IV SA/Wa 444/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie przekazania cudzoziemca postanawia odmówić przyznania prawa pomocy M. A. (dalej: "skarżący") wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie przekazania cudzoziemca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że pozostaje w trudnej sytuacji materialnej. Zarządzeniem z dnia 3 marca 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: - złożenie oświadczenia o źródłach utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności do wyjaśnienia skąd skarżący czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania, (w przypadku otrzymywania pomocy od osób trzecich np. krewnych lub znajomych, należy dołączyć ich oświadczenia o wielkości i rodzaju świadczonej przez nich pomocy), - podanie wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia tych wydatków; - złożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie poprzez złożenie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; - złożenie oświadczenia, jaki ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (np. czy wynajmuje lokal) oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu; w przypadku wynajmowania mieszkania, należy przedstawić kopię umowy najmu W piśmie z dnia 19 marca 2015 r. skarżący oświadczył, że nie otrzymuje żadnych dochodów. Ma "częściowe wsparcie finansowe" od rodziców narzeczonej. Mieszka wraz z narzeczoną i jej rodzicami. Posiada konto bankowe "z niewielką kwotą pieniędzy". Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a",. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Wskazuje się też, że skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena taka była konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Z informacji podanych przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF nie wynikało, jaki jest jego stan majątkowy, z kim prowadzi on gospodarstwo domowe, z czego się utrzymuje. Dlatego też konieczne było wezwanie skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący, będąc na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów nie wykonał tego wezwania w sposób prawidłowy. Przede wszystkim skarżący został wezwany do wykazania źródeł utrzymania i ich wysokości w ostatnich trzech miesiącach. W wezwaniu zaznaczono, że w przypadku otrzymywania pomocy od osób trzecich, należy dołączyć ich oświadczenia o wielkości i rodzaju pomocy. Ponadto został zobowiązany do podania wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne oraz wskazania źródeł pokrycia tych wydatków. Skarżący nie wykonał tego wezwania. Oświadczył jedynie, że nie uzyskuje dochodów, otrzymuje "częściowe wsparcie finansowe" od rodziców narzeczonej (nie dołączył jednak ich oświadczeń). W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, bądź złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, skarżący oświadczył, że posiada konto bankowe "z niewielką kwotą pieniędzy", jednak nie nadesłał żądanego wyciągu z rachunku. Ponadto skarżący został wezwany do złożenia oświadczenia, jaki ma tytuł prawny do lokalu i czy (ew. jakie) ponosi z tego tytułu koszty. Skarżący oświadczył jedynie, że mieszka z narzeczoną i jej rodzicami w R. nad [...]. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy ocenia złożone przez stronę oświadczenia i dokumenty. Jeżeli skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawia oświadczeń czy dokumentów, na podstawie których można by ustalić, na jakim poziomie kształtują się koszty utrzymania i jakimi środkami finansowymi dysponuje, to należy uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek, od których uzależnione jest przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.