IV SA/Wa 381/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-12
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Marian Wolanin, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w przedmiocie przejęcia nieruchomości rolnej na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945 r., jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, wskazującą na brak podstaw prawnych do wydania takiej decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, zgodnie z art. 153 PPSA. W przypadku, gdy sąd administracyjny w poprzednim wyroku stwierdził brak podstaw prawnych w dekrecie z dnia 28 listopada 1945 r. do wydania decyzji administracyjnej o przejęciu nieruchomości, organ nie może wydać takiej decyzji, nawet jeśli wskazuje na właściwość rzeczową organu do działania w tej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1954 r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej na podstawie dekretu z 1945 r. Wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie z 2004 r. wskazał na brak podstaw prawnych w dekrecie do wydania takiej decyzji administracyjnej. Minister, mimo tego wyroku, ponownie wydał decyzję, nie uwzględniając oceny prawnej sądu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2005 r. i zasądził od Ministra na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. L., E. L., E. G., J. G, G. G., A. G., M. P., K. K. i K. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2005 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących J. L., E. L, E. G., J. G., G. G., A. G., M. P., K. K. i K. G. solidarnie kwotę 440 /czterysta czterdzieści/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2005 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 1954 r. utrzymującego w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] stycznia 1954 r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej o pow. [...] ha zapisanej w Kw nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w T. stanowiącej własność J. G.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano m.in., że przejęcie nieruchomości nastąpiło na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz.U. Nr 57, poz. 321). Dokonując oceny legalności orzeczeń o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. miało podstawę prawną do działania w niniejszej sprawie i było właściwym do wydania orzeczenia z dnia [...] stycznia 1954 r.
Zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] października 2005 r. wydane zostały po uprzednim uchyleniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2004 r. i z dnia [...] stycznia 2004 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 472/04. W powołanym wyroku Sąd wskazał m.in., że dekret z dnia 28 listopada 1945 r. nie przewidywał przejęcia nieruchomości w tym trybie - decyzją administracyjną ani nie wskazywał organu właściwego rzeczowo do wydania takiej decyzji. Następnie Sąd wskazał, że tych okoliczności, jako istotnych dla wyniku sprawy organ nadzoru nie rozważył i nie ocenił.
W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. L., działający jako spadkobierca byłego właściciela nieruchomości we własnym imieniu oraz w imieniu pozostałych uprawnionych osób, zarzucił naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), błędne zastosowanie przepisów dekretu z dnia 28 listopada 1945 r., oraz błędne ustalenia faktyczne odnoszące się do okoliczności osiedlenia repatrianta na nieruchomości J. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, powołując się na stan faktyczny i prawny zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 472/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał oceny prawnej orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] stycznia 1954 r., wskazując na brak podstaw prawnych w dekrecie z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa, do jego wydania. Ocena ta, zgodnie z powołanym art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże organ orzekający oraz Sąd rozpatrujący skargę w niniejszej sprawie.
Wprawdzie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zaskarżonej decyzji wskazał na sposób ustalenia właściwości rzeczowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej do orzekania w sprawie przejęcia nieruchomości na rzecz Państwa na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945 r., to jednak nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 472/04 o braku podstaw prawnych do wydania orzeczenia jako formy decyzji administracyjnej, czym naruszył art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiła bowiem zmiana stanu prawnego, jak również nie ujawniły się nowe okoliczności w sprawie, które uzasadniałyby brak związania oceną prawną zawartą w wyroku Sądu z dnia 29 listopada 2004 r.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany jest uwzględnić ocenę prawną zawartą w wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 472/04 i przeprowadzić postępowanie z udziałem wszystkich stron, w tym osób, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło