IV SA/Wa 3790/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-29

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska – Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, ma legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej samej sprawie. Wynika to z faktu, że w takim przypadku organ ten działa jako organ administracji, a nie jako strona postępowania, której interes prawny mógłby być naruszony przez decyzję organu wyższego stopnia. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzecznictwo NSA oraz Trybunału Konstytucyjnego konsekwentnie odmawiają organom administracji takiej legitymacji.
Stan faktyczny
Miasto [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta odmawiającą ustalenia odszkodowania i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd zawiesił postępowanie z powodu śmierci uczestnika, a następnie je podjął. Ostatecznie sąd odrzucił skargę, uznając, że Miasto, którego organ (Prezydent) wydał decyzję w pierwszej instancji, nie jest podmiotem uprawnionym do jej wniesienia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 200 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu - Miastu [...] kwotę 200 (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W piśmie 2 grudnia 2015 r. Miasto [...], reprezentowane przez radcę prawnego, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...], która uchylono decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. odmawiającą ustalenia odszkodowania za grunt położony w [...] w rejonie ul. [...], stanowiącej działkę ew. nr [...] przeznaczony pod ulicę lokalną oraz przekazano sprawę organowi I. instancji do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia 10 marca 2016 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie ze względu na śmierć uczestnika postępowania. Z uwagi na ustalenie następców prawnych zmarłej uczestniczki Sąd postanowieniem z dnia 25 listopada 2016 r. podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż w niniejszej sprawie Miasto [...] – reprezentowane przez Prezydenta Miasta, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 zwaną dalej Ppsa) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zarówno w orzecznictwie jak i literaturze ukształtowany jest obecnie pogląd, że organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa został powołany do rozstrzygania w pierwszej instancji, nie ma uprawnienia do kwestionowania, w trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OSP 1/03). Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r. w sprawie K 32/08 orzekł, że art. 33 i art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, również przy takiej interpretacji, która odmawia jednostkom samorządu terytorialnego prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji. W niniejszej sprawie Prezydent [...] występował w charakterze organu – bowiem wydał decyzję w I. instancji. Bez znaczenia pozostaje, że skarżącym w niniejszej sprawie jest Miasto [...], skoro jej organ (Prezydent) wydał decyzję w I instancji. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że Prezydent [...] orzekał w niniejszej sprawie wykonując zadania starosty – na podstawie art. 129 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9b1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15 wskazano, że powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1445). W uzasadnieniu uchwały NSA podkreślił, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest w związku z tym stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego może zajmować różną pozycję – raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy". Stwierdzić zatem należy, że powiat (w niniejszej sprawie miasto na prawach powiatu), którego organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Takie stanowisko zajmował również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. I OSK 1445/16, z 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 28/15. Z tego powodu skarga Miasta [...] jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło