IV SA/Wa 464/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania B.M. od decyzji Prezydenta m.W. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] odmawiającej uwzględnienia wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania w pkt 1 E. i T. M., w pkt 2 B.M. za działki ewidencyjne: nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] zajęte pod drogę, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wydanie tej decyzji zostało poprzedzone m.in. wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/WA 1476/12 w którym Sąd po pierwsze stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r uchylającej decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I Instancji w zakresie w jakim rozpoznane zostało odwołanie E. i T.M., którzy w rzeczywistości nie składali odwołania. W związku z tym doprowadziło to do sytuacji w której orzeczenie organu II instancji orzekające o odmowie uwzględnienia ich wniosku o przyznanie odszkodowania stało sią ostateczne. Po drugie, Sąd w pozostałej części uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Powodem uchylenia przez Sąd decyzji było naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego. Sąd, powołując się na art.73 ust.1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (D.U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej "Przepisy wprowadzające", stwierdził, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis art. 73 ust.1 i 2 powołanej wyżej ustawy nakłada na wskazane w nim podmioty, władające w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, obowiązek wypłaty dotychczasowym właścicielom odszkodowań. Art.73 ust.4 powołanej ustawy nakłada wymaga dla swej skuteczności złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Ustalenie odszkodowania następuje zatem nie z urzędu, lecz na wniosek złożony najpóźniej do dnia 31 grudnia 2005 r. Termin określony w art. 73 ust. 4 ustawy "Przepisy wprowadzające" jest terminem materialnym, czyli okresem, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Termin materialny jest terminem zawitym (nieprzywracalnym). Sąd w tym stanie faktycznym podzielił ustalenia organu, że prawidłowo zostało przyjęte przez organ, iż wniosek B.M. o ustalenie odszkodowania za działki nr [...] i [...] został złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 73 ust. 4 wymienionej ustawy. Podkreślił, że z analizy akt sprawy wynika, że B.M. pismem z dnia 16 kwietnia 2004 r. wystąpiła o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt zajęty pod drogę – ulicę [...] róg [...] stanowiący działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. Zatem we wniosku wskazała konkretne działki. Natomiast żądanie ustalenia odszkodowania za działki nr [...] i [...] zgłosiła dopiero w dniu 17 grudnia 2008 r. Jakkolwiek wnioskodawczyni w piśmie tym zatytułowanym jako "modyfikacja wniosku z dnia 16 kwietnia 2004 r." podkreśliła, że omyłkowo wskazała działki, które nie zostały zajęte pod drogę, to jednocześnie w tym samym piśmie wskazała, że załączyła do akt sprawy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2005 r. o stwierdzeniu nabycia przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości stanowiącej działki [...] i [...]. Przyjąć więc należy, że jeszcze przed upływem terminu z art. 73 ust. 4 ustawy "Przepisy wprowadzające" posiadała ona wiedzę jakie faktycznie działki stanowiące poprzednio jej własność zostały zajęte pod drogę publiczną. Tym samym złożone na rozprawie oświadczenie pełnomocnika B.M., jakoby nie otrzymała ona decyzji z dnia [...] października 2005 r. nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto z rozdzielnika tejże decyzji wynika, że otrzymała ją również B.M. Wskazanie przedmiotu roszczenia w piśmie z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie było ogólnikowym określeniem nieruchomości zajętej pod drogę, które stwarzałoby możliwość precyzowania takiego wniosku. W związku z tym pismo wnioskodawczyni z dnia 17 grudnia 2008 r. było nowym wnioskiem w zakresie, w którym pełnomocnik B.M. wniósł o przyznanie odszkodowania za działki nr [...] i [...], a wniosek ten złożony został po terminie. Także pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych zasługiwały zdaniem sądu na uwzględnienie. Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Prezydenta m.W. było nieuzasadnione, bowiem postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organ I instancji wnikliwie, zebrano materiał dowodowy w sposób właściwy, dający podstawę do pełnych ustaleń faktycznych w sprawie. Materiał dowodowy został poddany analizie, co znalazło potwierdzenie w uzasadnieniu decyzji Prezydenta m.W. rozpoznającego sprawę po raz trzeci. Analiza i wnioski z niej wypływające są prawidłowe i logiczne. W sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę na decyzję Wojewody [...] nr [...] wniosła B.M. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 12, 61 K.p.a. wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz dopuszczenie dowodu z wymienionych w skardze akt postępowania administracyjnego, co zdaniem B.M. miało pomóc w ustaleniu zarzucanych naruszeń prawa. W uzasadnieniu ponownie wskazywała, że wniosek został złożony w terminie, że urzędnicy wiedzieli o jakie nieruchomości chodzi i prowadzili postępowanie w sprawie określonych działek. W związku z tym pismo pełnomocnika skarżącej wskazujące inne numery działek nie było nowym wnioskiem ponieważ postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania trwało już kilka lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W trakcie postępowania sądowego B.M. zmarła a w jej miejsce na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 2015 r., sygn. akt [...] wstąpił następca prawny J.M. (k 48 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., przy czym stosownie do art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Poza tym, zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania zawarte w wyroku sądowym wiążą ten organ, chyba że stan prawny uległ zmianie. W związku z tym organ II instancji ponownie rozpoznając sprawę był związany oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r. Przesądzono w nim, że wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę –ulicę [...] został złożony po terminie o jakim mowa w art. 73 ust. 4 "Przepisy wprowadzające". Sąd stwierdził, że wniosek został złożony 17 grudnia 2008 r. podczas gdy termin do jego złożenia upływał 31 grudnia 2005 r. Termin ten był terminem prawa materialnego, który skutkował wygaśnięciem roszczenia. Sąd obecnie rozpoznający sprawę nie stwierdził naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego uzasadniających wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Organ będąc związany oceną prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z 9 stycznia 2013 r., wobec tego, że nie doszło do zmiany przepisów prawa, zobowiązany był do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej przyznania B.M. odszkodowania. Argumenty skarżącej zawarte w skardze stanowią jedynie nieuprawnioną polemikę z treścią decyzji i ww wyrokiem. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodów z akt innych postępowań jako że nie było to niezbędne do rozstrzygnięcia tym bardziej, że skarżąca nie wskazała na jakie konkretnie okoliczności dowody te mają być przeprowadzone. Sąd w toku postępowania bada dowody (dokumenty) które były podstawą rozstrzygnięcia organu administracji a dowody dodatkowe z dokumentów, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuszcza gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego wydłużenia postępowania. Taka sytuacja nie zachodziła w niniejszej spawie. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.