IV SA/Wa 449/04

WyrokWSA w Warszawie2004-09-09

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Małgorzata Małaszewska–Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi, położonej w całości na obszarze parku narodowego, ustalająca na jej obszarze tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jest sprzeczna z prawem i podlega stwierdzeniu nieważności?
Ratio decidendi
Uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R., położonej w całości na obszarze Parku Narodowego, która ustaliła na jej obszarze tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jest sprzeczna z przepisami ustawy o ochronie przyrody, które zakazują budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych na terenie parku narodowego, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku. Ponadto, plan ten nie uzyskał wymaganych uzgodnień i opinii, co czyni go nieważnym.
Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę do WSA w Warszawie na uchwałę Rady Gminy L. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R., położonej w całości na obszarze Parku Narodowego. Skarżący zarzucił sprzeczność planu z ustawą o ochronie przyrody, która zakazuje zabudowy na terenie parku, oraz brak uzgodnienia projektu planu z dyrektorem parku. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu, argumentując jednocześnie, że przepisy przywołane przez Wojewodę nie obowiązywały w dacie podejmowania uchwały i że brak uzgodnienia należy traktować jako jego udzielenie na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska–Litwiniec (spr) asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. IV SA/Wa 449/04 UZASADNIENIE W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewoda [...] wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R., z powodu jej sprzeczności z prawem, a mianowicie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16.04.2004 r. O ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz. 880) i art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.). Wieś R., jak zaznaczył Wojewoda, w całości położona jest na obszarze [...] Parku Narodowego, a plan ten ustalił na jej obszarze tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, co zdaniem Wojewody pozostaje w sprzeczności ze wskazanym przepisem ustawy o ochronie przyrody. Przepis ten wszak wprowadził zakaz budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych na terenie parku narodowego, z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom tego parku. Sprzeczność tę według Wojewody pogłębia brak uzgodnienia projektu planu z dyrektorem [...] Parku Narodowego. Podkreślenia wymaga fakt, iż sprzeciw [...] Parku Narodowego w tym przedmiocie, wniesiony w dniu 21.01.2004 r. do zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy L. dla wsi R., został potraktowany jako protest i uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...].03.2004 r. odrzucony w całości. Wcześniej natomiast pismem z dnia 17.11.2003 r. dyrektor [...] Parku Narodowego odmówił uzgodnienia projektu tego planu. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy L. wniosła o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie 30 dniowemu terminowi z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), co winno skutkować jej odrzuceniem w myśl art. 58 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Z ostrożności procesowej zaznaczyła jednak, że oba wskazane przez Wojewodę akty prawne nie obowiązywały w dacie podejmowania uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R. Rada Gminy L. podkreśliła natomiast, że zgodnie z ustawą z dnia 27.03.2003 r. O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt przedmiotowej uchwały doręczono dyrektorowi [...] Parku Narodowego, który w ciągu 21 dni winien zająć stanowisko w sprawie w formie decyzji, co wynikało z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy. Nie dokonał on także uzgodnienia w trybie art. 106 Kpa, czego wymagał art. 24 ust. 1 ustawy O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z tego względu Rada Gminy L. przyjęła, że zaistniała przesłanka z art. 25 ust. 2 ustawy O planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozwalająca uznać takie zaniechanie za równoznaczne odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu. Ponadto podniosła, iż Wojewoda mógł w ramach rozstrzygnięcia nadzorczego w odpowiednim terminie weryfikować przedmiotową uchwałę, jeśli uznał że narusza ona prawo, a tego nie uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, iż Wojewoda jako organ sprawujący nadzór nad działalnością gminy mógł stwierdzić nieważność przedmiotowej uchwały jako sprzecznej z prawem. W takim przypadku związany był terminem 30 dniowym liczonym od daty doręczenia mu tej uchwały przez wójta gminy. Jednakże w razie niedochowania tego terminu, nie mógł już we własnym zakresie stwierdzić nieważności owej uchwały, pozostała mu natomiast możliwość zaskarżenia jej do sądu administracyjnego, w oparciu o art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz.U. z 1991 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.). W zaistniałej sytuacji wojewoda nie był związany terminem wniesienia skargi, wynikającym z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem zarzut uchybienia terminu do wniesienia skargi podniesiony przez Radę Gminy L. nie znajduje uzasadnienia. Odnosząc się natomiast do zgodności z prawem tej uchwały stwierdzić należy, iż wieś R. objęta jest obszarem [...] Parku Narodowego, na co zgodnie powołują się zarówno Dyrektor tego parku, jak i Wojewoda [...]. Wynika to w sposób oczywisty z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 .09.1997 r. w sprawie [...] Parku Narodowego (Dz.U. nr 132, poz. 876). Wprawdzie Wojewoda w skardze błędnie zarzucił niezgodność planu ustalającego na jej obszarze tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z art. 15 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, która to ustawa nie obowiązywała jeszcze podczas prowadzenia prac planistycznych i podjęcia uchwały z dnia [...].03.2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R., jednakże zakaz ten umieszczony był także w poprzednio obowiązującej ustawie. Ustawa z dnia 16.10.1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 99, poz. 1079 ze zm.) obowiązująca podczas prowadzenia prac nad tym planem,,/w art. 36 zabraniała budowy lub rozbudowy obiektów i urządzeń w parku narodowym , z wyjątkiem obiektów i urządzeń służących celom parku lub rezerwatu oraz związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego lub leśnego, o ile ich lokalizacja, wielkość i architektura nie spowoduje degradacji przyrody lub krajobrazu. Ust. 2 tego artykułu nakazywał uzgodnienie z wojewodą przewidzianych odrębnymi przepisami pozwoleń na budowę lub rozbudowę obiektów i urządzeń na tych obszarach. Zważyć także należy, iż nie jest słuszny argument podniesiony przez Radę Gminy R., że organy wezwane do dokonania uzgodnień nie dokonały tego v ustalonym terminie, co zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozwalało je uznać za równoznaczne, odpowiednio z uzgodnieniem lub zaopiniowaniem projektu. Wbrew stanowisku Rady Gminy R. zmianę miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy L. dla wsi R. przedłożono w dniu [...].10.2003 r. do zaopiniowania i uzgodnienia wg rozdzielnika, w trybie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zamierzeniem Rady Gminy było zatem uchwalenie tego planu miejscowego w trybie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym celu zawiadomiono o terminie jego wyłożenia, jednakże nie uzyskano uprzednio wymaganych opinii i uzgodnień. Na niewłaściwość tego trybu postępowania zwrócił uwagę Wojewoda [...] w piśmie z dnia 12.01.2004 r. skierowanym do wójta tej gminy (przekazanym Sądowi przez Wojewodę). Wojewoda podkreślił wówczas, że przepis art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odnosi się do sytuacji, w których jest możliwe kontynuowanie zaawansowanych prac planistycznych, a więc planów uzgodnionych w trybie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Pogląd ten w pełni popiera skład orzekający, należy bowiem podkreślić, że w procedurze planistycznej musi być zachowana pewna chronologia podejmowanych czynności. Zapisu art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie można odczytywać jako swoistej "furtki" pozwalającej na uchwalanie w trybie przepisów dotychczasowych, wszelkich opracowywanych już planów, jeśli tylko zawiadomiono o terminie wyłożenia ich do publicznego wglądu. Mając to na uwadze wojewoda słusznie odmówił uzgodnienia przedłożonego mu projektu w trybie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy Rada Gminy R. raz jeszcze powinna zwrócić się wg rozdzielnika do poszczególnych podmiotów o uzyskanie opinii i uzgodnień, tym razem w rybie ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, powołując się na stosowne jej przepisy. Tego jednak nie uczyniła, co w ocenie Sądu należy traktować jako brak uzyskania niezbędnych opinii i uzgodnień. Na marginesie podkreślić także należy sprzeczność uchwalonego planu z obowiązującym dla tego obszaru, uchwalonym przez Radę Gminy w L. z dnia [...].09.2000 r. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy L. nr [...], na co wskazał Dyrektor [...] Parku Narodowego w piśmie z dnia [...].01.2004 r., skierowanym do Wójta Gminy L. i co przyznał wójt w swym pisemnym oświadczeniu znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy. Co się zaś tyczy ograniczenia prawa własności osób posiadających nieruchomości na obszarze objętym tym planem należy stwierdzić, że konstytucyjnie zagwarantowane prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może być wykonywane w granicach zakreślonych przez przepisy innych ustaw. Taką ustawą je ograniczającą odnośnie terenów położonych na obszarze [...] Parku Narodowego jest powoływana przez Sąd ustawa z dnia 16.10.1991 r. o ochronie przyrody. Podobnie władztwo planistyczne gminy doznaje ograniczeń z uwag! na przepisy innych ustaw zakreślające jego ramy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie 147 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) stwierdził nieważność przedmiotowej uchwały w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło