IV SA/Wa 398/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Majcher

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy się wynagrodzenie za pomoc prawną, jeśli jego działania nie doprowadziły do poprawy sytuacji strony, a jedynie polegały na zapoznaniu się z aktami sprawy po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie należy się wynagrodzenie za pomoc prawną, jeśli jego działania nie doprowadziły do faktycznej poprawy lub ochrony sytuacji strony. Samo zapoznanie się z aktami sprawy po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji, bez podjęcia dalszych czynności procesowych, nie stanowi świadczenia pomocy prawnej uzasadniającego przyznanie wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Radca prawny P. O. został wyznaczony z urzędu do udzielenia pomocy prawnej S. R. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a następnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy po tym, jak sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, a przed przekazaniem sprawy do NSA. Mimo zapoznania się z aktami, nie podjął żadnych dalszych czynności procesowych. W związku z tym, referendarz sądowy odmówił przyznania mu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego P. O. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w ramach prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w sprawie ze skargi S. R. na działanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wykonania czynności prawnych postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia Postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił S. R. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego radcę prawnego, w sprawie dotyczącej skargi S. R. na działanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wykonania czynności prawnych. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] w piśmie z 17 sierpnia 2017 r. poinformowała o wyznaczeniu dla Skarżącego radcy prawnego w osobie P. O. W piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r. r.pr. P. O. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dalej Ppsa) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W orzecznictwie przyjmuje się, że pomimo literalnej wykładni art. 250 Ppsa przepis ten nie nakłada na sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Wynagrodzenie należy się za bowiem za pomoc prawną faktycznie udzieloną stronie, a za taką można uznać tylko takie działania, które zmierzają bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji strony (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 303/13, LEX nr 1318936). Z akt niniejszej sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 16 lutego 2017 r. Sąd. I. instancji odrzucił skargę S. R. W piśmie z dnia 27 marca 2017 r. Skarżący wniósł na to postanowienie zażalenie oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2017 r. Referendarz sądowy zwolnił S. R. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] w piśmie z 17 sierpnia 2017 r. poinformowała o wyznaczeniu dla Skarżącego radcy prawnego w osobie P. O. W dniu 20 września 2017 r. wyznaczony pełnomocnik stawił się w siedzibie Sądu i przejrzał akta sprawy. W piśmie z dnia 13 listopada 2017 r. Sąd przekazał akta sprawy wraz zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1727/17 NSA oddalił wniesione zażalenie. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego wraz z informacją, że jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. W piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r. r.pr. P. O. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Jak już wcześniej wspomniano, wynagrodzenie należy się za pomoc prawną faktycznie udzieloną. Natomiast z przedstawionego stanu sprawy nie wynika, że taka pomoc faktycznie została stronie udzielona. Pełnomocnik dla Skarżącego został ustanowiony już po zakończeniu postępowania przed Sądem I. instancji, na etapie postępowania zażaleniowego. Mimo, że od czasu zapoznania się wyznaczonego pełnomocnika z aktami sprawy, do czasu przekazania, sporządzonego osobiście przez Skarżącego, zażalenia do NSA minęły niemal dwa miesiące, pełnomocnik nie złożył żadnego pisma procesowego w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że samo zapoznanie się z aktami sprawy nie jest świadczeniem pomocy prawnej, lecz co najwyżej stanowi czynność przygotowawczą dla takiej pomocy. Znajomość przez pełnomocnika akt sprawy nie jest bowiem sama w sobie żadną pomocą dla Sądu orzekającego w sprawie, ani dla mocodawcy (por. postanowienie NSA z 12 stycznia 2015 r., sygn. I FZ 472/14). Również w piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r. wyznaczony pełnomocnik w żaden sposób nie wyzkazał, że faktycznie udzielił pomocy prawnej Skarżącemu. Brak jest zatem podstaw do przyznania wyznaczonemu radcy prawnemu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 250 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło