IV SA/Wa 398/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] 0 wpisaniu do księgi małżeństw roku 2006 aktu małżeństwa S. S. 1 K. P. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: z wnioskiem o wpisanie do polskiej księgi małżeństw aktu małżeństwa S. S. i K. P., sporządzonego w L. (N.) w 1989 r. wystąpiła w dniu [...] października 2006 r. S. S. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Kierownik USC w K. orzekł o wpisaniu przedmiotowego aktu do polskiej księgi małżeństw z 2006 r. i na tej podstawie sporządził akt małżeństwa nr [...]. Następnie w tym samym dniu, S. S. wystąpiła do Kierownika USC z wnioskiem p uzupełnienie aktu małżeństwa nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] Kierownik USC w K. uzupełnił treść przedmiotowego aktu małżeństwa oraz sprostował nazwisko ojca kobiety "S." na "P.". W dniu [...] lutego 2008 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek K. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika USC w K. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] o wpisaniu do księgi małżeństw 2006 roku aktu małżeństwa S. S. i K. P. nr [...], sporządzonego w L., zaś w dniu [...] lutego 2008r. - wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika USC w K. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] o sprostowaniu i uzupełnieniu treści aktu małżeństwa nr [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika USC z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] oraz decyzji Kierownika USC z dnia [...] października 2006 r. Nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożył, działający przez pełnomocnika, K. P. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując przy tym na rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Minister wskazał m. in., że Wojewoda [...] skumulował w jednej decyzji rozstrzygnięcie będące konsekwencją dwóch wniosków strony, tj. wniosku strony z dnia [...] lutego 2008 r. oraz wniosku z dnia [...] lutego 2008 r. Stosując się do wytycznych Ministra, Wojewoda rozdzielił oba wnioski nadając im odpowiednio numery: [...] –oraz [...]. W trakcie postępowania uzupełniającego Wojewoda [...] ustalił, że w Sądzie Rejonowym w P. [...] Wydziale Cywilnym toczy się z wniosku K. P. sprawa o ustalenie nieważności aktu małżeństwa nr [...] z dnia [...] października 2006 r., wydanego przez USC w K. Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2008r. zawiesił postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika USC w K. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...], uznając, ze tocząca się w Sądzie Rejonowym sprawa stanowi zagadnienie wstępne w prowadzonym przez niego postępowaniu. K. P. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009r. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...]. Skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lipca 2009r., sygn. akt IV SA/Wa 451/09 uchylił postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m. in. że orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie rozstrzygnięcia o nieważności aktu stanu cywilnego (aktu małżeństwa) nie ma wpływu na ocenę, w trybie postępowania nadzorczego, prawidłowości decyzji Kierownika USC w K. z dnia [...] października 2006 r. Tym samym nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika USC w K. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] wskazał, iż Kierownik USC w K. przeprowadzając oceniane postępowanie dokonał rażącego naruszenia przepisów art. 7, 8, 10, 28, 61 § 1, § 3 i § 4, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., jak również art 73 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - prawo o aktach stanu cywilnego. Konkretyzując powyższe, Wojewoda stwierdził, iż rażącym naruszeniem prawa procesowego jest brak wszczęcia i przeprowadzenia przez Kierownika USC postępowania administracyjnego w sprawie. Organ winien bowiem, po zapoznaniu się z wnioskiem S. S. z dnia [...] października 2006 r: ustalić krąg osób będących stronami w sprawie, wszcząć i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zawiadomić o tym wszystkie strony, a następnie wydać stosowną decyzję. Tymczasem Kierownik USC za stronę w sprawie wpisania aktu małżeństwa S. S. i K. P. uznał jedynie S. S. pozbawiając przymiotu strony K. P. Ponadto organ wskazał, iż stosownie do art. 61 § 4 K.p.a. o wszczęciu postępowania organ zawiadamia wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Tymczasem, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, ani K. P. ani S. S. nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania administracyjnego przez Kierownika USC, co stanowi naruszenie ww. przepisu. Nadto Wojewoda wskazał, iż przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, organ winien był, na mocy art. 77 § 1 i 80 K.p.a. w sposób wyczerpujący przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, tj. uwzględnić wszystkie dowody przeprowadzone w postępowaniu i wszystkie okoliczności towarzyszące przeprowadzeniu poszczególnych dowodów mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Tymczasem Kierownik USC już w dniu otrzymania wniosku S. S., tj. w dniu [...] października 2006 r. pomijając regulacje prawa procesowego, wydał rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie. Następnie, w wyniku podania S. S. o uzupełnienie polskiego aktu małżeństwa, decyzją z dnia [...] października 2006 r. uzupełnił treść aktu oraz dodatkowo sprostował nazwisko ojca kobiety "S.11 na "P.". Wojewoda wskazał także na naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 109 § 1 K.p.a., zgodnie z którym decyzję doręcza się stronom na piśmie, poprzez nie doręczenie decyzji K. P. Na koniec organ zarzucił też naruszenie przez Kierownika USC zasady transkrypcji, o której mowa w art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Odwołanie od ww. decyzji złożyła S. S. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję., podnosząc iż oceniana w postępowaniu nieważnościowym decyzja kierownika USC rażąco naruszyła art. 73 ustawy Prawo 0. aktach stanu cywilnego. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem prezentowanym przez doktrynę i orzecznictwo, transkrypcja oznacza wierne i literalne przepisanie treści zagranicznego aktu, a zatem dane zawarte w zagranicznym akcie stanu cywilnego powinny być wierne przeniesione do polskiego aktu stanu cywilnego. W związku z tym, w decyzji dotyczącej wpisania zagranicznego aktu stanu cywilnego, nie można wskazać innej treści aktu niż treść wynikająca wprost z tego dokumentu. Tymczasem Kierownik USC przy wpisywaniu [...] aktu małżeństwa S. S. 1. K. P. do polskiej księgi małżeństw zmienił pisownię niektórych danych osobowych, dostosowując ją do polskiej pisowni i ortografii, doprowadzając tym samym do rażącego naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) S. S. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: obrazę art. 156 § 1 K.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie oraz obrazę art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...], w sytuacji, gdy w rozpatrywanej sprawie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania oraz poprzez przyjęcie, że Kierownik USC dopuścił się rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy istniały wszelkie przesłanki do dokonania transkrypcji; błędną wykładnię art. 73 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004 r., Nr 161, poz. 1688) poprzez przyjęcie, iż nie było podstaw do transkrypcji [...] aktu stanu cywilnego z uwagi na błędy w pisowni nupturientów podczas, gdy w aktach sprawy znajdował się [...] akt ślubu wraz z tłumaczeniem w którym imiona i nazwiska wpisane były prawidłowo. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, powołując się na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych, iż brak powiadomienia strony o wszczęciu postępowania i w związku z tym nie branie przez nią udziału w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nie zaś - podstawę stwierdzenia nieważności. Ponadto skarżąca nie zgodziła się z oceną organów administracji, że naruszenie zasady transkrypcji wynikającej z art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego stanowi rażące naruszenie prawa. Wskazała, iż stosownie do ww. przepisu - złożyła do akt [...] akt małżeństwa wraz z oryginalnym odpisem tego aktu, wydanym w dniu [...] września 2006 r. przez USC L. w N. wraz z jego urzędowym tłumaczeniem. Dokument ten jest czytelny, zawiera wszystkie dane małżonków potrzebne do wpisania w takim akcie, zgodnie z prawem [...], nie zawiera żadnych poprawek, jest w dobrym stanie. Kierownik USC nie mógł mieć zatem żadnych wątpliwości co do jego autentyczności i nie było żadnych podstaw do odmowy jego transkrybowania. Ponadto wskazała, iż złożyła do akt dokument, który w pierwszej kolejności powinien stanowić podstawę transkrypcji - tj. kopie oryginału aktu ślubu, który otrzymała w dniu zawarcia małżeństwa z K. P.. W dokumencie tym imię i nazwisko wpisane zostało przez urzędnika USC w N. prawidłowo - "K. P.". Błąd pojawił się natomiast jedynie w odpisie wydanym w tamtejszym urzędzie. Ponadto skarżąca wskazała, iż złożyła do akt administracyjnych przedmiotowej sprawy również kolejny odpis [...] aktu małżeństwa z poprawnie wpisanym imieniem i nazwiskiem jej męża. Wskazała, iż gdyby jednak uznać, że transkrypcja została dokonana w oparciu o odpis aktu, który zawierał błędy, to w doktrynie przyjmuje się za dopuszczalne np. wpisanie przy dokonywaniu transkrypcji, nazwiska w odniesieniu do obywatela polskiego z uwzględnieniem znaków diakrytycznych: ę, ą, ć itd. W takich przypadkach nie obowiązuje sprostowanie w trybie art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego. Wskazała, iż w przedmiotowej sprawie litery, które zostały błędnie wpisane przez urzędnika [...] - tzw. dwuznaki, są charakterystyczne dla języka polskiego jak: "rz" w imieniu K. oraz "cz" w nazwisku P. Wobec powyższego - zdaniem skarżącej - dopuszczalne jest wpisanie imienia i nazwiska w odniesieniu do obywatela polskiego, w sposób, który uwzględniałby polską pisownię, bez konieczności prostowania tego w trybie ww. art. 28. Dopuszczalne było także wpisanie zamiast nazwiska "S." nazwiska w polskim brzmieniu "S.". Podniosła, iż - w jej ocenie - nawet, gdyby Sąd uznał, ze doszło do naruszenia art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, to nie byłoby to jego rażące naruszenie. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] maja 2010 r. będącym odpowiedzią na skargę, działający przez pełnomocnika uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, iż oprócz naruszenia art 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, Kierownik USC w K. dokonał rażącego naruszenia: 1. art. 10 § 1, art. 28 i art. 109 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie powiadomienia go jako strony postępowania o wszczęciu postępowania oraz nie doręczenie mu decyzji po jej wydaniu; 2. art. 76 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu [...], którego treść nasuwała ewidentne wątpliwości, które należało zweryfikować. Nadto Kierownik USC w ogóle nie zbadał, czy ten [...] dokument pisany w obcym języku jest rzeczywiście [...] aktem stanu cywilnego i czy został wydany przez właściwe organy, czy ma moc urzędową w N.; 3. art. 1138 K.p.c. poprzez jego niezastosowanie, tj. zaniechanie uwierzytelnienia dokumentu z dnia [...] września 2006 r. pochodzącego z N. przez polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny, a tym samym nie zbadanie, czy ten akt rzeczywiście jest [...] aktem stanu cywilnego i czy został wydany przez właściwe organy; 4. art. 77 oraz 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, nie zabranie całego materiału dowodowego, nie wyjaśnienie wątpliwości, wydanie decyzji w oparciu o niewiarygodny, zawierający szereg sprzeczności materiał dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jak i utrzymana nią w mocy decyzja nie naruszają prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] o wpisaniu do księgi małżeństw roku 2006 aktu małżeństwa S. S. i K. P. Orzekające w sprawie organy uznały, iż Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. wydając powołaną decyzję rażąco naruszył art.73 ust.1 ustawy o aktach stanu cywilnego. Na wstępie podkreślić należy, iż decyzje te wydane zostały w postępowaniu nieważnościowym, które ma na celu zbadanie czy kontrolowane orzeczenie jest dotknięte wadą wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a. i żadne inne okoliczności nie mogą być przedmiotem badania przez organ. W szczególności postępowanie to nie ma na celu ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Natomiast co do zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa przyjmuje się - i jest to ugruntowane stanowisko reprezentowane zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - że przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźniej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa. Podstawę materialnoprawną wydanej w dniu [...] października 2006 r. przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. decyzji, stanowił art. 73 ust. 1 ustawy o aktach prawa cywilnego, zgodnie z którym akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu. Z brzmienia powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż ustawodawca postanowił wyraźnie, że zagraniczny akt stanu cywilnego zostaje wpisany, czyli po prostu wiernie przeniesiony do polskich ksiąg stanu cywilnego. W postępowaniu dotyczącym transkrypcji aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, kierownik urzędu stanu cywilnego bada czy złożony wypis aktu stanu cywilnego jest w świetle przepisów obcego prawa aktem stanu cywilnego i czy został wydany przez organ powołany do wydawania tego rodzaju dokumentów. Oznacza to, że zestawienie aktu zagranicznego z decyzją o jego transkrypcji nie może budzić najmniejszych wątpliwości co do zgodności danych nupturientów. Niedopuszczalna jest jakakolwiek modyfikacja treści zagranicznego aktu stanu cywilnego, a jakiekolwiek sprostowania oczywistych omyłek mogą być dokonane w trybie art. 28 w/w ustawy, który stanowi iż " w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski". Powyższe stanowisko potwierdza doktryna jak i orzecznictwo, z których jednoznacznie wynika iż transkrypcja polega na odwzorowaniu treści dokumentu zagranicznego, oznacza wierne i literalne przepisanie treści zagranicznego aktu stanu cywilnego. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w K. dokonując przy wpisywaniu [...] aktu stanu cywilnego przedstawionego przez wnioskodawczynię S. S. do polskich ksiąg stanu cywilnego rażąco naruszył postanowienia art. 73 ust. 1 ustawy o aktach stanu cywilnego, albowiem dokonał zmiany danych osobowych osób w nim wymienionych tj. zmienił imię i nazwisko męża z " K. P." na "K. P." oraz nazwisko żony i jej ojca ze "S." na "S.". A zatem treść zagranicznego aktu wpisanego do polskiej księgi stanu cywilnego różniła się od treści zawartej w przedstawionym odpisie. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, iż dopuszcza się wpisanie przy dokonywaniu transkrypcji, nazwiska w odniesieniu do obywatela polskiego z uwzględnieniem znaków diakrytycznych: ę, ą, ć itd. W niniejszej sprawie nie mieliśmy jednak o czynienia z sytuacją uwzględnienia przez Kierownika USC znaków diakrytycznych, lecz z dokonaniem istotnych zmian w stosunku do treści zagranicznego aktu stanu cywilnego. W ocenie Sądu bez znaczenia dla oceny ważności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. decyzji, ma podniesiony przez stronę skarżącą fakt znajdowania się w aktach postępowania oryginału aktu małżeństwa, jak wynika bowiem z materiału dowodowego nie ten dokument stanowił podstawę transkrypcji. Do wniosku S. S. dotyczącego wpisania do księgi małżeństw USC w K. treści aktu małżeństwa sporządzonego w L. w N. załączony został odpis aktu małżeństwa w języku angielskim wraz z urzędowym tłumaczeniem na język polski i właśnie ten dokument stanowił podstawę wpisu. Na marginesie zauważyć jednak należy, iż również na oryginale 8 [...] aktu małżeństwa imię męża wpisano jako "K. a nazwisko małżonki i jej ojca "S.". Ponadto zgodzić należy się z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, iż transkrypcja nie polega na sporządzeniu aktu stanowiącego kompilację kilku dokumentów zagranicznych znajdujących się w aktach postępowania. W konsekwencji nie może oznaczać wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego najmniej wątpliwych elementów każdego z dostępnych dokumentów zagranicznych. Jeżeli bowiem dopuścić przeciwny wniosek, trudno byłoby ocenić, który dokument zagraniczny został transkrybowany. Niezależnie od powyższego za zasadne uznać zarzut skargi, iż podnoszony przez orzekający w pierwszej instancji przez Wojewodę [...] argument, iż brak powiadomienia strony o wszczęciu postępowania i w związku z tym nie branie przez nią udziału w postępowaniu - stanowi podstawę stwierdzenia nieważności, albowiem w takim przypadku mamy do czynienia z podstawą wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W ocenie sądu naruszenie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż wobec wykazania rażącego naruszenia art. 73 ust.1 ustawy o aktach stanu cywilnego zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.