IV SA/Wa 361/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi - oddala skargę - Pismem z dnia 16 sierpnia 2005r. K. P. skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o stwierdzenie nieważności aktów własności ziemi: Nr (...) dotyczącego działki ewidencyjnej nr (...) oraz Nr (...) dotyczącego działki ewidencyjnej nr (...) wydanych przez Naczelnika Miasta i Gminy w T. w dniu (...) września 1978r. W uzasadnieniu wniosku K. P. podniosła, iż działka nr (...) została podzielona na dwie mniejsze działki w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, w stosunku do których następnie wydane zostały wskazane akty własności ziemi. Na skutek powyższych działań powstały dwie wąskie działki, które nie spełniają podstawowych kryteriów do uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia (...) maja 2006r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych aktów własności ziemi. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż zgodnie z treścią art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, z dniem 1 stycznia 1992 r. do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 57 poz. 603 z późn. zm.) o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w wyżej wymienionych sprawach podlega umorzeniu. Wobec powyższego brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych aktów własności ziemi. Pismem z dnia 17 maja 2006r. K. P. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionując umorzenie przez organ przedmiotowego postępowania. Zdaniem K. P. pomimo dostarczenia niezbitych dowodów uzasadniających wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanych aktów własności ziemi, organ z niezrozumiałych powodów odstąpił od prowadzenia postępowania. Ponadto K. P. ponownie wskazała na nieprawidłowości dotyczące podziału działki nr (...) na dwie mniejsze działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia (...) grudnia 2007r. orzekło o utrzymaniu w mocy swojej decyzji z dnia (...) maja 2006r. ponownie podnosząc, iż przepis art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa zakazuje stosowania nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego w stosunku do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W związku z powyższym brak jest, więc prawnych możliwości do wszczęcia postępowania w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktów własności ziemi. Pismem z dnia 17 stycznia 2008r. K. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o rozstrzygnięcie spornej kwestii granicy między działkami o nr ewidencyjnych nr (...) i (...) powstałej na skutek nieformalnego podziału działki siedliskowej o nr ewidencyjnym (...). Podział ten dokonany został z rażącym naruszeniem postanowień ustawy z 1971r., a w konsekwencji wydano zaskarżone akty własności ziemi na te odrębne działki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie naruszyło prawa odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowych aktów własności ziemi. Podkreślić bowiem należy, iż z dniem 1 stycznia 1992 roku weszła w życie ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 57 poz. 603 z późn. zm.). Zgodnie z art. 63 ust. 2 wymienionej powyżej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Art. 63 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stanowi natomiast, iż postępowanie administracyjne toczące się w powyższych sprawach podlega umorzeniu. Akty Własności Ziemi Nr (...) oraz Nr (...) wydane na podstawie art. 1, 5 i 12 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w stosunku do których skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności, stały się ostateczne, w związku z czym od chwili wejścia w życie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, tj. od dnia 1 stycznia 1992 r. nie jest możliwie wzruszenie tych aktów na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej zobowiązany był więc na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktów własności ziemi i brak było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku K. P. Takie stanowisko jak słusznie podniosło Kolegium znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lutego 2000 roku przepis art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie narusza wynikających z art. 2 i art. 64 Konstytucji RP zasad ochrony prawnej własności oraz demokratycznego państwa prawnego. Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, iż przepisy umożliwiające podważanie decyzji administracyjnych o nadaniu własności gospodarstw rolnych w drodze nadzwyczajnych środków ich zaskarżenia do końca 1991 r. wprowadzają wystarczająco długi okres czasu dla zapewnienia osobom zainteresowanym możności skorzystania z przysługujących im środków wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny podnosi w cyt. wyroku, iż "przyjęcie zaskarżonego rozwiązania prawnego uzasadniało dążenie ustawodawcy do zapewnienia stabilności prawa własności nieruchomości rolnych nabytych na drodze określonej ustawą z 26 października 1971 r. i pewności obrotu prawnego tymi nieruchomościami" (OTK 2000/4/110). Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.