będzie wydaniem decyzji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Do dnia rozstrzygania nie wpłynęło do organu żadne pismo od zainteresowanej, zatem uznać należało, że nie wnosi ona żadnych uwag do niniejszego postępowania. Ostatecznie uznano więc – mając powyższe na względzie – że wada postępowania powstała na skutek nieprawidłowego działania Wojewody [...] została naprawiona przez organ odwoławczy. K. G. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2008r. zarzucił naruszenie przez Wojewodę [...] art. 10 § 1 K.p.a. dające podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Skarżący wskazał na naruszenie art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zgodnie z którym "każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji", poprzez sprzedaż przez Spółdzielnię Mieszkaniową w K. E. A.mieszkania, w którym skarżący był zameldowany. Podniósł również, iż przez okres czterech lat przebywał poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Ponowił także zarzut niedoręczenia mu w sposób prawidłowy decyzji z [...] września 1999r., a tym samym pozbawienia go działania w sprawie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że w związku z przekroczeniem terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, nie jest uprawniony do oceny zarzutu strony dotyczącego nieprawidłowego doręczenia mu decyzji z [...]września 1999r., jak również zarzutu, w którym skarżący podnosi, że wymeldowanie nastąpiło podczas jego pobytu poza granicami kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach spraw, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. Uznał, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2008r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania wznowieniowego prowadzonego w trybie art. 145 i następnych Kodeksu postępowania administracyjnego, będącego jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, służących weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., czyli niebrania udziału w postępowaniu bez własnej winy jak w kontrolowanej sprawie, następuje tylko na żądanie strony (art. 147 K.p.a.). Organ administracji publicznej – właściwy w sprawie wznowienia - rozpoznając podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w pierwszej kolejności bada dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz zachowanie terminu do wniesienia podania w omawianym przedmiocie. W przypadku negatywnego wyniku tych czynności wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Zbadanie m. in. zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest bezwzględnym obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek mimo uchybienia przez stronę terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby rażące naruszenie prawa godzące w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Podkreślić więc należy, że art. 148 § 2 K.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się bowiem w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji i to niezależnie od źródła, z którego informacja ta pochodzi (wyrok NSA z 10.03.2006r., sygn. akt II OSK 622/05; publ. ONSA 2006/5/133/103). W niniejszej sprawie postępowanie dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza Miasta [...] z [...] września 1999r. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w K. przy ulicy [...], zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z 8 października 2007r. o "podjęcie stosownych działań o przywrócenie terminu". Wniosek ten został uznany przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, jako wniosek o wznowienie postępowania oparty na podstawie wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Za prawidłowością takiego uznania przemawia zarówno treść wniosku z 8 października 2007r., jak i prawomocny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (sygn. akt III SA/Lu 416/06) oddalający skargę K. G. na postanowienie Wojewody [...] z [..] sierpnia 2006r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego. Z prawidłowych ustaleń organu, dokonanych w oparciu o treść pozwu skarżącego z 4 kwietnia 2003r. wniesionego do Sądu Rejonowego w K., jednocześnie popartych powołanym orzeczeniem Sądu Administracyjnego, wynika iż skarżący powziął wiadomość o istnieniu decyzji o wymeldowaniu [...] grudnia 2002r. Zatem od tego dnia zaczął biec jednomiesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 1999r. Upływ terminu nastąpił 4 stycznia 2003r. Tymczasem podanie o wznowienie datowane jest na dzień 8 października 2007r., bez jednoczesnego wykazania – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – że pięcioletnie opóźnienie w złożeniu wniosku nastąpiło bez winy strony. Ponadto działanie wnioskodawcy (polegające na złożeniu wniosku o wznowienie postępowania dopiero w październiku 2007r.), z uwagi na pouczenie o możliwościach wzruszenia decyzji o wymeldowaniu w trybach nadzwyczajnych zawarte w uzasadnieniu powoływanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, słusznie organ odwoławczy określił mianem mało starannego. Należy natomiast zgodzić się z zarzutem skargi odnośnie naruszenia przez Wojewodę [...] art. 10 § 1 K.p.a. Bez wątpienia organ pierwszej instancji nie zapewnił uczestniczce postępowania – E. A. - czynnego udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Strona ta nie została poinformowana o wniesieniu przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, jak i wydaniu decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Niemniej jednak skoro uchybienie to zauważył i konwalidował organ drugiej instancji przez skierowanie do E.A. pisma (z 21 grudnia 2007r.) informującego o złożeniu wniosku o wznowienie postępowania, o przysługującym prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także o zapadłej decyzji o odmowie wznowienia postępowania, należało uznać, iż nie mogło mieć ono istotnego wpływu na wynik sprawy. W odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez Spółdzielnię Mieszkaniową w K. art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka należy stwierdzić, iż wykracza on poza przedmiot zaskarżonej decyzji, a tym samym nie mógł być rozważany w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd wobec zgodności z prawem zaskarżonej decyzji – na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.