IV SA/Wa 439/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-24
Skład orzekający: Marian Wolanin, Aneta Dąbrowska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy może zostać utrzymana w mocy, pomimo wadliwego wyznaczenia obszaru analizowanego przez organ pierwszej instancji, jeśli nawet poprawne wyznaczenie tego obszaru nie pozwoliłoby na wydanie pozytywnej decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli organ odwoławczy nie zastosował prawidłowo art. 138 § 2 K.p.a. (nie uchylił decyzji organu I instancji i nie przekazał sprawy do ponownego rozpoznania), to nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. Nawet poprawne wyznaczenie obszaru analizowanego przez organ pierwszej instancji nie pozwoliłoby na wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, co oznacza, że nie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Strona skarżąca D. W. wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowego z usługami i garażem podziemnym. Prezydent W. odmówił wydania decyzji, wskazując na niespełnienie wymogów analizy urbanistycznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało decyzję w mocy, uznając, że organ pierwszej instancji wadliwie wyznaczył obszar analizowany, ale nawet poprawne wyznaczenie nie pozwoliłoby na pozytywne rozstrzygnięcie. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i wadliwe wyznaczenie obszaru analizowanego. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy - oddala skargę -
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2011 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez D. W.- utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] września 2011 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowego wraz z usługami na parterze oraz garażem podziemnym i niezbędną infrastrukturą, planowanej na terenie działek nr [...] (teren pod zabudowę) oraz [...] (część) i [...] (część) z obr. [...] położonych w W. przy ul. [...].
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 1 lutego 2010 r. D. W. zwróciła się o ustalenie warunków zabudowy dla ww inwestycji. Z wniosku wynika m.in., iż na terenie o powierzchni [...] m2 miałaby zostać zrealizowana zabudowa o powierzchni ca [...] m2, o wysokości XIII kondygnacji nadziemnych (48,1 m), z projektowanym wjazdem od ul. [...].
Pismem z 14 lipca 2011 r. Dyrektor Biura Drogownictwa Urzędu W. negatywnie zaopiniował przedmiotową inwestycję z uwagi na planowaną rozbudowę ciągu ulic [...] -[...] jako części Obwodnicy [...]. Działka nr [...] w całości położona jest w pasie terenu, który jest niezbędny dla budowy nowych jezdni w miejscu planowanego węzła Obwodnicy [...] z [...], w tym wjazdu do planowanego tunelu pod ulicą [...] i wlotu na skrzyżowanie w poziomie terenu z [...].
Pismem z 19 lipca 2011 r. Zarząd Dzielnicy [...] W. zaopiniował planowaną inwestycję pod warunkiem m. in. zlokalizowania planowanego budynku wraz z garażem podziemnym w odległości minimum 6 m od zewnętrznej krawędzi projektowanej oraz istniejącej jezdni drogi gminnej, tj. ul. [...], tj. w odległości nie mniejszej niż określona w art. 43 ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.).
Pismem z 25 lipca 2011 r. Zarząd Dróg Miejskich w W. uzgodnił planowane zamierzenie budowlane m. in. pod warunkiem, że obiekty budowlane usytuowane przy drogach zostaną zlokalizowane od zewnętrznej krawędzi jezdni w odległości określonej w ustawie o drogach publicznych.
Decyzją z [...] września 2011 r. Prezydent W. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji budowlanej.
Zdaniem Prezydenta, przeprowadzona zgodnie z § 4 - § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) - dalej w skrócie: rozporządzenie, analiza obszaru wykazała brak możliwości ustalenia warunków zabudowy dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego ponieważ nie spełnia ono warunków zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) - dalej w skrócie: u.p.z.p. Planowana inwestycja mogłaby stanowić kontynuację występującej w obszarze funkcji usługowej w tym biurowej zgodnie z wymogami art. 61 ust 1 pkt 1 u.p.z.p., ale inne wnioski z analizy uniemożliwiają wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji.
Organ wskazał, iż:
1) linia zabudowy od ul. [...] wyznaczona jest przez istniejące budynki wolnostojące oraz zabudowę pierzejową. Wyjątek stanowi budynek poprodukcyjny (magazynowy), który jest wycofany względem ww linii. Linia zabudowy od ulicy [...] wyznaczona jest przez istniejące budynki wolnostojące oraz zabudowę pierzejową: od strony wschodniej zazwyczaj regularne oddalona od projektowanych linii rozgraniczających ulicy ok. 25 m, po stronie zachodniej nieregularnie wyznaczona przez pojedyncze budynki w różnej odległości od linii rozgraniczających ulicy. Wnioskodawca zaproponował linię zabudowy dla nowego budynku niebędącą przedłużeniem linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Zabudowa przy ul. [...], po stronie po której znajduje się teren objęty wnioskiem jest regularna, w jednakowej odległości od projektowanych linii rozgraniczających ulicy i nie ma powodu burzenia takiego porządku. Ponadto odległość linii zabudowy istniejących budynków od linii rozgraniczającej ulicy nie jest przypadkowa. Odległość ta stanowi rezerwę pod nowe drogi i jest uwzględniona na odcinku od ul. [...] do ul. [...], a nawet dalej poza obszarem analizy do ul. [...]. Brak jest szczególnych okoliczności pod względem przestrzennym, aby zastosować § 4 pkt 4 rozporządzenia dopuszczający inne wyznaczenie obowiązującej linii dla nowej zabudowy od ul. [...], niż przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Natomiast od ul. [...] wnioskodawca wyznaczył linię zabudowy jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy, czyli ok. 3 m od krawędzi jezdni, czyli bliżej krawędzi jezdni niż wynika to z ustawy o drogach publicznych, z uwagi na zachowanie pierzei, ale zarządca drogi Burmistrz Dzielnicy [...] W. nie zgodził się na takie rozwiązanie. Zarządca drogi gminnej ul. [...] nie zgodził się na lokalizację budynku w odległości mniejszej niż wynika to z ustawy o drogach publicznych, tj. 6 m od zewnętrznej krawędzi projektownej lub istniejącej ul. [...];
2) wskaźniki powierzchni zabudowy do powierzchni działki na terenie analizowanym są zróżnicowane od 0,08 do 0,95. Obszar analizowany charakteryzuje się luźną, swobodną zabudową najczęściej otoczoną zielenią. Średni wskaźnik, występujący w obszarze wynosi ok. 0,46. Dla terenu objętego wnioskiem wskazane jest przyjęcie wskaźnika max. 0,46 odpowiadającemu średniemu wskaźnikowi zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia. Wnioskodawca zaproponował wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni działki 0,77 znacznie wyższy niż średni wskaźnik, ale brak jest szczególnych okoliczności pod względem przestrzennym wynikających z przeprowadzonej analizy, aby zastosować § 5 ust. 2 dopuszczający inne wyznaczenie wskaźnika powierzchni zabudowy do powierzchni działki niż średni wskaźnik tej wielkości dla obszaru analizowanego;
3) wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (lub górnej krawędzi gzymsu, attyki) istniejącej zabudowy w terenie analizowanym jest zróżnicowana i wynosi od 6 m (I kondygnacja) przez 10, 17, 20, 27, 30, 54 do 184 m (XLII kondygnacji). Dominantę stanowi przy ul. [...] - budynek biurowy [...] o wysokości 184 m oraz przy [...] / ul. [...] budynek hotelu [...] 56 m. Jeśli chodzi o kwartał ulic [...],[...],[...],[...], na którym zlokalizowany jest teren objęty wnioskiem, jego charakterystyczną wysokością jest V-VI kondygnacji (22-27 m). Wnioskodawca zaproponował budynek o zróżnicowanej wysokości V kondygnacji (18,5 m), IX (33,3 m) i XIII (48,1 m), kształtując wysokości w ten sposób, że najwyższa część lokalizowana jest na skrzyżowaniu ulic. Żadna z podanych wysokości nie stanowi przedłużenia górnej krawędzi frontowej, jej gzymsu lub attyki odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Zaproponowana wysokość jest przypadkowa i nie wynika z przeprowadzonej analizy. Brak jest również szczególnych okoliczności pod względem przestrzennym wynikających z przeprowadzonej analizy, aby zastosować § 7 ust. 4 rozporządzenia dopuszczający wyznaczenie innej wysokości, o której mowa w ust. 1, gdyż nie wynika to z analizy.
Prezydent podniósł także, iż granice obszaru analizowanego wyznaczono na kopii mapy w odległości większej w stosunku do min. obszaru określonego w ww rozporządzeniu ze względu na objęcie analizą całych zespołów zabudowy w kwartałach urbanistycznych, przeanalizowanie projektowanego przebiegu ul. [...] oraz linii zabudowy wyznaczonych przez istniejące budynki wzdłuż ul. [...]. Za front działki, zgodnie z § 2 ust 5 rozporządzenia przyjęto szerokość działki od ul. [...] gdzie planowany jest wjazd na teren inwestycji.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się D. W. i złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
Rozpoznając odwołanie Kolegium uznało, iż organ I instancji poprzedził wydanie decyzji z [...] września 2011 r. przeprowadzeniem analizy, jednak analiza ta została przeprowadzona nie w pełni zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Kluczowe dla określenia położenia granic obszaru analizowanego jest pojęcie "frontu działki" zdefiniowane w § 2 pkt 5 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy, teren planowanej inwestycji, tj. działka o nr [...], przylega bezpośrednio do drogi publicznej - ul. [...]; owa droga została określona przez inwestora jako ta, z której odbywa się wjazd na działkę, a zatem - w świetle przywołanego wyżej § 2 pkt 5 rozporządzenia - frontem terenu inwestycji jest jego część przylegająca do wspomnianej drogi publicznej. Oznacza to, że granice obszaru analizowanego powinny być oddalone od terenu inwestycji w odległości nie mniejszej niż trzykrotna długość boku działki o nr [...] graniczącego z pasem drogowym ul. [...], tj. obejmować co najmniej część działki o nr [...] z obr. [...] (od strony wschodniej), pas drogowy ul. [...] i ul. [...] (od strony południowej), działkę o nr [...] z obr. [...] (od strony zachodniej) oraz południową część działek o nr [...] z obr. [...] oraz nr [...],[...] i [...] z obr. [...] (od strony północnej). Przyjmując natomiast racjonalną zasadę, że w granicach obszaru analizowanego powinny w miarę możliwości znajdować się całe działki ewidencyjne, granice obszaru analizowanego w niniejszej sprawie powinny wyznaczać, w ocenie Kolegium: wschodnia granica działki o nr [...] z obr. [...] wraz z przedłużeniem owej granicy w kierunkach północnym i południowym (z miejscowym odchyleniem w kierunku wschodnim wzdłuż wschodniej granicy działki o nr [...] z obr. [...]), południowe granice pasów drogowych ul. [...] i [...] wraz z linią łączącą owe granice, przechodzącą w poprzek ul. [...], zachodnia granica działki o nr [...] z obr. [...] wraz z przedłużeniem owej granicy w kierunkach północnym i południowym oraz południowa granica pasa drogowego ul. [...].
Kolegium uznało więc, że nie ma podstaw do powiększenia obszaru poddanego analizie na potrzeby niniejszego postępowania, podzielając w tym zakresie zarzut odwołania, iż granice owego obszaru zostały przez organ I instancji ustalone w sposób nieprawidłowy.
Uwzględniając powyższe oraz dokonane przez organ I instancji ustalenia faktyczne Kolegium stwierdziło, iż - wyłączając tereny niezabudowane i pod drogami - analizą obszarową powinny zostać objęte kwartały oznaczone na załączniku graficznym do analizy numerami: 10,12,14,15 i 16.
Jak wynika z dokonanych przez organ I instancji ustaleń, wskaźniki powierzchni zabudowy do powierzchni terenu oraz wysokości zabudowy istniejącej w wymienionych kwartałach kształtują się - odpowiednio - na poziomie:
• kwartał nr 10 - 0,08 oraz 6 m (I kondygnacja),
• kwartał nr 12 - 0,73 oraz 20, 31, 51 i 56 m (VII, VIII, XIV i XV kondygnacji),
• kwartał nr 14 - 0,55 oraz 22,5 m (IV-V kondygnacji),
• kwartał nr 15 - 0,36 oraz 21,5 m (VI kondygnacji),
• kwartał nr 16 - 0,47 oraz 11,6 m (I-II kondygnacje),
co z kolei oznacza, że średni wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni terenu dla obszaru analizowanego kształtuje się na poziomie 0,438 (w przybliżeniu - 0,44), średnia wysokość zabudowy zaś - 27,45 m.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazał, że na terenie działki o nr [...] z obr. [...], położonej w W. przy ul. [...], możliwe byłoby zrealizowanie zabudowy o wskaźniku powierzchni zabudowy do powierzchni działki wynoszącym 0,44 (§ 5 ust. 1 rozporządzenia) oraz wysokości 22,5 m (przedłużenie wysokości najbliższego budynku sąsiedniego, tj. posadowionego po tej samej stronie ul. [...] co teren planowanej inwestycji), ewentualnie - 27,45 m (średnia wysokość budynków w obszarze analizowanym). Jednocześnie Kolegium nie znalazło możliwości skorzystania z wyjątków przewidzianych przepisami rozporządzenia i ustalenia wskazanych parametrów z odwołaniem się do parametrów zabudowy istniejącej w kwartale nr 12 (odpowiednio - 0,73 oraz 51-56 m), bowiem zabudowa ta, nie jest charakterystyczna dla zabudowy istniejącej w obszarze objętym analizą, a co za tym idzie - przyjęcie parametrów ją charakteryzujących pociągnęłoby za sobą pogłębienie stanu bezładu architektonicznego istniejącego obecnie na terenach sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji.
Nadto na terenie objętym wnioskiem o powierzchni [...] m2 miałaby zostać zrealizowana zabudowa o powierzchni ca [...] m2, co daje współczynnik powierzchni zabudowy do powierzchni terenu o wartości przeszło 0,77, przekraczający maksymalną wartość tego wskaźnika dla obszaru analizowanego (0,73). Również zatem z tego względu ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji nie jest możliwe.
Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, iż stosownie do art. 43 ust 1 ustawy o drogach publicznych, obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 6 m w przypadku drogi gminnej na terenie zabudowanym. Przepis ten w ust. 2, dopuszcza w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, w odległości mniejszej niż określona w ust 1. Może to nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, planowany budynek miałby zostać usytuowany w odległości 3 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Realizacja zatem planów inwestora wymagałaby uprzedniego wystąpienia do zarządcy drogi o zgodę na odstąpienie od reguły określonej w art. 43 ust 1 ustawy o drogach publicznych. Ponadto, Zarząd Dróg Miejskich w W. uzgodnił sporną inwestycję pod warunkiem, że planowany obiekt budowlany zostanie zlokalizowany od zewnętrznej krawędzi jezdni w odległości określonej w ustawie o drogach publicznych, a zatem w odległości 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. [...]. Również zatem i z tego względu, tj. przy zamiarach inwestora posadowienia planowanego budynku w odległości 3 m od krawędzi jezdni ul. [...], ustalenie warunków zabudowy dla owego zamierzenia budowlanego nie jest możliwe.
Konkludując Kolegium podniosło, iż podziela znaczną część zarzutów odwołania, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji I instancji, ze szczególnym uwzględnieniem analizy obszarowej, nie zostało przeprowadzone w sposób całkowicie zgodny z obowiązującymi w tej mierze regulacjami prawnymi. Wady te jednak, nie mogą, w ocenie organu odwoławczego, zaważyć na odmiennym niż miało to miejsce w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięciu sprawy, ewentualne ich sanowanie bowiem nie zmieniłoby konstatacji, iż ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji nie jest w chwili obecnej możliwe.
D. W. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z [...] września 2011 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego, a przez to uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu w sytuacji, gdy:
• z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organ II instancji dokonał zasadniczej zmiany obszaru analizowanego, a więc i stanu faktycznego sprawy, o czym skarżąca nie została poinformowana przed doręczeniem decyzji;
• skarżąca przed wydaniem decyzji przez Kolegium zamierzała zmodyfikować wniosek;
2) naruszenie § 3 ust. 2 rozporządzenia przez niewyznaczenie granic nowo ustalonego obszaru analizowanego na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.;
3) naruszenie § 3 ust 1 rozporządzenia przez nieprzeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust 1-5 u.p.z.p.;
4) naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. przez nieuchylenie decyzji z [...] września 2011 r. w sytuacji, gdy z ustaleń Kolegium wynika, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - w zakresie wyznaczenia obszaru analizowanego - a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. przez błędne ustalenie, iż jezdnia ul. [...] znajduje się w odległości 3 m od projektowanego budynku, w sytuacji, gdy jezdnia ta kończy się w odległości około 30 m od północno - wschodniego narożnika działki nr [...];
6) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. przez niewskazanie na jakich dowodach oparto ustalenie, iż planowany budynek ma być posadowiony w odległości mniejszej niż 3 m od zewnętrznej krawędzi jezdni;
7) nierozpoznanie wniosku dowodowego zawartego w odwołaniu o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji realizowanej na działce nr [...] obr. [...], którego celem było wykazanie, że na tym obszarze dopuszczalna jest budowa budynków o parametrach takich jak we wniosku;
8) nieodniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżąca wniosła nadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj. decyzji o warunkach zabudowy dotyczących działki nr [...] z obr. [...] oraz działki nr [...] z obrębu [...] i kopii mapy bez jakichkolwiek dodatkowych adnotacji i naniesień.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - w odpowiedzi na skargę - wniosło o jej oddalenie. Odpierając zarzuty skargi Kolegium uznało je za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy zakreślonej skargą, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2011 r. i decyzja Prezydenta W. z [...] września 2011 r. odpowiadają prawu.
Decyzja o warunkach zabudowy - zgodnie z art. 54 pkt 2 a u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. - określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie warunków oraz wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust 1 pkt 1 do 5 u.p.z.p.
Szczegółowe warunki określania cech nowej zabudowy reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Następnie warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy, zawierającej część tekstową i graficzną (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Z kolei warunki analizy, o których mowa w § 3 ust. 1 (zwierające część tekstową i graficzną), stanowią załącznik do wymienianej decyzji (§ 9 ust. 2 rozporządzenia).
Jedną z przesłanek wydania decyzji o warunkach zabudowy, uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. jest tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, która uzależnia zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Celem powołanej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo - społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej, obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej. Określenie powyższej charakterystyki jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy, a także jest jednym z elementów rozstrzygnięcia znajdującego się w treści decyzji. Artykuł 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ma na celu powstrzymywanie zabudowy niedającej się pogodzić z zabudową już istniejącą oraz nałożenie na inwestora warunku w postaci konieczności dostosowania planowanej zabudowy do cech urbanistycznych zabudowy zastanej. Innymi słowy - dopuszczalna jest nowa zabudowa o ile charakter i szczegółowe uwarunkowania planowanej inwestycji odpowiadać będą charakterystyce urbanistycznej terenu, na którym ma być realizowana.
W rozpoznawanej sprawie doszło do odmowy ustalenia warunków zabudowy z racji niespełnienia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
W aspekcie zaskarżonego rozstrzygnięcia główny zarzut skargi sprowadza się do twierdzenia, iż Kolegium winne było zastosować art. 138 § 2 K.p.a., tj. uchylić decyzję Prezydenta W. z [...] września 2011 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie strony skarżącej stwierdzenia organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o nieprawidłowym wyznaczeniu obszaru analizowanego na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia, a zatem wadliwie przeprowadzonej analizie, w pełni uzasadniają powołane stanowisko. Sąd jednak nie podziela powyższego twierdzenia. W myśl art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyraźnie, zatem z przepisu tego wynikają dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie:
1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych;
2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Aby organ odwoławczy był władny skorzystać z możliwości uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji winien zatem wykazać w uzasadnieniu podjętej decyzji kasacyjnej łączne zaistnienie powyższych przesłanek w sprawie. W pierwszej kolejności konieczne jest wykazanie, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. W drugiej kolejności, że sprawa nie została wyjaśniona "w całości" i to nieprzeprowadzenie postępowania w pełnym zakresie ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, iż przy obowiązującym brzmieniu art. 138 § 2 K.p.a. przy podejmowaniu decyzji o charakterze kasacyjnym nie wystarczy już samo uznanie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, ale konieczne jest jeszcze wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W świetle przytoczonej regulacji prawnej i poczynionych rozważań oraz treści zaskarżonej decyzji i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało uznać, iż nie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kolegium nie wskazało, że decyzja z [...] września 2011 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a i nie można uznać, iż doszło do zaistnienia drugiej z powołanych przesłanek, a mianowicie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak wykazał organ odwoławczy, nawet jeśliby objąć analizą obszarową kwartały 10, 12, 14, 15 i 16, a zatem te, które w ocenie Kolegium winny być jedynie przedmiotem takiej analizy, to i tak wynik ustaleń prowadziłby do wniosku, że ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowego wraz z usługami na parterze oraz garażem podziemnym i niezbędną infrastrukturą, planowanej na terenie działek nr [...] (teren pod zabudowę) oraz [...] (część) i [...] (część) położonych w W. przy ul. [...], jest obecnie niemożliwe. Wyznaczenie ponownie obszaru analizowanego, zgodnie z wytycznymi Kolegium, nie zmieniłoby konstatacji, że w niniejszej sprawie mogłaby zapaść jedynie decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla ww inwestycji, co oznacza, że postulowany przez skarżącą do wyjaśnienia zakres sprawy nie miałby istotnego wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Ta okoliczność powoduje więc, iż w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., albowiem nie zostały spełnione obie ww przesłanki niezbędne do jego zastosowania. Podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - nastąpiło z poszanowaniem zasady ogólnej postępowania wyrażonej w art. 7 K.p.a. i bez naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. W świetle powyższych rozważań Sądu tracą na zasadności również zarzuty skargi wymienione w pkt 1, 2, 3 i 7 w przedstawionym stanie sprawy.
Dalej odnosząc się do stanowiska Kolegium zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż słusznie organ odwoławczy zauważył, że wszelkie ustalenia dotyczące kształtu przyszłej zabudowy powinny znajdować swoje źródło i uzasadnienie w analizie, a następnie w decyzji o warunkach zabudowy. Szczególnego uzasadnienia wymaga ustalenie tych cech planowanej zabudowy, które dopuszcza się na zasadzie wyjątku, jeżeli wynika to z analizy, na podstawie § 4 ust. 4, § 5 ust. 2, i § 7 ust. 4 rozporządzenia, czyli z odstąpieniem od zasad wynikających z § 4 ust. 1 - 3, § 5 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia. Organ orzekający obowiązany jest zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej najpierw ustalić wskaźniki średnie (jeżeli tak przepis stanowi), a następnie - jeżeli od tych wskaźników odstępuje - ustalić czy wystąpiły przesłanki zastosowania innego wskaźnika i w uzasadnieniu decyzji wskazać, jakimi przesłankami kierował się odstępując od podstawowych reguł wyznaczania poszczególnych cech zabudowy. W niniejszej sprawie parametry planowanej inwestycji zostały określone we wniosku inwestora (jego uzupełnieniu i załącznikach do niego) w sposób uniemożliwiający wydanie decyzji o warunkach zabudowy w żądanym kształcie. Przyjęcie poszczególnych wskaźników wymagałoby zastosowania reguł określonych w § 4 ust. 4, § 5 ust. 2 i § 7 ust. 4 rozporządzenia. Tymczasem - jak wykazały organy obu instancji - zastosowanie wyjątków od ogólnych zasad ustalania poszczególnych wskaźników nowej zabudowy, nie znajduje żadnego uzasadnienia na tle ustalonego stanu faktycznego. W uzasadnieniach decyzji obu instancji znajduje się szczegółowa argumentacja stosowna dla przyjętego stanowiska - przytoczona w stanie sprawy - którą Sąd w pełni podziela. Z kolei, jeżeli chodzi o naniesienia poszczególnych parametrów zabudowy istniejącej na obszarze objętym terenem analizowanym widniejące na mapie stanowiącej analizę graficzną należy wskazać, iż naniesienia te związane są z przeprowadzaną przez organ analizą Natomiast mapa, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. zgodnie z tą samą normą jest częścią składową wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi związanego z obowiązującą linią zabudowy określoną od ul. [...], w tym kwestionowanym przyjęciem, że zamiarem inwestora jest usytuowanie planowanego budynku w odległości 3 m od krawędzi jezdni ul. [...], należy zauważyć, iż sam inwestor podał we wniosku i jego uzupełnieniu, że inwestycja planowana jest przy ul. [...]; dojazd do planowanej inwestycji (dostęp do drogi publicznej) jest projektowany z ul. [...]; zakładana realizacja budynku ma stanowić kontynuację zabudowy pierzejowej ul. [...]. Zabudowa pierzejowa ul. [...] jest usytuowana w odległości ok. 3 m od krawędzi jezdni ul. [...], czyli bliżej niż wynika to z ustawy o drogach publicznych. Zaś w przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich z przepisami odrębnymi - zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia - obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami. Zatem w sprawie zostało wskazane, iż obowiązująca linia zabudowy od ul. [...] winna się kształtować w odległości 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni, co jest zgodne z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Również zarządca ul. [...] - jako drogi publicznej o statusie drogi gminnej - dopuścił możliwość realizacji budynku pod takim warunkiem, wskazując jednocześnie, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż określona może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi. Warunek związany z odległością, jak i dopuszczenie wskazanego wyjątku wynika z art. 43 ustawy o drogach publicznych, z tym że przedmiotowa zgoda może zostać udzielona przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. W tej sytuacji uwaga organu odwoławczego co do braku takiej zgody zarządcy drogi, na obecnym etapie starań inwestycyjnych skarżącej, jest zupełnie nietrafna. Skoro status drogi gminnej oraz przebieg ul. [...] i chęć skarżącej w zakresie usytuowania planowanej inwestycji przy ul. [...] nie budzą wątpliwość, to dla zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, na którym organ opiera rozstrzygnięcie, nie może mieć znaczenia fakt, że dana droga gminna w określonym jej fragmencie pozbawiona jest utwardzonej nawierzchni. Oznacza to, iż przekonanie skarżącej, że jezdnia ul. [...] kończy się w odległości około 30 m od północno - wschodniego narożnika działki nr [...], nie może zmienić wskazanych ustaleń faktycznych. Ponadto z powyższego wynika, iż organ nie dopuszcza ustalenia obwiązującej linii zabudowy na zasadzie § 4 ust. 4 rozporządzenia.
Za uwzględnieniem skargi nie może nadto przemawiać argument strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. W istocie organ odwoławczy nie zadośćuczynił wymogom art. 10 § 1 K.p.a., ale zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może w postępowaniu sądowoadministracyjnym odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie doszło ze strony skarżącej - działającej przez profesjonalnego pełnomocnika - do wymaganego wykazania. Z kolei okoliczność, iż skarżąca miała zamiar zmodyfikować swój wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a tego nie zrobiła, nie może świadczyć o wadliwości decyzji Kolegium. Po pierwsze organ w żadnym czasie nie uniemożliwił stronie złożenia takiego wniosku (brak jedynie działania ze strony pełnomocnika skarżącej), a po drugie posiadanie zamiaru dokonania jakieś czynności bez uzewnętrznienia takiej aktywności tak, aby adresat miał świadomość podjętego zamiaru nie może przemawiać następnie za przyjęciem tezy, iż niedokonanie w efekcie danej czynności było rezultatem błędu adresata. Z tych też względów zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi.
Dalej wyjaśnić należy - z uwagi na treść podnoszonych przez skarżącą żądań, co do przeprowadzenia dowodu z decyzji o warunkach zabudowy dotyczących działki nr [...] z obr. [...] oraz działki nr [...] z obrębu [...] - że w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy organ ocenia spełnienie wymogów nowej zabudowy według istniejącego stanu zabudowy i zagospodarowania terenu analizowanego według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Przyszłe zamierzenia zmiany zagospodarowania sąsiedniej działki nie mogą mieć znaczenia prawnego przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu sprawy ustalenia warunków zabudowy (por. wyrok NSA z 7 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1130/07, publ. Lex nr 529345). Z tych też względów nie może mieć wpływu na treść decyzji w przedmiocie warunków zabudowy sama okoliczność wydania innej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla innej, choćby podobnej inwestycji, która mogłaby spełniać warunek dobrego sąsiedztwa bez jej uprzedniego zrealizowania. Organ administracji publicznej w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dokonuje oceny możliwości wydania takiej decyzji dla zamierzenia inwestycyjnego przedstawionego przez inwestora. Ocena taka dokonywana jest indywidualnie dla każdego przypadku i powoływanie się na treść innej decyzji o warunkach zabudowy, wydanej dla sąsiedniej działki nie może odnieść skutku w postaci poparcia stawianych zarzutów, a i to czyni bezzasadnym wniosek skargi o przeprowadzenie w tym zakresie dowodu uzupełniającego z dokumentów.
W tym stanie rzeczy nie dopatrzono się ani w materiałach sprawy, ani tym bardziej we wskazanej wyżej argumentacji skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania wskazanych w skardze (art. 7, art. 10 w zw. z art. 140, 77 § 1, art. 138 § 2, oraz art. 107 § 3 K.p.a.) i to w takim stopniu, że mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem prawa materialnego, tj. powołanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia, które z kolei miało wpływ na wynik sprawy.
Kierując się zatem przedstawionymi wyżej względami Sąd , na mocy art. 151 P.p.s.a skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło