IV SA/Wa 444/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego B.R. prowadzącej Kancelarię Radcowską przy ul. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Decyzją z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] Prezydent W. odmówił zameldowania S. S. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wskazując, iż nie został spełniony warunek konieczny do dokonania zameldowania, określony w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U tj. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) bowiem S. S. nie zamieszkuje czasowo w lokalu, w którym miałby zostać zameldowany. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez S. S. i jego pełnomocnika - M. S. od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zameldowania, zarówno na pobyt stały, jak i czasowy, wystarczające jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie, czy zachodzi przesłanka określona w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. zamieszkiwanie pod adresem, pod którym ma nastąpić zameldowanie. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, S. S. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., ani na stałe, ani czasowo. Potwierdzają to wyjaśnienia E. G. - najemczyni przedmiotowego lokalu i mieszkającego z nią syna- P. G., zeznania: A. T. i A. S. (przedstawicielek Ośrodka Pomocy Społecznej, który sprawuje opiekę nad rodziną E. G.) oraz L. Z. (który mieszka w sąsiedztwie spornego lokalu i został przedstawiony na świadka przez samego S. S.), a także policyjna kontrola meldunkowa (która wykazała, że S. S. bywa sporadycznie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W aktach sprawy znajduje się również pismo Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W., z którego wynika, iż ośrodek jest przeciwny zameldowaniu S. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W lokalu tym mieszkają bowiem trzy niepełnosprawne osoby, z którymi S. S. często wchodzi w konflikt. Ponadto najemca mieszkania, E. G., nie wyraża zgody na jego zameldowanie. Ponadto S. S. jest zameldowany w [...] B., a przebywa u ciotki na M. Jedynie matka S. S. - M. S. i S. S. wskazali, iż mieszka on w spornym lokalu. Przy czym podczas przesłuchania przed organem I instancji w dniu 17 października 2007 r., S. S. wskazał, iż 19 lipca 2007 r. opuścił mieszkanie E. G. i od tego dnia był w lokalu tylko jeden raz przez około 15 minut. Mając powyższe na uwadze organ uznał, iż w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka określona w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a tym samym nie zaistniała podstawa do wydania decyzji o zameldowaniu S. S. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Skargi na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. oraz S. S. Skarżąca M. S. zarzuciła zaskarżonej decyzji, iż jest ona niezgodna z prawem. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dacie wszczęcia postępowania w sprawie jej syn S. S. zamieszkiwał w lok. nr [...] przy ul. [...] w W., a okres zamieszkiwania był dłuższy niż 2 miesiące. Nie dopełnił on obowiązku meldunkowego, bowiem najemczyni lokalu nie wyrażała zgody na urzędowe uregulowanie tegoż faktu. Ponadto wskazała, iż w spornym lokalu zamieszkują 3 osoby niepełnosprawne w tym narzeczona jej syna S. B., która nie wychodzi z mieszkania. S. S. od wielu lat opiekuje się nią. Zmuszony do opuszczenia spornego lokalu od dnia 19 lipca 2007r., opiekę tą sprawuje na odległość. Zakwestionowała ustalenia kontroli meldunkowej dokonanej przez policję. Oświadczyła, iż jej syn nie zamieszkiwał i nie zamieszkuje u ciotki na M. Nie jest tam także zameldowany. Wymeldował się także z lokalu przy ul. [...]. Wniosła o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej zgodnie z art. 89 § 1 k.p.a i przesłuchanie świadka A. S. Na wezwanie sądu, skarżąca w dniu 5 sierpnia 2008r., oświadczyła, iż skargę wnosi w imieniu własnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Skarga S. S. jako wniesiona po terminie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2008r. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2009r. sygn.akt II OSK 164/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez S. S. i M. S. na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu niniejszego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał między innymi, iż M. S. nie posiada interesu prawnego w wywiedzeniu skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, co uzasadniało konieczność oddalenia wniesionej przez nią skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270 ze zim.) dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga wniesiona przez M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] orzekającą o odmowie zameldowania S. S. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Istnienie legitymacji skargowej podlega zatem badaniu przez sąd administracyjny. Stwierdzenie jej braku u skarżącego powoduje oddalenie skargi w wyroku, nie zaś jej odrzucenie w postanowieniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 227-228 i powołany tam wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 września 2000 r., sygn. akt II SA 2109/00, OSP 2001, nr 6, poz. 86). Rozpoznając sprawę, Sąd w pierwszej kolejności miał zatem obowiązek dokonania oceny, czy strona skarżąca ma przymiot strony wynikający z przepisu prawa materialnego, a tym samym, czy posiada wystarczającą legitymację, aby wnieść skuteczną skargę na decyzję której ustalenia kwestionuje, oraz czy decyzja ta w rzeczywistości dotyczyła jej uprawnień lub obowiązków. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r., OSK 919/04 (niepubl.), uznał że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. W wyroku wyjaśniono ponadto, że może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź "(...) żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków (...)". Uwzględnienie skargi możliwe jest zatem wówczas, gdy skarżący wykaże interes prawny pojmowany nie tylko jako uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd (ponieważ doręczono mu decyzję), lecz gdy wykaże, że interes ten polega na istnieniu związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu lub czynnością. Istotę legitymacji skargowej stanowi zatem uprawnienie do żądania przeprowadzenia przez sąd administracyjny kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez podmiot wykazujący istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem. Legitymacja do wniesienia skargi wynikająca z tak rozumianego interesu prawnego istnieje obiektywnie, a nie dlatego, że ocenę taką wyraża podmiot wnoszący skargę albo też organ rozstrzygający sprawę administracyjną. Ostateczna decyzja administracyjna -przez sam fakt jej doręczenia określonej osobie - nie przesądza zatem jeszcze oceny, że podmiot, który ją otrzymał, legitymuje się interesem prawnym w znaczeniu wyżej opisanym. Tak rozumiany interes prawny podlega ocenie sądu administracyjnego w ramach kontroli sprawowanej na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. Oceniając, zatem czy skarżącej M. S. przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu należy powołać się na treść art. 28 k.p.a., jak również przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U tj. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle tego przepisu nie powinno budzić wątpliwości stwierdzenie, iż stroną postępowania w sprawie zameldowania będzie zawsze osoba która domaga się zameldowania jej w danym miejscu oraz osoba legitymująca się tytułem prawnym do mieszkania, domu w którym nastąpić ma zameldowanie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy stroną niniejszego postępowania był S. S., jako osoba ubiegająca się o zameldowanie i E. G. będąca głównym najemcą lokalu w którym miało nastąpić zameldowanie w/w. Skarżąca M. S. nie była stroną niniejszego postępowania. Występowała w nim jedynie jako pełnomocnik S. S., upoważniony do reprezentowania go przed organami. Po wydaniu przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji S. S. osobiście zaskarżył ją do sądu administracyjnego. M. S. nie została zaś upoważniona przez niego do reprezentowania go przed sądem. Pomimo tego w dniu 14 lutego 2008r. wniosła osobiście odrębną skargę na w/w decyzję Wojewody [...]. Wezwana przez Sąd do oświadczenia, czy skargę wniosła w imieniu własnym, czy S. S., w piśmie z dnia 14 maja 2008r. oświadczyła, że wniosła ją w imieniu syna S. S. (k- 22 akt sądowych). Wezwana do przedłożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu S. S. w piśmie z dnia 5 sierpnia 2008r. wskazała, iż zmienia swoje stanowisko z 14 maja 2008r i oświadcza, że skargę wnosi w imieniu własnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności, jak również przedmiot sprawy -odmowa zameldowania S. S., Sąd zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w postanowieniu z dnia 17 lutego 2009r. sygn. akt II OSK 164/09 oddalającym skargę kasacyjną wniesioną między innymi przez M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2008r., odrzucającego skargę S. S. na zaskarżoną decyzję, uznał iż skarżąca- M. S. nie legitymuje się własnym interesem prawnym w rozpoznawanej sprawie, nie może więc korzystać z uprawnień przysługujących stronie. Wobec powyższego skargę wniesioną przez M. S. należało oddalić. W tej sytuacji poza oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostały zarzuty zawarte w skardze. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji. Orzeczenie o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oparto o art. 250 powyższej ustawy.