IV SA/Wa 361/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-08
Skład orzekający: Monika Stępkowska - Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna o niskich dochodach i posiadająca skromny majątek, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej sytuacja materialna, charakteryzująca się niskim dochodem i ograniczonymi zasobami, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego bez narażenia na uszczerbek koniecznego utrzymania. W związku z tym, sąd zwolnił ją od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca K. P. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktów własności ziemi. W ramach skargi wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnią córką, jest właścicielką niewielkiego domu i działki oraz nieruchomości rolnej, nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Jej miesięczny dochód wynosi 525 zł, a córka jest bezrobotna. Skarżąca jest schorowana i ponosi wydatki na leki i energię elektryczną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono K. P. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktów własności ziemi postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1) zwolnić K. P. od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla K. P. adwokata z urzędu.
K. P. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. zawarła również prośbę o przyznanie prawa pomocy.
W założonym w dniu 8 marca 2008 r. wniosku sporządzonym na wymaganym formularzu PPF skarżąca podała, iż domaga się przyznania prawa pomocy
w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika,
że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z pełnoletnią córką. Jest właścicielką domu o pow. 30 m² (starego, drewnianego) wraz z działką, na której jest posadowiony (o pow. 0,06 ha) oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,26 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzyskuje dochód w wysokości 525 zł (netto), jej córka jest osobą bezrobotną bez prawa
do zasiłku. Skarżąca podała, że jest osobą schorowaną, na lekarstwa przeznacza
ok. 100 zł miesięcznie, na energię elektryczną ok. 60 zł.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek należy stwierdzić, że zasługuje
on na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Przyznanie prawa pomocy, ma na celu zapewnienie dostępu do sądu stronie, której brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na względzie informacje podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Trudna sytuacja materialna skarżącej daje podstawę przypuszczać,
iż poniesienie przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, narazi
ją oraz jej córkę na uszczerbek utrzymania koniecznego, zatem istnieją przesłanki
do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W szczególności mając na uwadze, iż jedyny dochód wnioskodawczyni stanowi kwota 525 zł (netto) z tytułu emerytury, należało uznać, iż nie jest w stawnie uiścić kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania jest to wpis w wysokości 200 zł) oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie. Z podanych we wniosku informacji wynika, że uzyskiwany przez wnioskodawczynię dochód pozwala na zaspokojenie jedynie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło