IV SA/Wa 466/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Otylia Wierzbicka po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić Wójtowi Gminy C. kwotę 297 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt siedem zł) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania K. K. i J. K., uchyliło decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2006 r. o ustaleniu J. K. jednorazowej opłaty w kwocie 7 414,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego wydając w dniu [...] października 2006 r. decyzję o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Wójt Gminy C. naruszył pięcioletni termin wskazany w art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) stanowiący, że roszczenia o przedmiotową jednorazową opłatę należy wnosić w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stała się obowiązująca. W rozpatrywanej sprawie zmiana planu zaczęła obowiązywać w dniu 6 grudnia 1999 r. W ocenie SKO bez znaczenia jest fakt, że organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia renty planistycznej w dniu 19 października 2004 r., które następnie zawiesił i podjął z urzędu postanowieniem z dnia [...] października 2005 r. Zdaniem organu odwoławczego zdarzenia, które spowodowały zobowiązanie do zapłaty renty planistycznej (sprzedaż nieruchomości) miały miejsce w 2006 r. (w sierpniu) i dopiero w związku z powstaniem tych zdarzeń Wójt Gminy C. mógł wszcząć i prowadzić postępowanie w trybie przepisu art. 36 ust 4 powołanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Wójt Gminy C. zarzucając jej naruszenie art. 37 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że Wójt Gminy C. wydając decyzję naruszył pięcioletni termin wynikający z przepisów ustawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z zaskarżoną decyzją nie można się zgodzić, a w szczególności ze sformułowaniem zawartym w uzasadnieniu, że bez znaczenia jest fakt wszczęcia postępowania, jego zawieszenie, a następnie podjęcie. Zdaniem skarżącego działaniem skierowanym na "dochodzenie opłaty" jest wszczęcie postępowania administracyjnego. Oznacza to, że dla zachowania pięcioletniego terminu do dochodzenia przez gminę opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości niezbędne jest wszczęcie postępowania administracyjnego przed jego upływem. W ocenie skarżącego należy wykluczyć wykładnię, że pięcioletni termin zastrzeżony jest dla wydania przez wójta gminy decyzji o ustaleniu opłaty z tytułu renty planistycznej. Już przez zawiadomienie o zdarzeniu właściciel nieruchomości dowiaduje się o wystąpieniu przez gminę przeciwko niemu z żądaniem uiszczenia opłaty z tytułu renty planistycznej. Zdaniem skarżącego postępowanie w przedmiocie ustalenia przedmiotowej opłaty zostało wszczęte przed upływem pięcioletniego terminu i dochowany został termin do pobrania opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. w związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o odrzucenie skargi argumentując, że Wójt Gminy C. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi. Kolegium podniosło, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że jednostka samorządu terytorialnego występująca w danym postępowaniu w charakterze organu administracji publicznej nie ma możliwości jednoczesnego występowania w tym postępowaniu jako strona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż Wójt Gminy C. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, z tego względu, że występuje w przedmiotowej sprawie w charakterze organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, którym według § 1 wyżej wspomnianego przepisu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawowo przyznano takie uprawnienie (art. 50 § 2 powołanej ustawy). Należy wyjaśnić, że to gmina jako podmiot posiadający osobowość prawną (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, - tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm..) ma zdolność do występowania przed sądem administracyjnym w charakterze strony (tzw. zdolność sądową - art. 25 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jednak w niniejszej sprawie skargę wniósł Wójt Gminy C., a z treści skargi i zarzutów w niej zawartych wyraźnie wynika, że działa tutaj jako organ pierwszej instancji, który kwestionuje rozstrzygnięcie organu odwoławczego i broni swojego poglądu wyrażonego we własnej decyzji. Zgodnie z ukształtowanym w tego typu sprawach orzecznictwem, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądów administracyjnych (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 115). Stosownie do treści art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości ustala w drodze decyzji administracyjnej wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Skoro zatem w przedmiotowej kwestii ustawodawca powierzył wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi) rolę organu administracyjnego orzekającego w pierwszej instancji, to jednocześnie pozbawił go uprawnienia do kwestionowania w trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego przez organ drugiej instancji. Wójt Gminy C. w sprawie dotyczącej ustalenia renty planistycznej realizuje powierzone gminie zadania o charakterze publicznym. Realizacją zadań publicznych jest nie tylko ustalenie przedmiotowej opłaty, ale i przyjmowanie wpływów (dochodów) z tego tytułu. Jednak dbałość o interes publiczny nie może być identyfikowana z interesem prawnym na gruncie art. 28 kpa i art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Inaczej mówiąc powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym to postępowaniu nie ma ona legitymacji procesowej. Reasumując, powyżej wskazane argumenty prowadzą do wniosku, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie może być organ gminy, który wydał zaskarżoną decyzję pierwszej instancji. Jego rola w postępowaniu skończyła się bowiem z chwilą wydania aktu prawnego – w tym przypadku decyzji, skierowanej w stosunku do określonego podmiotu. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.