IV SA/Wa 434/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosków w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. A. A. (dalej: skarżąca) złożyła również wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca podniosła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej dochody oraz fakt, że córka pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym sprawiają, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, w tym ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca wskazała, że jest współwłaścicielką działki o pow. 1600 m2 o wartości ok. 300.000 zł. Na koncie oszczędnościowym ma zgromadzone środki pieniężne w wysokości 50.000 zł. Podniosła, że córka jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1.330 zł. Wymieniała następujące wydatki: czynsz za mieszkanie – 500 zł, media – 100 zł. Zarządzeniem z dnia 30 marca 2017 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania: 1) wyciągów z wszelkich posiadanych przez skarżącą oraz jej córkę H. A. rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków), w tym z konta oszczędnościowego, o którym mowa w rubryce nr 7.2.1. formularza PPF; 2) dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącą dochodów; 3) zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu przez córkę skarżącej statusu osoby bezrobotnej. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2017 r. skarżąca podniosła, że córka – mimo, że mieszkają razem, to jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, w związku z czym nie ma obowiązku wykazywać stanu konta córki w niniejszym postępowaniu. Do pisma dołączyła wyciągi z dwóch rachunków bankowych z saldami końcowymi na dzień 25 kwietnia 2017 r. odpowiednio: 50.813,04 zł i 2.631,05 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). W rozpatrywanej sprawie opisana przez skarżącą sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy. Skarżąca uzyskuje stały comiesięczny dochód w wysokości 1.338,58 zł, z tytułu emerytury. Jak wynika z wyciągu z konta, na który wpływają ww. środki pieniężne, w okresie od 25 stycznia 2017 r. do dnia 20 kwietnia 2017 r. saldo początkowe wynosiło 3.057,98 zł, zaś saldo końcowe: 2.631,05 zł. Przy czym najniższe saldo w badanym okresie wynosiło: 1.374,12 zł, zaś najwyższe: 4.523,51 zł. Na drugim rachunku bankowym należącym do skarżącej na dzień 25 kwietnia 2017 r., skarżąca posiadała środki pieniężne w kwocie 50.813,04 zł. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów, wskazujących, że ma jakiekolwiek trudności z regulowaniem bieżących wydatków, zalega z opłatami itp. W tej sytuacji nie sposób uznać, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych (na obecnym etapie – wpisu od skargi w wysokości 200 zł) i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli uważa, że jego udział w sprawie jest konieczny. Skoro zatem strona posiada środki finansowe, w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość kosztów postępowania, to brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Z oświadczenia majątkowego skarżącej i przedłożonych dokumentów (wyciągi z kont bankowych) w żaden sposób nie wynika, że uzyskanie środków niezbędnych do dochodzenia swych praw przed sądem jest w jej przypadku niemożliwe. Należy jeszcze raz podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Do takich osób zaliczyć można przykładowo osoby, które na skutek szczególnych okoliczności życiowych pozbawione zostały jakichkolwiek środków do życia. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, powinna partycypować w kosztach postępowania Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że wyżej opisana sytuacja materialna skarżącej, pozwala na poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika we własnym zakresie, a odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawi skarżącej prawa do sądu. Z powyższych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 158 § 1 i § 2 pkt 7 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.