IV SA/Wa 383/09

WyrokWSA w Warszawie2009-05-26

Skład orzekający: Alina Balicka, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która nie wskazuje lokalizacji wszystkich planowanych dróg gminnych, narusza interes prawny użytkownika wieczystego nieruchomości, który oczekuje realizacji drogi dojazdowej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie narusza interesu prawnego strony skarżącej, jeśli nie zawiera ona obowiązku oznaczania w studium lokalizacji wszelkich planowanych dróg gminnych. Brak wskazania konkretnego przebiegu drogi w studium, nawet jeśli jest ona przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie stanowi naruszenia prawa materialnego, a jedynie może naruszać interes faktyczny strony.
Stan faktyczny
Spółka "Z." sp. z o.o. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy S. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na pominięcie w studium drogi dojazdowej przewidzianej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co miało naruszać jej interes prawny jako użytkownika wieczystego. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując prawidłowość procedury i dopuszczalność przyjętych rozwiązań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi "Z." sp. z o.o. z siedzibą w Z. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - Przedmiotem zaskarżenia była uchwała Rady Gminy S. z dnia [...] października 2008 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy S. W skardze, wniesionej na zasadzie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zarzucono naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, - art. 1, 9 i 10 pkt 2, 5, 6 i 7 (prawdopodobnie chodzi o punkty w ust. 2 tego art.) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), Uzasadniając skargę, spółka Z. sp. z o.o. wskazała, iż naruszono zasady harmonijnego rozwoju Gminy S., odsuwając możliwość inwestowania na terenach oznaczonych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Z. symbolem PSI i PUR przylegających do zaznaczonej na planie drogi dojazdowej o symbolu KD (chodzi o plan przyjęty uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r). Zwrócono również uwagę, iż tereny przeznaczone pod działalność przemysłową nie maja zagwarantowanej stosownej komunikacji, gdyż istniejąca droga - ul. [...] - nie spełnia stosownych wymagań technicznych a konieczne jest zapewnienie przejazdu dużych pojazdów (tiry). Pominięcie drogi prowadzi do zmian postanowień planu, w którym taka drogę przewidywano. Gmina argumentowała, iż Spółka może sama wybudować drogę, tymczasem konieczne jest zapewnienie komunikacji nie tylko dla firmy, lecz również dla podmiotów na terenach przyległych. Przenoszenie kosztów realizacji infrastruktury jest niedopuszczalne, skoro zadania w zakresie projektowania i budowy dróg spoczywają na gminie. Wywodząc swój interes prawny dla zaskarżenia aktu, Spółka wskazała, iż uchwała narusza jej interes prawny. Jest ona użytkownikiem wieczystym i prowadzi działalność gospodarczą na terenie objętym studium. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazano, iż: - zachowano procedurę uchwalania studium (obwieszczenia o przystąpieniu do sporządzania studium, o jego wyłożeniu, rozpatrzenie uwag do studium itd.), - zapisy zawarte w studium, dotyczące terenów gdzie funkcjonuje Spółka (symbol AG) jak i przyległych (symbol MM) nie wykluczają możliwości realizacji drogi dojazdowej, - przyjęcie studium nie prowadzi do uchylenia postanowień obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w studium nie wskazuje się także zamiaru gminy przystąpienia do zmian planu, - przyjęto koncepcję nie wskazywania w studium wszystkich planowanych dróg gminnych, lecz jedynie drogi główne i istniejące, - przyjęte rozwiązania umożliwia bardziej elastyczne kształtowanie rozwiązań w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, ewentualne zmiany planu nie wymagają wówczas zmiany studium, - za przyjęciem wskazanych rozwiązań przemawiają doświadczenia praktyczne - w przypadku planowanej drogi, której realizacji domaga się Spółka - właściciele gruntów zmieniają stanowisko odnośnie zgody na wykup gruntów, co utrudnia podjęcie działań inwestycyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, iż wniesienie skargi było dopuszczalne bowiem ustalenia studium, są wiążące przy uchwalaniu (zmianie) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Stąd ustalenia studium mogą generalnie naruszać interes prawny użytkownika nieruchomości położnej na objętym nim terenie. Rozważenia wymaga jednak, czy interes prawny Spółki został w przedmiotowej sprawie naruszony. Sąd oddalił skargę, gdyż kwestionowana uchwała nie narusza interesu prawnego strony skarżącej. W myśl art. 10 ust. 2 pkt 1, 2 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium określa m.in. kierunki zmian w przeznaczeniu terenu, kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów oraz kierunki rozwoju systemu komunikacji. Z przepisów tych nie da się wywieść obowiązku oznaczania w studium lokalizacji wszelkich planowanych dróg (gdy chodzi o gminne drogi publiczne dotyczy to wyłącznie "obszaru" gdzie będą one zlokalizowane nie zaś ich przebiegu - art. 10 ust. 2 pkt6 ustawy). Stąd nie niezasadny jest zarzut pominięcia tej kwestii w studium jak i wywody, iż stanowi to o naruszeniu obowiązku wykonywania zadań gminy w zakresie dróg gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym). Przyjęte rozwiązania nie wykraczają poza zakres władztwa planistycznego gminy. W odpowiedzi na skargę przytoczono uwarunkowania, jakie legły u podstaw przyjętej koncepcji. Wprawdzie, w świetle obowiązujących przepisów, możliwa jest realizacja inwestycji celu publicznego (drogi) wbrew woli właścicieli nieruchomości (tryby wywłaszczenia), jednak uprawnione jest także poszukiwanie przez radę gminy takich rozwiązań instytucjonalnych, które prowadzą do ograniczenia występowania sytuacji spornych (kwestia próby porozumienia z właścicielami i przyjęcia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego rozwiązań najmniej konfliktowych). Nieruchomość Spółki położona jest na gruntach oznaczonych jako AG, przylegają do nich tereny oznaczone symbolem MM. Jak wynika z treści przyjętego studium jego przepisy nie stoją na przeszkodzie realizacji drogi według koncepcji odzwierciedlonej w obowiązującym planie (nota bene Strona nie kwestionowała tego w skardze). Studium dopuszcza wydzielanie i budowę dróg dojazdowych i wewnętrznych na terenie oznaczonym AG (str. 10 zał. nr 2) jak i lokalizowanie terenów urządzeń infrastruktury komunikacyjnej na terenach MM (str. 8 zał nr 2). Trafnie wskazuje Rada Gminy, iż postanowienia studium nie prowadza do zniweczenia ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (wadliwe są natomiast w tym zakresie konstatacje skargi). Wprawdzie, biorąc pod uwagę jedynie kryterium zgodności z treścią studium, obecnie byłaby możliwa zmiana treści planu, polegająca np. na usunięciu drogi w jej dotychczasowej lokalizacji, jednak wobec braku obowiązku oznaczenia wszystkich dróg w treści studium, taka sytuacja nie narusza interesu prawnego Spółki, lecz jedynie jej interes faktyczny. Brak bowiem przepisów prawa materialnego, które byłyby naruszone. W rozpatrywanym przypadku, samo domniemane zagrożenie w przyszłości brakiem właściwych rozwiązań w zakresie komunikacji terenu nie może stanowić o naruszeniu interesu prawnego Spółki. Nie oznaczenie w treści studium planowanych dróg publicznych o kategorii gminnych nie ma wpływu na kwestie obowiązku ich realizacji w przyszłości przez jednostkę samorządu terytorialnego. Stąd bez znaczenia są podnoszone w skardze kwestie oczekiwań gminy, iż droga będzie zrealizowana na koszt Spółki. Kwestia ta nie była przesądzona zaskarżoną uchwałą. W tej sytuacji nie można uznać, aby kwestionowana uchwala w przedmiocie studium naruszała interes prawny Spółki. Wadliwością uchwały, którą Sąd dostrzegł z urzędu, lecz której ranga nie jest tak istotna by można było uznać, iż prowadzi to do naruszenia interesu prawnego skarżącej Spółki, jest wadliwe oznaczenie załączników nr 1 i 2 do uchwały (w aktach przekazanych Sądowi). Z ich treści wynika, iż dotyczą one uchwały o zmianie studium, natomiast w tytule uchwały wskazano, iż dotyczy ona "uchwalenia studium". Sygnalizowana oczywista nieścisłość wynika z pewnością z faktu, iż uchwalone studium zastępuje obowiązujące wcześniej (§ 3 uchwały). Jednak w każdym przypadku powinna pozostać zachowana jednolitość nomenklaturowa pomiędzy treścią uchwały a jej załącznikami. Z uwagi na oczywistość błędu wskazane chybienie, które może być sprostowane poprzez przyjęcie stosownej uchwały o sprostowaniu, nie może naruszyć interesu prawnego skarżących (co potwierdza dodatkowo okoliczność, iż kwestia ta nie została podniesiona w skardze). Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło