IV SA/Wa 394/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-03
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Łukasz Krzycki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy porozumienie dotyczące zrzeczenia się prawa do odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną, zawarte przed datą ostateczności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, jest skuteczne w świetle art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że porozumienie dotyczące zrzeczenia się prawa do odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną, zawarte przed datą ostateczności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, jest skuteczne. Organ administracji nie jest uprawniony do kwestionowania skuteczności takich czynności cywilnoprawnych, jeśli nie zostały one podważone przed sądem powszechnym. Błędna wykładnia przepisów przez organ odwoławczy, polegająca na uznaniu nieskuteczności porozumienia zawartego przed ostatecznością decyzji, stanowiła naruszenie prawa materialnego.Stan faktyczny
Gmina W. zaskarżyła decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ustaleniu odszkodowania za działkę wydzieloną pod drogę. Gmina argumentowała, że porozumienie o zrzeczeniu się odszkodowania zostało zawarte przed ostatecznością decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, co według niej czyniło je skutecznym. Organ odwoławczy uznał porozumienie za nieskuteczne, powołując się na moment ostateczności decyzji podziałowej. Skarżąca Gmina wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części utrzymującej w mocy punkty 1-4 decyzji Starosty L. oraz zasądził od Wojewody na rzecz Gminy W. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymano nią w mocy pkt 1-4 decyzji Starosty L. z dnia [...] września 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy W. kwotę 5.432 (pięć tysięcy czterysta trzydzieści dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w orzeczenia Starosty [...] z [...] września 2015 r., o ustaleniu na rzecz p. G.G. (zwanego dalej "Wywłaszczonym") odszkodowania za działkę ew. nr [...] (obr. [...] gm. W.), wydzieloną z przeznaczeniem pod drogę w wyniku podziału nieruchomości, która przeszła z mocy prawa na własność Gminy W. z dniem 26 stycznia 2000 r. oraz o odmowie ustalenia i przyznania mu odszkodowania za działkę ew. nr [...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne:
- decyzją z [...] grudnia 1999 r. Wójt Gminy W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości, wykazanej w ewidencji gruntów, jako działka ew. nr [...] (orzeczenie określane dalej jako "decyzja z 1999 roku"); w wyniku tego podziału powstała m. in. działka ew. nr [...], przeznaczona pod drogę; decyzja stała się ostateczna 26 stycznia 2000 r.,
- z decyzji z 1999 roku. wynika, że podział nieruchomości, w następstwie którego wydzielono działkę ew. nr [...], nastąpił na wniosek Wywłaszczonego,
- stosownie do art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa łub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale jest prawomocne; za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem; jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości,
- z powyższej regulacji wynika, że przesłankami warunkującymi ustalenie w trybie administracyjnym odszkodowania na rzecz właściciela bądź użytkownika wieczystego za grunt wydzielony pod drogę publiczną jest uznanie, że działki gruntu zostały przejęte pod drogę publiczną; z treści decyzji podziałowej w sposób jednoznaczny musi wynikać, że konkretny grunt został na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego wydzielony pod drogę publiczną i w konsekwencji nastąpiło nabycie z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa własności tych działek oraz brak uzgodnienia odszkodowania w drodze porozumienia pomiędzy zainteresowanymi; działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność danej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna,
- art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiąc o przejściu prawa własności z mocy samego prawa, nie reguluje podziału nieruchomości, lecz określa następujące z mocy prawa skutki decyzji podziałowej; zmiana stanu prawnego na podstawie tego unormowania następuje z mocy prawa i stanowi samodzielną podstawę ujawnienia w księdze wieczystej przejścia prawa własności,
- ustawowy obowiązek wypłaty odszkodowania może być realizowany w drodze cywilnoprawnej poprzez uzgodnienie wysokości odszkodowania między właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym a właściwym organem albo - gdy do takiego uzgodnienia nie dojdzie - w drodze administracyjnej przez wydanie decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania na zasadach i w trybie określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości,
- prawo do odszkodowania, na mocy art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami powstaje dopiero wówczas, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna; z tą bowiem datą działki gruntu, wydzielone na wniosek właściciela pod drogi publiczne, przechodzą z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządowych w myśl art. 98 ust. 1 wskazanej ustawy,
- obowiązek odszkodowawczy, ciążący na właściwej jednostce samorządu terytorialnego, jest w sposób nierozerwalny związany z odjęciem poprzedniemu właścicielowi prawa własności, które przechodzi odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna a orzeczenie o podziale prawomocne,
- w związku z powyższym roszczenie o odszkodowanie powstaje dopiero po nabyciu cech ostateczności przez decyzję podziałową; nie jest zatem możliwe ustalenie bądź też zrzeczenie się odszkodowania przed powstaniem roszczenia o to odszkodowanie,
- Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2006 r. (sygn. akt I OSK 417/06 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") wskazał, że - ponieważ prawo do odszkodowania powstaje dopiero wówczas, gdy decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna - uzgodnienia przewidziane w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami mogą mieć miejsce dopiero po przejściu nieruchomości na własność gminy; Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "przyjmując - co do zasady - dopuszczalność zrzeczenia się odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi publiczne należy zauważyć, że prawo do odszkodowania powstaje dopiero wówczas, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna"; podobne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 3 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 2055/07 – dostępny w CBOSA) gdzie orzekł, że skoro skuteczne uzgodnienie należnego odszkodowania może nastąpić dopiero po przejściu prawa własności nieruchomości na rzecz gminy, to w sposób oczywisty wszelkie negocjacje prowadzone przed tą datą z właścicielem gruntu nie są uzgodnieniami, w rozumieniu art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
- decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, w wyniku którego powstała działka nr [...] stała się ostateczna 26 stycznia 2000 r., zaś porozumienie o zrzeczeniu się odszkodowania zostało zawarte 18 stycznia 2000 r., a więc gdy nie były jeszcze wymagalne roszczenia odszkodowawcze,
- zebrany materiał dowodowy wskazuje, że po uprawomocnieniu się decyzji, zatwierdzającej podział nieruchomości, w wyniku którego powstała działka ew. nr [...] przeznaczona pod drogę, Gmina W. oraz Wywłaszczony nie doszli do porozumienia w trybie cywilnoprawnym w kwestii odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną; w związku z tym ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nastąpiło w postępowaniu administracyjnym na wniosek Wywłaszczonego (z 7 sierpnia 2014 r.),
- wysokość odszkodowania ustalono prawidłowo na podstawie właściwie sporządzonego operatu szacunkowego,
- trafnie natomiast odmówiono wypłaty odszkodowania za działkę nr ew. [...] bowiem do porozumienia doszło po uprawomocnieniu decyzji w przedmiocie podziału nieruchomości.
W skardze, sporządzonej przez profesjonalnego Pełnomocnika – radcę prawnego, sformułowano zarzuty naruszenia:
- art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię, polegająca na przyjęciu, że ewentualne zrzeczenie się odszkodowania może nastąpić dopiero po uzyskaniu cechy ostateczności przez decyzję administracyjną zatwierdzającą projekt podziału na wniosek właściciela nieruchomości,
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez przyjęcie, że decyzja jest prawidłowa i nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia.
Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji, co do działki ew. nr [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in.:
- nie podzielono stanowiska organów obu instancji, jakoby strony mogły czynić uzgodnienia w kwestii odszkodowania dopiero gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stanie się ostateczna,
- przywołano stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sformułowane w wyroku z 23 kwietnia 2015 r. (sygn, akt II SA/Po 998/14 – dostępny w CBOSA); Sąd ten wskazał, że w stosunku do osoby ubiegającej się o podział nieruchomości ekspektatywa maksymalnie ukształtowana powstaje z chwilą doręczenia jej decyzji organu I. instancji, albowiem z tą chwilą zarówno sam podział nieruchomości jak i nabycie prawa do odszkodowania za nieruchomość, wydzieloną pod drogi publiczne, zostaje prawnie zabezpieczone i zasadniczo jest już nieodbierane; w okresie pomiędzy doręczeniem stronie decyzji, która orzeczono o podziale nieruchomości na jej wniosek, a uzyskaniem przez nią przymiotu ostateczności nie sposób odmówić dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości prawa do swobodnego dysponowania swoimi prawami majątkowymi, w tym maksymalnie ukształtowaną ekspektatywą prawa do odszkodowania za utraconą na rzecz gminy nieruchomość; obejmuje to również rezygnację z tego prawa,
- decyzję z 1999 roku wydano na wniosek Wywłaszczonego i była zgodna z jego żądaniem; została doręczona stronie 10 stycznia 2000 r., a więc przed dniem zawarcia porozumienia; ponadto podział został przyjęty i wprowadzony do zasobu geodezyjnego; w takiej sytuacji faktycznej i prawnej, nie sposób odmówić dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości prawa do swobodnego dysponowania swoimi prawami majątkowymi, w tym maksymalnie ukształtowaną ekspektatywą prawa do odszkodowania,
- brak jest więc podstaw do przyjęcia, że tylko gdy decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna można zawrzeć porozumienie, dotyczące odszkodowania; z tych względów organy administracji powinny odmówić ustalenia odszkodowania, co do działki ew. nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w zaskarżonej decyzji.
W dodatkowym piśmie, skierowanym do Sądu (k. 34-35) uczestnik postępowania – Wywłaszczony - wniósł o oddalenie skargi. Zakwestionował, jakoby mógł swobodnie dysponować prawem, wynikającym z decyzji z 1999 roku przed jej uprawomocnieniem. Podnosił, że podział i porozumienie było dokonywane pod dyktando urzędu gminy. Akceptację poddziału uzależniano od podpisania przez niego szeregu dokumentów. Nie miał wpływu na to, że cześć gruntu została przeznaczona pod drogę. Nie miał też świadomości zrzekania się czegokolwiek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Słusznie podniesiono w skardze, że decyzję wydano z naruszaniem przepisów prawa materialnego, zakreślających przesłanki orzekania w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność publiczna w następstwie podziału.
Oceniając uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy w pierwszym rzędzie wypada wskazać, że - jak wynika z treści skargi - decyzja organu odwoławczego została zaskarżona jedynie w zakresie, w jakim orzekano nią w przedmiocie odszkodowania za działkę nr [...], co odpowiada utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I. instancji w pkt 1-4. W takiej sytuacji decyzja tego organu w kwestii orzeczenia o odszkodowaniu za działkę (w pkt 5), jest ostateczna i prawomocna, wobec nie wniesienia skargi w danym zakresie. Ocena zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymano nią w mocy orzeczenie co do działki nr ew. nr [...] pozostaje poza granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd - wyznaczonej granicami skargi.
Dalej trzeba wskazać, że w sprawie nie jest sporny stan faktyczny, co do jego istotnych elementów – w danym przypadku porozumienie o zrzeczeniu praw do odszkodowania za grunt, który przeszedł na własność publiczną (tu – Gminy W.) zostało zawarte (podpisane) przed datą, gdy decyzja z 1999 roku stała się ostateczna. Spór sprowadza się do oceny czy konkretne zrzeczenie się praw do odszkodowania należało traktować jako "uzgodnienie", w rozumieniu art. 98 ust. 3 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd podziela w danym zakresie w pełni stanowisko sformułowane w skardze, gdzie trafnie przytoczono pogląd wyrażony w wyroku o sygn, akt II SA/Po 998/14. Jego powtarzanie byłoby bezzasadne, z uwagi na uprzednie zreferowanie.
Wypada jedynie dodać, co następuje.
Prawodawca przewidział niejako mieszany – cywilno- i administracyjnoprawny - system zaspokajania roszczeń z tytułu wywłaszczenia, wobec zasady przejścia w pewnych przypadkach gruntu na własność publiczną, w następstwie wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości.
Przyjęcie tego rodzaju rozwiązań pociąga za sobą określone skutki. Powiązanie dwu reżimów odszkodowawczych nastąpiło poprzez wyrażenie zasady, że o odszkodowaniu, w ramach trybu administracyjnego, orzeka się jedynie gdy nie doszło do osiągniecia porozumienia (powoływany już art. 98 ust. 3 zd. 1 in principio). W danym przypadku więc to organ administracji jest obowiązany – z woli prawodawcy – dokonać swego rodzaju oceny, czy osiągnięto porozumienie na gruncie cywilnoprawnym. Jest to bowiem jedna z istotnych przesłanek warunkujących możliwość orzeczenia o odszkodowaniu w następstwie przeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego.
Przyznanie organom administracji pewnych uprawnień w danym zakresie nie może być utożsamiane z dowolnością – swobodą w ocenie skutków prawnych czynności dokonywanych w ramach innego reżimu – cywilnoprawnego. Gdy chodzi spory w danym zakresie właściwe są bowiem - co do zasady sady powszechne – art. 2 § 1 w zw. z § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014, poz. 101). Nieuprawnione jest z kolei domniemanie właściwości organów administracji, w rozstrzyganiu sporów o naturze cywilnoprawnej, o ile prawodawca nie wyraził wprost woli w danym zakresie. Nie podobna więc przyjąć aby - ustanawiając swoistą, mieszaną procedurę - wyraził tym wolę aby wszelkie spory w danym zakresie były rozstrzygane przez organy administracji.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanego stanu faktycznego trzeba skonstatować, że organ administracji, jako brak porozumienia w kwestii odszkodowania, może uznać przypadek, gdy nie doszło do stosownych czynności cywilnoprawnych w danym zakresie pomiędzy stronami (np. nie doszło do złożenia jednostronnego, akceptowanego przez drugą stronę oświadczenia woli) lub gdy treść oświadczeń woli nie pozwala jednoznacznie uznać, że przedmiotem rozporządzenia są skonkretyzowane roszczenia w następstwie zindywidualizowanego wywłaszczenia (przeniesienia własności na rzecz publiczną) – np., gdy nie wydano jeszcze decyzji w kwestii podziału, skutkującej (po uprawomocnieniu) przewłaszczeniem. Natomiast w innych sytuacjach – zdaniem Sądu w tym składzie – organ administracji nie jest generalnie uprawniony do kwestionowania skuteczności rozporządzania prawami przez stronę w drodze czynności cywilnoprawnej.
Skoro prawodawca danej czynności przypisał formę cywilnoprawną (porozumienie) nie sposób domniemywać w danym zakresie ograniczeń, niewynikających z reguł właściwych danej dziedzinie prawna – prawa cywilnego.
Prezentowane wyżej rozumowanie prowadzi do wniosków analogicznych z wywiedzionymi w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Po 998/14, co potwierdza trafność wyrażonej w nim oceny, że - generalnie - okoliczność wydania decyzji i jej doręczenia, w myśl art. 110 K.p.a., rodzi tego rodzaju skutki prawne, że nie sposób z gruntu regulacji administracyjnych kwestionować możliwości skutecznego rozporządzenia prawami przez strony. Oceny takiej nie zmienia wzgląd na okoliczność, że dopiero uostatecznienie się decyzji w przedmiocie podziału skutkuje określonymi zmianami w sferze praw rzeczowych, w myśl art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie może to prowadzić do ograniczenia prawa do rozporządzenia prawem do odszkodowania przez uprawnionego, skoro jego uzyskanie może być uważane za pewne. Wydano bowiem stosowną decyzję administracyjną, której wykonanie jest jedynie wstrzymane do czasu przewidzianego na złożenie odwołania (art. 30 § 1 K.p.a.) zaś prawo jego złożenia przysługuje danej osobie, jako jedynej stronie postępowania zaś przewłaszczenie i prawa do odszkodowania wynika bezpośrednio ex lege.
Przyjęcie przeciwnej koncepcji prowadzi z kolei do skutków faktycznych trudnych do zaakceptowania w ramach aksjologii przyjętej w państwie prawnym. Otóż - jak rozpatrywanym przypadku - jedynie przez wzgląd na fakt, że co do jednej działki zawarto porozumienie przed dniem, gdy decyzja w przedmiocie podziału stała się ostateczna zaś, co do drugiej po tym dniu, Wywłaszczonemu należne byłoby odszkodowanie za jedną działkę, choć okoliczności faktyczne obu zdarzeń były analogiczne – wyraził on jednoznacznie wolę zrzeczenia się praw do odszkodowania.
Powyższa argumentacja nie pozwala podzielić jako trafnych tez, prezentowanych w przywoływanych przez organ odwoławczy orzeczeniach, gdzie przyjmowano, jakoby sam termin uostatecznienia decyzji w przedmiocie podziału mógł być kluczową cezurą dla oceny skuteczności zrzeczenia roszczeń odszkodowawczych przez wywłaszczonych.
Odnosząc się do argumentacji sformułowanej w piśmie Wywłaszczonego, wskazać wypada, że przytaczane okoliczności faktyczne nie mogą mieć przesądzającego znaczenia, jako argument za oddaleniem skargi. opisywane fakty towarzyszące podpisywaniu określonych dokumentów, co odbywało się - wedle wywodów Skarżącego - pod dyktatem pracowników urzędu gminy, nie pozostają w związku z tym, czy zdarzenia tego rodzaju miały miejsce przed czy po ustatecznieniu się decyzji z 1999 roku. Od momentu jej doręczania Skarżącemu organ nie mógł jej już zmienić, wycofać czy w inny sposób zmodyfikować w ramach trybów zwykłych, dostępnych w K.p.a., wobec treści jego art. 110.
Natomiast inne kwestie, powstające w związku z podnoszonymi okolicznościami – działanie w błędzie, pod przymusem itp. - mogą być przedmiotem ocen jedynie w ramach stosownego postepowania przed sądem powszechnym służącego ewentualnemu podważeniu skuteczności oświadczenia woli Skarżącego, w więc także wiążącego strony porozumienia, jako następstwa konkretnej czynności cywilnoprawnej. O ile tego rodzaju orzeczenie w danej sprawie zapadłoby – byłoby wiążące dla organu. Dopóki jednak czynności cywilnoprawne, zakreślające konkretne porozumienie, nie zostaną podważone w stosownym trybie przed sądem powszechnym, organ administracji nie jest uprawniony do orzekania w przedmiocie odszkodowania w ramach procedury administracyjnoprawnej, przewidzianej w art. 98 ust. 3 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Trafny jest więc zarzut skargi, co do naruszania art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdzie w trzech zdaniach sformułowano szereg nrom prawa materialnego. Organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisów zamieszczonych w ust. 3 przyjmując jakoby:
- z ich brzmienia wynikało uprawnienie organów administracji publicznej do oceny skuteczności porozumień o charakterze cywilnoprawnym, zawartych pomiędzy wywłaszczonymi a instytucją publiczną, na rzecz której przeszła własność gruntu a równocześnie jakoby później powstające spory można było utożsamić z brakiem odpowiednio uzgodnienia bądź porozumienia, w myśl art. 98 ust. 3 zd. 1 i 3, dlatego że stosowne czynności cywilnoprawne (oświadczenia woli) zostały dokonane przed ustatecznieniem się decyzji w przedmiocie podziału,
- w związku z treścią art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało przyjąć, że czynności cywilnoprawne dokonane przed uostatecznieniem się decyzji podziałowej są nieskuteczne – nie stanowią o uzgodnieniu bądź porozumieniu w myśl art. 98 ust. 3 zd. 1 i 3.
Wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy bowiem bezzasadnie uznano, jakoby zachodziły przesłanki od orzekania w przedmiocie odszkodowania w myśl art. 98 ust. 3 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Chybiony jest natomiast zarzut naruszenia art. 138 §. 1 pkt 1 K.p.a. – o ile organ dokonując określonej wykładni przepisów skonkludował, że decyzja organu I. instancji nie narusza prawa, uprawnione było utrzymanie jej w mocy.
Sąd nie uwzględnił wniosku skargi o uchylenie w stosownym zakresie także decyzji organu I instancji. Na obecnym etapie rozpatrywania sprawy nie ujawniono bowiem okoliczności przemawiających za tym, aby było to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, w myśl art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718). O ile jednak w toku ponownego procedowania w sprawie, organ odwoławczy sprecyzuje wątpliwości co do stanu faktycznego, których wyjaśnienie wykraczałoby poza możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, w myśl art. 136 K.p.a., wyda decyzję kasatoryjną (art. 138 § 2 K.p.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W pkt 2 sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Na zasądzone koszty składają się: kwota 632 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi i kwota 4800 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło