IV SA/Wa 384/15
WyrokWSA w Warszawie2015-05-18
Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Aneta Dąbrowska, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną z powodu wątpliwości co do tożsamości matki wnioskodawców, mimo istnienia innych dokumentów potwierdzających ich tytuł prawny i tożsamość?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną z powodu wątpliwości co do tożsamości matki wnioskodawców, jeśli inne zgromadzone dokumenty jednoznacznie wskazują na tytuł prawny wnioskodawców do gruntu i ich tożsamość. Brak sporządzenia operatu szacunkowego przez organ pierwszej instancji stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Prezydent odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania z powodu wątpliwości co do tożsamości matki wnioskodawców. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Miasto wniosło skargę do WSA, zarzucając Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Wojewody za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2015 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę
IV SA/Wa 384/15
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. Nr [...], znak [...] działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako k.p.a.) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. M. oraz odwołania złożonego przez adw. M. B. - pełnomocnika T. M., od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmawiającej ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w dzielnicy [...] przy ulicy [...] , stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 336 m2, uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 07.12.2005 r. T. M. zwrócił się do Urzędu [...] o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W dniu 01.06.2005r. o odszkodowanie wystąpił J. M.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].09.2010 r. Prezydent [...] połączył sprawę T. M. i J. M. do wspólnego rozpatrzenia w jednym postępowaniu i rozstrzygnięcia tych spraw jedną decyzją administracyjną, wydaną w wyniku prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt położony w [...], zajęty pod ulicę [...] stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 336 m2.
Ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...].02.2008 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności gruntu zajętego pod ulicę [...] w [...], określonego jako powołana wyżej działka.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Prezydent [...] odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za powyższą nieruchomość, zajętą pod drogę publiczną, podnosząc w uzasadnieniu, iż T. M. i J. M. nie można przyznać odszkodowania ze względu na niemożność jednoznacznego ustalenia tożsamości (imienia) ich matki.
W toku prowadzonego postępowania przez Prezydenta [...] ustalono, iż zgodnie z aktem notarialnym - umową sprzedaży Repertorium nr [...] z dnia [...].07.1960 roku B. i H. małżonkowie Z. sprzedali T. M. (s. S. i L. i J. M. (s. S. i L.), po połowie udział wynoszący połowę (tj. każdy w udziale po 1/2 części) działki gruntu zawierającej 24a49m2 położonej w [...], w obrębie dzielnicy [...] przy ulicy bez nazwy nr [...], pochodzącej z działki gruntu nr [...] powstałej z podziału gruntu osady włościańskiej według tabeli likwidacyjnej Nr [...] we wsi [...] opisanej w księdze wieczystej "Nieruchomość [...] nr [...]", powiatu dawniej [...]. w treści ww aktu notarialnego T. M. został wpisany jako syn S. i L. zaś J. M. jako syn S. i L.. W treści ww aktu notarialnego T. M. został wpisany jako syn S. i L. zaś J. M. jako syn S. i L.
Wskazane w niniejszym akcie notarialnym dane personalne nabywców przedmiotowej nieruchomości zgodne były z informacjami zawartymi w dowodach osobistych, którymi legitymowali się w owej dacie (jak i obecnie) obaj wnioskodawcy.
T. M. w dokumentach urzędowych (m.in. akt urodzenia, dowód osobisty) figuruje jako syn S. i L.
Postanowieniem z dnia [...].03.1993r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] II Wydział Cywilny zniósł współwłasność pomiędzy A. Z. oraz T. M. i J. M.. W/w Postanowieniem sąd ustalił, że A. Z. jest współwłaścicielką w 1/2 części oraz T. M. i J. M. właścicielami w 1/4 części każdy nieruchomości o nazwie "[...]" oznaczonej nr [...] o powierzchni 2449m2., położonej w [...] przy ul. [...] dla których prowadzone jest ZD nr [...]. Tym samym postanowieniem sąd przyznał na wyłączność A. Z. nieruchomość o powierzchni 1056m2 stanowiącą działkę o numerze ewidencyjnym [...]; J. M. nieruchomość o powierzchni 528m2 stanowiącą działkę o numerze ewidencyjnym nr [...]; T. M. nieruchomość o powierzchni 529m2 stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...]. Sąd postanowił również pozostawić we współwłasności A. Z. w 1/2 części oraz J. M. i T. M. po ¼ części nieruchomości o powierzchni 336m2 stanowiącą cześć działki o numerze [...],
Zgodnie z zaświadczeniem ze Zbioru Dokumentów ZD [...] wydanym przez Sąd Rejonowy dla [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] sierpnia 2005r. L.dz. [...] dla nieruchomości położonej w [...], w obrębie dzielnicy [...] przy ulicy bez nazwy nr [...], stanowiącej zabudowana działkę gruntu o obszarze 24a49m2 wynika, że do powyższego zbioru złożono: 1) wypis aktu notarialnego, sporządzonego w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] w dniu [...] lipca 1960 roku Nr Rep. [...], na mocy którego T. M. i J. M., synowie "S. i L." nabyli w drodze umowy sprzedaży od B. Z. a i żony jego H. Z. - w częściach równych, udział wynoszący połowę wyżej opisane nieruchomości; 2) wniosek z dnia 15 lipca 1960 roku DZ. Zd. lll III nr [...]. Ponadto, z powyższego zbioru dokumentów została odłączona działka:
- dla działki nr [...] o pow.528m2 urządzono KW [...],
- dla działki nr [...] o pow.529m2 urządzono KW [...],
- dla działki nr [...] o pow.1056m2 urządzono KW [...],
- na wniosek dz. kw. VIA [...] z dnia 01.03.2000 roku założono KW [...],
- w Rep. [...] pozostała działka nr [...] o pow. 336m2 pod ulice.
W związku z powyższym zostały wyodrębnione działki: działka nr [...] o pow. 528m2 (obecnie dz. [...], własność J. M.); działka nr [...] o pow. 529m2 (obecnie dz. [...] - własność T. M.); działka [...] o pow. 1056 m2 (obecnie działki nr [...] o pow. 528m2 i nr 42 o pow. 528m2, które są własnością A. Z. ) oraz działka drogowa [...] (później dz. nr [...] a obecnie dz. nr [...]) o pow. 336m2, o łącznej powierzchni 2449m2.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 roku Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999r, prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ul. [...] w [...] - oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 336m2. i na podstawie w/w decyzji Wojewody [...] założono księgę KW Nr [...] , w której jako właściciela gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 337m2 wpisano Miasto [...].
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].09.2010 roku Prezydent Miasta [...] połączył sprawę J. M. i T. M. do wspólnego rozpatrzenia w jednym postępowaniu z uwagi na to, iż oba wnioski dotyczą odszkodowania za przedmiotowy grunt położony w [...] zajętego pod ulicę [...] stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 336m2.
*
Od powyższej decyzji Prezydenta odwołanie złożył J. M., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zaś w imieniu T. M. odwołanie wniósł jego pełnomocnik adwokat M. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odwołującego się i o wydanie orzeczenia zasądzającego na rzecz odwołującego się odszkodowanie za ww nieruchomość, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji we wskazanej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż mając na uwadze, że dane personalne zawarte w ww. akcie notarialnym zgodne są z danymi znajdującymi się w dowodach osobistych, którymi legitymowały się strony postępowania, odmowa ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w ocenie organu odwoławczego, jest nieuzasadniona. Natomiast z uwagi na konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w celu ustalenia odszkodowania, koniecznym jest zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014, poz. 518 z późn. zm.) odszkodowanie ustala starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Stosownie zaś do art. 9a ww, ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w spawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Stosownie do orzecznictwa sądowego operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej obowiązek finansowy strony postępowania i dlatego należy zagwarantować stronie prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie doprowadzić do "faktycznego" rozpoznania sprawy w jednej tylko instancji (wyrok NSA z dnia 14.12.2007r" Sygn akt IOSK1753/06). Stąd też, Wojewoda zobowiązał organ I instancji, po przeprowadzeniu dodatkowych niezbędnych dowodów w sprawie, do dokonania ich oceny, w tym operatu szacunkowego, pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa i do podjęcia stosownego rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] wniosło Miasto [...] reprezentowane przez Prezydenta Miasta [...] , w której skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj: art. 138 § 2 kpa polegające na wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia zakresu sprawy, która ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj: art. 73 ust. 4 w zw. z ust. 1 tego artykułu ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że dopuszczalna jest wypłata odszkodowania za działkę zajętą pod drogę w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji powziął uzasadnione wątpliwości co do tożsamości osoby, na rzecz której miałaby nastąpić wypłata odszkodowania;
i wniósł o:
uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. i o zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, Organ pierwszej instancji biorąc pod uwagę obowiązek wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie oceny tak zabranego w sprawie materiału dowodowego, uznał iż w sprawie występują wątpliwości co do tożsamości osób, które złożyły wniosek w trybie przepisu art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] wynika, zdaniem Prezydenta natomiast, że okoliczności które Prezydent [...] powinien wziąć pod uwagę to odmienna ocena stanu faktycznego sprawy. Wojewoda nie wskazał, jakie ewentualnie przepisy postępowania zostały naruszone w postępowaniu przed organem I instancji. A zamiast tego w swoich wytycznych, jednoznacznie wskazał na konkretne rozwiązanie, jakie, jego zdaniem, ma zapaść w przedmiotowej sprawie, przy czym nie sformułował jego we własnej decyzji merytorycznej.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyjął, że decyzja organu II instancji jest prawidłowa.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ww ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy podkreślić, że rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji zasady prawdy obiektywnej. Wydając decyzję organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. W rezultacie sądowa kontrola prawidłowości podjętej decyzji przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych, jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu I kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, innymi słowy, czy nie nosi cech dowolności.
Przepis art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że organ obowiązany jest działać w oparciu o obowiązujące normy prawne, w sposób prawidłowy ustalać znaczenie tych norm, niewadliwie dokonać subsumcji i w sposób prawidłowy ustalić następstwa prawne. Powyższe dotyczy stosowania zarówno norm prawa materialnego jak i norm prawa procesowego. Zgodnie natomiast z art. 7 kpa , organy administracji stojąc na straży praworządności mają obowiązek podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W toku postępowania organy obowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zgodnie regułami wynikającymi z przepisów art. 75-88 kpa. Z kolei art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13. 10. 1998 r.
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.), dalej zwanej ustawą, stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.
Sąd poddając analizie całokształt sprawy uznał, iż organ I instancji nie miał żadnych podstaw aby odmówić stronom ustalenia i wypłacenia należnego im odszkodowania. Zgromadzone w sprawie dokumenty w sposób nie budzący wątpliwości wskazują na tytuł prawny obu wnioskodawców braci M. do przedmiotowego gruntu, co nawet Prezydent sam potwierdził w uzasadnieniu decyzji. Bezspornym jest również fakt, złożenia przez J. M. i T. M. wniosków o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, zgodnie z art. 73 cyt. ustawy, w terminie nią przewidzianym.
Celem wyjaśnienia wszelkich wątpliwości odnośnie ustalenia kręgu osób uprawnionych do odszkodowania za przedmiotowy grunt, organ dysponował pełną dokumentacją dotyczącą danych osobowych, dysponował aktami urodzenia, dowodami osobistymi, powołanym aktem notarialnym z 1960 r., jak również złożonym przed organem oświadczeniem T. M., na okoliczność prawidłowego imienia i nazwiska jego matki, które brzmi "L. L. z K.". Nadto Prezydent miała pełną świadomość podejmowanych przez T. M. czynności, celem sprostowania błędnie wpisanego imienia matki do jego dowodu osobistego. Ostatecznie w swojej decyzji stwierdził, iż pomimo przytoczonych w uzasadnieniu decyzji dokumentów, wątpliwości nie zostały wyjaśnione na tyle aby móc przyznać odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość.
W ocenie Sądu, poczynione przez organ I instancji konkluzje, są wzajemnie sprzeczne i niepoparte dowodami zgromadzonymi w toku postępowania administracyjnego. Treść dokumentów jednoznacznie wskazuje na tożsamość rodziców wnioskodawców, zaś błąd w imieniu ich matki, zawarty w odpisie aktu urodzenia T. M., nie może mieć żadnego wpływu na zasadność żądania o ustalenie i wpłacenie odszkodowania wobec oczywistości tożsamości wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego gruntu. T. M. jako syn L. jest wskazany w akcie notarialnym z dnia [...] lipca 1960 r., jako jeden z nabywców omawianej nieruchomości. Odpis jego aktu urodzenia również wskazuje L. z domu K. jako matkę T. M., postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] marca 1993 roku (sygn. akt II [...]) jako jednego z uczestników postępowania wskazuje T. M. bez wymienienia imienia jego matki. Dowód osobisty, w rubryce "imię matki" wskazuje na imię "L.". Jedynie w postanowieniu Sądu Powiatowego dla [...] z dnia [...] lipca 1960 r. figuruje imię "L." jako imię jego matki. Ta jednorazowa jednak rozbieżność w dokumentach, zdaniem sądu, nie może mieć wpływu na wykazanie przysługującego T. M. tytułu do przedmiotowej nieruchomości, tym bardziej, iż organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie podnosi, aby miał jakiekolwiek wątpliwości co do powyższego faktu. Jedynie jako przeszkodę wskazuje faktyczny brak dokumentów jednoznacznie świadczących o tożsamości matki wnioskodawców.
Natomiast, oczywistym jest brak kluczowego dowodu dla wydania rozstrzygnięcia w postaci operatu szacunkowego sporządzonego dla przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n., ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Opinię o wartości nieruchomości rzeczoznawca majątkowy sporządza w formie operatu szacunkowego – art. 156 ust. 1 u.g.n. Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości – art. 134 ust. 1 u.g.n. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami – art. 134 ust. 2 u.g.n. Wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku. A zatem, wyliczenie stosownego odszkodowania wymaga wiedzy specjalistycznej, którą posiada rzeczoznawca majątkowy ze stosownymi uprawnieniami, a która jako podstawa do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłacenia odszkodowania, może zostać przedstawiona jedynie w drodze sporządzeniego operatu szacunkowego.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014, poz. 518 z późn. zm.) odszkodowanie ustala starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Stosownie zaś do art. 9a ww, ustawy wojewoda jest organem wyższego stopnia w spawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dopiero w toku postępowania odwoławczego stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.
Stosownie do orzecznictwa sądowego operat szacunkowy wpływa bezpośrednio na treść decyzji kształtującej obowiązek finansowy strony postępowania i dlatego należy zagwarantować stronie prawo do oceny tego operatu przez organy obu instancji. Organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie doprowadzić do "faktycznego" rozpoznania sprawy w jednej tylko instancji (wyrok NSA z dnia 14.12.2007r" Sygn akt I OSK 1753/06). Z uwagi na okoliczność, iż taki w przedmiotowym postępowaniu nie został zlecony, prawidłowo Wojewoda [...] zobowiązał organ I instancji
W obliczu powyższego, prawidłowo organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji zobowiązując go do sporządzenia operat szacunkowego, do dokładnego zbadania stanu sprawy i po przeprowadzeniu analizy zebranych dowodów, do merytorycznego rozpoznania sprawy. Należy mieć na uwadze, iż Prezydent [...] ograniczył się jedynie do nieuzasadnionego stwierdzenia, iż brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania i tym samym nie przeprowadził dowodu w sprawie, stanowiącego niezbędną podstawę do wydania decyzji.
Stąd też, odmawiając skarżącym ustalenia i wypłaty odszkodowania organ naruszył powołane wyżej przepisy prawa.
Z powyższych względów zarzuty skargi należy uznać za nieuzasadnione.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło