IV SA/Wa 406/22
WyrokWSA w Warszawie2022-04-19
Skład orzekający: sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu wadliwej opinii biegłego, która stanowiła podstawę tej decyzji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ opinia biegłego, na której oparto decyzję organu pierwszej instancji, zawierała istotne wady merytoryczne i formalne, co uniemożliwiło prawidłowe rozpatrzenie sprawy. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od takiej decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do jej wydania, a nie meritum sprawy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Prezydenta nakładającą na zarządcę lotniska obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko w zakresie emisji hałasu. SKO uznało, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie wadliwej opinii biegłego, która nie mogła stanowić dowodu w sprawie, i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stowarzyszenie zarzuciło SKO naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieprawidłowe uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lutego 2022 r., [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko oddala sprzeciw.
Przedmiotem sprzeciwu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2022 r. znak: [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uchylająca w całości decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...], nakładającej na [...] w [...] zarządzające lotniskiem [...] w [...] obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko zakresie emisji hałasu, i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia ww. organowi I instancji.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2014 r. oraz z dnia 9 czerwca 2014 r. Stowarzyszenie [...] wystąpiło do Prezydenta [...] o wszczęcie postępowania w trybie art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.), i wydanie decyzji o nałożeniu obowiązku na zarządzającego lotniskiem [...] w [...], ograniczenia oddziaływania na środowisko nadmiernym hałasem lotniczym, poprzez zakaz wykonywania wielokrotnych, ciągłych lotów po kręgu nadlotniskowym przez tę samą maszynę i ograniczenie korzystania z kręgu tylko do wykonywania pojedynczych startów i lądowań na lotnisku [...].
Pismem z dnia 2 lipca 2015 r. znak: [...], Prezydent [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ograniczenia oddziaływania akustycznego emitowanego do środowiska z lotniska [...] w [...], zarządzanego przez [...] "Lotnisko [...]".
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...], Prezydent [...] umorzył postępowanie w sprawie ograniczenia oddziaływania akustycznego emitowanego do środowiska z lotniska [...] w [...], zarządzanego przez [...] "Lotnisko [...]", wskazując, że prowadzone pomiary hałasu wprowadzanego do środowiska przez starty, lądowania i przeloty statków powietrznych operujących na lotnisku [...] nie wykazują przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, a tym samym brak jest podstaw do nałożenia obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko na postawie art. 362 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Decyzją z dnia [...] września 2018 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium stwierdziło również, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 105 § 1 k.p.a., skutkujące bezprzedmiotowością postępowania.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. znak: [...], nałożył na-[...] w [...] zarządzające lotniskiem [...] w [...] obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko zakresie emisji hałasu poprzez:
ograniczenie czasu wykonywania komercyjnych i szkoleniowych operacji lotniczych na lotnisku [...] oraz lotów po kręgu do godzin pomiędzy 8.00 a 22.00, z tym że liczba wykonywania komercyjnych i szkoleniowych typów operacji lotniczych, rozumianych jako start, lądowanie, przelot oraz lotów po kręgu na lotnisku [...] do maksymalnie 100 w ciągu jednego dnia, w tym 10 w ciągu jednej godziny (lit. a),
wprowadzenie bezwzględnego obowiązku wyposażenia statków powietrznych operujących z lotniska [...] we wtórny radar dozorowania (SSR) posiadający wszystkie wymagane możliwości transpondera SSR lub transponder SSR w celu identyfikacji toru lotu statku powietrznego korzystającego z lotniska [...] (lit. b),
ustalenie procedury rejestracji i lokalizacji samolotów i śmigłowców podczas wykonywania operacji lotniczych oraz dokonywanie bieżącej rejestracji wszystkich typów operacji lotniczych wykonywanych na lotnisku [...] (lit. c)
comiesięczne przekazywanie Prezydentowi [...] danych zawartych w rejestrze, o którym mowa w lit. c, wskazującym wszystkie zarejestrowane operacje lotnicze (lit. d), - ustalenie minimum 9 punktów stałego monitoringu hałasu w tym zmianę lokalizacji dwóch obecnych i wskazanie lokalizacji tych punktów w rejonach uzasadnionych merytorycznie, tj. ma terenach podlegających ochronie akustycznej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. z 2014 r., poz. 112) i rejonach skarg mieszkańców (lit. e).
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli [...] w [...], Stowarzyszenie [...] oraz A. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...].
[...] w [...] zarzuciło organowi pierwszej instancji m.in. naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę wydania decyzji nierzetelnej opinii biegłego oraz całkowite zaniechanie analizy zebranego materiału dowodowego.
Stowarzyszenie [...] zaskarżyło decyzję w części dotyczącej pkt 1a oraz pkt 2 w całości żądając ograniczenia czasu wykonywania wszystkich operacji lotniczych (za wyjątkiem lotów o charakterze ratunkowym), wykonywanych przez statki powietrzne z napędem, do godzin pomiędzy 8-22, z tym że liczba operacji typu start statków powietrznych z napędem z Lotniska [...] nie może być większa niż 100 w ciągu jednego dnia oraz większa niż 10 w ciągu jednej godziny, przy czym również liczba przelotów, w tym lotów po kręgu lub wyjścia poza krąg, nie powinna przekraczać 100 w ciągu jednego dnia i 10 w ciągu jednej godziny. Ponadto Odwołujące się Stowarzyszenie wniosło o ograniczenie oddziaływania w zakresie hałasu poprzez wprowadzenie zakazu wykonywania wszystkich operacji o charakterze szkoleniowym oraz lotów po kręgu (za wyjątkiem lotów o charakterze ratunkowym) w soboty, niedziele i dni wolne od pracy w rozumieniu ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Stowarzyszenie wniosło również o zmianę terminu realizacji obowiązków wynikających z decyzji.
Odwołania wniesione przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] i A. rozpoznane zostały w odrębnym postępowaniu.
Rozpatrując odwołania wniesione przez [...] w [...] i Stowarzyszenie [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości decyzję wydaną przez organ I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajduje się opinia akustyczna wydana w formie ekspertyzy w zakresie toczących się postępowań związanych z hałasem emitowanym z Lotniska [...] na zlecenie [...] Miasta [...], sporządzona w marcu 2019 r. przez mgr Z. K. S., a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nałożone obowiązki wynikają właśnie z tej opinii. Organ odwoławczy powołał, że zakres przedmiotowej opinii, określony przez BOŚ [...], obejmował dokonanie analizy zebranego materiału dowodowego, m.in.: analizę sprawozdań z pomiarów hałasu z okresu od lipca 2015 r. do grudnia 2018 r.; przegląd wydanych decyzji, postanowień, analiza skarg mieszkańców; analiza zapisów Programu ochrony środowiska przed hałasem dla [...], a także określenie: czy występuje konieczność sporządzenia przeglądu ekologicznego; w przypadku stwierdzenia konieczności sporządzenia przeglądu ekologicznego określenie jego ewentualnego zakresu i wykorzystania danych będących w posiadaniu Zamawiającego; działań zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie hałasu. Ekspertyza miała zawierać wnioski z analizowanego materiału dowodowego oraz zalecenia dotyczące toczących się postępowań.
SKO podkreśliło, że zadaniem biegłego jest dostarczenie organowi orzekającemu w sprawie wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego materiału dowodowego, a nie rozstrzygnięcie sprawy za organ administracji publicznej, który jest właściwy w sprawie.
Organ odwoławczy ocenił, że w warunkach niniejszej sprawy określony w pkt 2 opinii jej zakres przedmiotowy zasadniczo sprowadza się do zastąpienia organu administracji, w wypełnieniu obowiązków wynikających m.in. z przepisów art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Kolegium stwierdziło również, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby organ dokonał jakiejkolwiek oceny opinii akustycznej sporządzonej w marcu 2019 r. przez mgr Z. K. S..
Dodatkowo Kolegium powołało, że w dniu 2 marca 2020 r. do Kolegium wpłynęło pismo Prezydenta [...] z dnia 26 lutego 2020 r. znak: [...], przy którym przekazane zostało zawiadomienie Prokuratury Rejonowej [...] w [...] z dnia 18 lutego 2020 r. sygn. akt [...], o uwzględnieniu zażalenia [...] oraz pełnomocnika [...] sp. z o.o. na postanowienie z dnia [...] października 2019 r. o umorzeniu śledztwa sygn. akt [...] i uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zarejestrowaniu sprawy w Rep. [...]. Śledztwo to dotyczyło popełnienia przez Z. S. czynu z art. 233 § 4 k.k. Powołano, że Prokurator ustalił, że wydana przez biegłego opinia zawiera uchybienia formalne i merytoryczne, niemniej jednak brak jest dowodów na świadome i zamierzone działanie biegłego, a tym samym postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt [...], postępowanie zostało umorzone. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., sygn. akt [...] ([...]).
Kolegium wskazało, że dokonało analizy opinii biegłego sądowego ds. akustyki przy Sądzie Okręgowym w [...], mgr inż. J. T. A., w sprawie o sygn. akt [...], sporządzonej m.in. na okoliczność stwierdzenia, czy opinia mgr Z. K. S. została wykonana w sposób rzetelny, nadesłanej w toku postępowania odwoławczego przez [...] w [...]. Kolegium podzieliło argumenty zawarte w ww. opinii biegłego sądowego ds. akustyki przy Sądzie Okręgowym w [...], mgr inż. J. T. A., wskazując, że jest ona jasna, logiczna, spójna i wiarygodna, zaś wyciągnięte przez biegłego wnioski nie są ze sobą sprzeczne. SKO wskazało, że w pkt. 2.1.2 i 2.1.3 biegły szczegółowo opisał wady ekspertyzy sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania, które dyskwalifikują ją jako dowód w sprawie. Przede wszystkim biegły podkreślił, że w kluczowej dla całej sprawy kwestii, tj. propozycji ilościowego ograniczenia ruchu lotniczego, autor ekspertyzy powołuje się na analizy wykonane przez Stowarzyszenie [...], a nie przez siebie (rozdział 7, str. 36 ekspertyzy), weryfikując je w rozdziale 9 pt. "Podsumowanie skarg mieszkańców", która to weryfikacja robi wrażenie jakby miała prowadzić do z góry założonej liczby 100 operacji dziennie. Ponadto w ekspertyzie brakuje wyraźnego oddzielenia konkretnych wymogów prawnych od innych istotnych okoliczności. Ekspertyza zawiera analizy wykonane przez jej autora przemieszane z analizami wykonanymi przez Stowarzyszenie [...], w szczególności w zakresie ruchu lotniczego, kontroli liczby operacji lotniczych, czy też rzekomych powodów, które mogłyby wpłynąć na rzetelność przeglądu ekologicznego. Ponadto informacje przekazane przez Stowarzyszenie [...] i stanowiące de facto część merytorycznej zawartości ekspertyzy nie zostały poddane żadnej weryfikacji przez jej autora. Dodatkowo ekspertyza zawiera sformułowania sugerujące celowe nieprawidłowości, a brak przy tym informacji, czyjej autor próbował pozyskać dodatkowe informacje zanim sformułował opinię, że raport z monitoringu hałasu wydaje się. być niekompletny. Ponadto ekspertyza zwiera sformułowania przesadne w stosunku do faktów, np. w zakresie określenia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu jako "regularnego" podczas gdy miało to miejsce 7 razy w ciągu 11 miesięcy, co stanowi nieco ponad 2% czasu obserwacji, z czego sześć z siedmiu przekroczeń wystąpiło w jednym z sześciu punktów pomiarowych i miało wartości bardzo małe. Ekspertyza zawiera wątki przedstawione w sposób niekompletny lub pozostawione bez jakiejkolwiek analizy i wniosków, np. rozdziały 4.1, 8, 10 i 13. Kolegium powołało również, że wg. opinii J. T. A. bezkrytyczne przywoływanie analiz wykonanych przez Stowarzyszenie [...] w istocie podważa wiarygodność ekspertyzy, a w zakresie przedstawienia minimalnego przekroczenia norm hałasu lotniczego, powołania i przeanalizowania przepisów prawnych w tym zakresie, ekspertyza zawiera istotne uchybienia merytoryczne opisane w rozdziale 2.1.2. Dodatkowo biegły stwierdził, że przeprowadzone w ramach ekspertyzy analizy nie są rzetelne, co pociąga za sobą konsekwencje w postaci nieuzasadnionych merytorycznie wniosków.
W konkluzji Kolegium stwierdziło, że mając na uwadze, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została na podstawie opinii sporządzonej przez biegłego Z. S., która z ww. powodów nie może stanowić dowodu w niniejszym postępowaniu, zaskarżoną decyzję należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Brak dokonania oceny opinii sporządzonej przez biegłego Z. S. według kryteriów oceny dowodów wynikających z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. skutkował, w ocenie Kolegium, wydaniem decyzji opartej na wadliwym dowodzie. SKO uznał, że organ pierwszej instancji rozpoznał niniejszą sprawę z obrazą art. 7, 77 § 1 k.p.a., nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Jednocześnie organ odwoławczy nie zakwestionował zasadności powołania biegłego w celu ułatwienia należytej oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie wiadomości specjalnych, zauważył jednak, że ponownie prowadząc postępowanie organ winien mieć na uwadze, że to organ, a nie biegły jest obowiązany do dokonania samodzielnej oceny i tym samym ustalenia, czy wystąpiły przesłanki uzasadniające nałożenie obowiązków określonych ustawą, a przede wszystkim obowiązany jest do dokonania swobodnej oceny dowodu w postaci opinii biegłego.
Sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie "[...]", reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania to jest z art. 138 § 2 w związku z art. 136 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy nie było takich podstaw, a SKO mogło i powinno (jako organ merytoryczny) utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub wydać decyzję merytoryczną po uchyleniu pierwszo- instancyjnej (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.);
2) naruszenie przepisów postępowania to jest art. 7,77 oraz 107 § 3 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uzasadnienie uchylenia decyzji Prezydenta wnioskami płynącymi z opinii biegłego J. A., wydanej na użytek innej sprawy, bez dania możliwości wypowiedzenia się odnośnie do opinii ze sprawy karnej ani biegłemu Z. S. ani Stowarzyszeniu, jak również powtórzenie wniosków z opinii J. A. bez ich krytycznej analizy.
Z uwagi na powyższe skarżące wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na sprzeciw od decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a.
Wyjaśnić należy, że zakres kontroli sądowej wykonywanej przez sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw jest znacznie ograniczony w stosunku do kontroli wykonywanej przy rozpoznaniu skargi i wyznacza go art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji sąd uchyla decyzję w całości jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. pierwsze p.p.s.a). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a). W tym postępowaniu sąd nie bada zatem innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 § 2 k.p.a., w szczególności nie dokonuje kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ przepisów prawa procesowego nie związanych z podstawami kasacyjnymi.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zgodnie z którym, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Podkreślić należy, że decyzja kasacyjna, czyli decyzja wydana na podstawie przytoczonego wyżej przepisu art. 138 § 2 k.p.a., jest rozstrzygnięciem formalnym, które powoduje, że wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przez ten organ. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 9/11 decyzja kasacyjna, jako typowe rozstrzygnięcie procesowe nie przesądza o istocie sprawy administracyjnej lecz jest ostatnim aktem wydanym w toku instancji, który w inny sposób kończy postępowanie. Taka decyzja nie kształtuje też stosunku materialnoprawnego (nie ustala praw ani obowiązków stron) stanowi natomiast przeszkodę dla ukształtowania tego stosunku wydanym wcześniej rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, uniemożliwiając mu uzyskanie przymiotu ostateczności. Następstwem wydania decyzji kasacyjnej jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem I instancji. Po uchyleniu decyzji na podstawie art. 138 § 2 k..pa., sprawa wraca do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem I instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje zatem ustalony stan sprawy - zarówno faktyczny i prawny.
Z uwagi na powyższe sąd administracyjny kontrolując decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może odnosić się do meritum sprawy. Obowiązkiem sądu kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym jest jedynie analiza przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a. Ustawodawca wyodrębnił bowiem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, którą uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji: (1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych; (2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".
Nie można także pomijać, że art. 138 § 2 k.p.a. musi być interpretowany łącznie z art. 136 k.p.a. zakreślającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Umożliwia on organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów bądź zlecenia przeprowadzenia takiego postępowania organowi pierwszej instancji. Przepis ten określa zatem granice postępowania wyjaśniającego (dowodowego) przed organem odwoławczym. Wynika z niego, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w jego całokształcie, tzn. nie jest obowiązany do ponownego zgromadzenia wszystkich dowodów celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji wymagać jednak będzie od organu odwoławczego ustalenia, czy organ pierwszej instancji zgromadził "całokształt materiału dowodowego" i właściwie ocenił zebrane w sprawie dowody. Przepis art. 136 k.p.a. może mieć zatem zastosowanie wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że materiał zebrany przez organ pierwszej instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub część materiału dowodowego została zgromadzona z naruszeniem prawa w sposób uniemożliwiający uznanie pewnych faktów za udowodnione, przy czym, w obu tych przypadkach organ odwoławczy powinien ocenić, czy nie ma podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.
W niniejszej sprawie Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z uwagi na stwierdzone uchybienia w zakresie gromadzenia i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, uznając jednocześnie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd w całości podziela ocenę sprawy dokonana przez Kolegium. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia SKO w sposób szczegółowy wskazało na naruszenia przez organ I instancji art. 80, 107 § 3, 7, 77 § 1 k.p.a. Podkreślić należy, że organ I instancji poza przytoczeniem wywodów i wskazań z opinii Z. S. w żadnym miejscu nie dokonał oceny tego dowodu. Ponadto, jak to zostało przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i we wstępnej części uzasadnienia – co czyni zbędnym ponowne przytaczanie ustaleń Kolegium - opinia sporządzona przez Z. S. zawiera szereg niejasności, uchybień merytorycznych i braków. Jak wskazał biegły J. T. A. poważnym uchybieniem ekspertyzy jest brak merytorycznego uzasadnienia i udokumentowania stawianych tez oraz błędnie przeprowadzone analizy; najważniejsze z nich, mające istotny wpływ na ostateczne wnioski, to: brak analizy zagospodarowania terenów w pobliżu lotniska oraz określenia skali problemu; wadliwa analiza zanieczyszczenia hałasem lotniczym terenów położonych w okolicy lotniska; nieuzasadnione założenie dla ograniczenia hałasu lotniczego i płynące z niego wnioski; nieuzasadniona merytorycznie proponowana liczba punktów pomiarowych monitoringu hałasu.
W świetle powyższego Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie bada zatem w tym przyspieszonym postępowaniu innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy ww. przepisu. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi.
Za niezasadny należy uznać zarzuty naruszenia art. 138 § 2 w związku z art. 136 § 2 k.p.a., art. 7, 77 oraz 107 § 3 w związku z art. 10 § 1 k.p.a. Zauważyć należy, ze dowód z opinii biegłego jest kluczowym dowodem w przedmiotowej sprawie, a organ I instancji poza przytoczeniem zawartości opinii w uzasadnienie swej decyzji nie dokonał żadnej analizy tego dowodu. W tej sytuacji organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 k.p.a., albowiem w sprawie zachodzi konieczność ponownej merytorycznej analizy i oceny ekspertyzy Z. S. w powiązaniu z opinią wykonaną przez J. T. A., po ewentualnym złożeniu przez strony dodatkowych swoich stanowisk w tym zakresie. Do rozważenia pozostaje przeprowadzenia dowodu z opinii uzupełniającej, czy też powołanie innego biegłego. Nawet umożliwienie przez SKO wypowiedzenia się biegłemu Z. S. i Stowarzyszeniu odnośnie opinii ze sprawy karnej, nie umożliwiłoby wydania merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, zgodnie z wnioskami skarżącego. Niewątpliwie zakres postępowania dowodowego niezbędnego do przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie uniemożliwiał wydanie innej decyzji przez SKO a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd uznał, że sprzeciw od decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i działając stosownie do art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł o jego oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło