IV SA/Wa 467/19
WyrokWSA w Warszawie2019-05-10
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Leszek Kobylski, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wyznacza nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości od drogi wewnętrznej, której przebieg przez działkę został wcześniej prawomocnie stwierdzony jako nieważny, narusza interes prawny właściciela tej działki?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy, ponieważ została ona wyznaczona w odniesieniu do drogi wewnętrznej, której przebieg przez działkę skarżącego został wcześniej prawomocnie wyeliminowany z obrotu prawnego. Pozostawienie takiej linii zabudowy w planie jest zbędne, nie ma racji bytu i stanowi nadużycie władztwa planistycznego, naruszając tym samym interes prawny właściciela działki.Stan faktyczny
Skarżący K.S. i M.S. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy R. z 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta wyznaczała nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 4 m od drogi wewnętrznej, która miała przebiegać przez działkę skarżących. Wcześniejszym prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie stwierdzono nieważność uchwały w części dotyczącej przebiegu tej drogi. Skarżący wezwali następnie radę gminy do usunięcia naruszenia prawa, wskazując, że linia zabudowy została wyznaczona w odniesieniu do nieistniejącej drogi, co narusza ich interes prawny. Po bezskutecznym wezwaniu wnieśli skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części testowej i graficznej w odniesieniu do działki Nr ew. [...] położonej we wsi F. gm. R. w zakresie określenia nieprzekraczalnej linii zabudowy ustalonej w § 31 pkt. 3 lit. b zaskarżonej uchwały. Zasądzono od Gminy R. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2019 r. sprawy ze skargi K.S. i M.S. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części testowej i graficznej w odniesieniu do działki Nr ew. [...] położonej we wsi F. gm. R. w zakresie określenia nieprzekraczalnej linii zabudowy ustalonej w § 31 pkt. 3 lit. b zaskarżonej uchwały; 2. Zasądza od Gminy R. na rzecz skarżących K.S. i M.S. solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez K. S. i M. S. (dalej "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2007r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego we wsi [...] i [...] w gminie [...] – część III ze zmianami (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [...] maja 2007r. Nr [...] poz. [...]; dalej: "plan").
Stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest następujący:
Rada Gminy w [...] podjęła w dniu [...] marca 2007r. uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania dla obszaru wyżej wskazanego. W planie przewidziano m.in., że przez działkę nr [...] przebiegać będzie wewnętrzna ulica dojazdowa [[...]] oraz wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy wynoszącą minimum 4 m od linii rozgraniczających ulic dojazdowych wewnętrznych (§ 31 ust. 2 pkt 3 lit b planu).
Prawomocnym wyrokiem z dnia 5 października 2017 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1028/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części tekstowej i graficznej w zakresie przebiegu ulicy dojazdowej wewnętrznej [...] przez działkę nr ewidencyjny [...] we wsi [...].
W piśmie z dnia 15 listopada 2018r. (data wpływu do organu 20 listopada 2018r.) skarżący, jako właściciele działki nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] we wsi [...], na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządnie gminnym (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 506; dalej: "u.s.g."), wezwali Radę Gminy [...] do usunięcia naruszenia interesu prawnego ww. uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2007r. wynikającego z "wyznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego linii zabudowy w odległości 4 m od drogi, której nie ma w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego". Wezwanie powyższe do usunięcia naruszenia prawa nie zostało rozpatrzone przez Radę Gminy.
W skardze z dnia 17 stycznia 2019 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o stwierdzenia nieważności części tekstowej i graficznej uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2007 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego we wsi [...] i [...] w Gminie [...]- część III, ze zmianami, w zakresie, w jakim wyznacza na działce nr [...] nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości minimum 4 metrów od drogi, której nie ma w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż narusza ona interes prawny skarżących. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Kwestionowanej uchwale autorzy skargi zarzucili naruszenie art. 64 § 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz w zw. z art. 140 Kodeksu cywilnego (dalej k.c.) przez nadmierne, nieuzasadnione i nieuprawnione ograniczenie wykonywania prawa własności nieruchomości przez skarżących. Nadto naruszenie wynikającej z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji RP i w zw. z art. 140 k.c. zasady proporcjonalności działania organów władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że WSA w Warszawie wyrokiem z 5 października 2017 r. stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w zakresie przebiegu ulicy dojazdowej wewnętrznej [...] przez działkę skarżących. W obecnej sytuacji plan nie przewiduje przebiegu drogi dojazdowej wewnętrznej przez działkę skarżących, ale ustala nieprzekraczalną granicę zabudowy w odległości 4m od granicy rozgraniczającej tę drogę. Zatem obowiązująca linia zabudowy ustalona jest w stosunku do drogi, której już w planie (ani w rzeczywistości) nie ma.
Zdaniem skarżący pozostawienie w mocy postanowień planu dotyczących linii zabudowy w odniesieniu do tej drogi nie ma żadnego uzasadnienia, a jednocześnie ogranicza możliwość zgodnego z planem wykorzystania działki przez skarżących. Nadto przebiegająca przez działkę nr ew. [...] nieprzekraczalna linia zabudowy ogranicza prawo własności skarżących, gdyż znacznie ogranicza możliwość racjonalnej zabudowy, czy innego dowolnego wykorzystania nieruchomości, a przy tym nie ma żadnego uzasadnienia. Ogranicza prawa skarżących, a równocześnie nie służy interesom Gminy, ani interesom innych mieszkańców.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w [...] wniosła o jej uwzględnienie w całości. Przyznano, że wydany przez Sąd wyrok przesądził o tym, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla działki nr ew. [...] nie przewiduje na niej drogi wewnętrznej ozn. [...], a zatem zbędna jest linia zabudowy od nieistniejącej drogi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z kolei stosownie do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Rozpoznając niniejszą skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie w całości żądania, co skutkowało stwierdzeniem nieważności w tej części zaskarżonego planu tj. części graficznej i tekstowej w odniesieniu do działki nr ew. [...] położonej we wsi [...] gm. [...] w zakresie określenia nieprzekraczalnej linii zabudowy ustalonej w § 31 ust. 2 pkt 3 lit b planu.
Skarga z 17 stycznia 2019 r. została wniesiona przez skarżących na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Według tego przepisu prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę z zakresu administracji publicznej ma każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone takim aktem.
Sąd zauważa, iż zaskarżona uchwała została podjęta w dniu [...] marca 2007 r., zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935). Oznacza to, że w stosunku do zaskarżonej uchwały obowiązuje wymóg wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa obowiązujący w stanie prawnym przed 1 czerwca 2017 r. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony.
Sąd dokonując oceny dopuszczalności złożonej skargi podkreśla, że przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 50 p.p.s.a. Strona inicjująca postępowanie sądowe w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną (interes prawny), a także musi wykazać, że ze względu na istnienie tego związku zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną, pozbawiając np. uprawnień lub uniemożliwiając ich realizację (naruszenie interesu prawnego).
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że skarżący niewątpliwie posiadają interes prawny jako właściciele działki (wykazane załączonym do akt aktem umowy kupna), leżącej w obszarze kwestionowanego planu oraz wykazali jego naruszenie polegające na pozostawieniu w zaskarżonej uchwale zapisu dotyczącego ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości min. 4 m od linii rozgraniczającej ulicę dojazdową wewnętrzną [...] przez działkę nr ew. [...] we wsi [...], gmina [...].
Sąd zauważa, iż w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla działki nr ew. [...] położonej przy ul. [...] we wsi [...] w Gminie [...] zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2017r. sygn. akt IV SA/Wa 1028/17 stwierdzający nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w zakresie przebiegu ulicy dojazdowej wewnętrznej [...] przez działkę numer ewidencyjny: [...] we wsi [...]. Sąd uznał, iż Rada Gminy [...] nadużyła przysługującego jej władztwa publicznego wyznaczając zamiast dróg publicznych drogi wewnętrzne (a konkretnie fragment przebiegający przez działkę skarżących).
Wobec powyższego wskazany powyżej wyrok przesądził o tym, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla wskazanej powyżej działki nr ew. [...] będącej własnością skarżących, nie przewiduje na niej drogi wewnętrznej ozn. [...]. W ocenie Sądu, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego fragmentu planu dotyczącego przebiegu przez działkę nr ew. [...] drogi dojazdowej wewnętrznej, pozostawienie w mocy postanowień planu dotyczących linii zabudowy w odniesieniu do tej drogi należy uznać za zbędne i nie mające racji bytu.
Jednocześnie Sąd zauważa, iż odległości ewentualnego projektowanego budynku od zachodniej granicy tej działki będą regulowane przez stosowne przepisy Prawa budowlanego, w odrębnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlany.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że ingerencja gminy w prawo własności skarżących stanowiła nadużycie władztwa planistycznego, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonego planu w granicach interesu prawnego skarżących na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło