IV SA/Wa 473/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który osiąga miesięczne dochody z emerytur w łącznej wysokości 3464,48 zł, ponosi znaczne koszty związane z wynajmem mieszkania i jego utrzymaniem, a także wydatki na leczenie, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja finansowa, uwzględniająca niskie dochody z emerytur, wysokie koszty utrzymania mieszkania i wydatki na leczenie, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
K. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek dotyczył postępowania ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawca wraz z żoną osiąga miesięczne dochody z emerytur w łącznej wysokości 3464,48 zł, ponosi znaczne koszty wynajmu i utrzymania mieszkania, a także wydatki na leczenie. Nie posiada majątku ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono K. W. od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić K. W. od kosztów sądowych, 2). ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
K. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu dotyczącym skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Jedynymi dochodami skarżącego i jego małżonki są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 3464, 48 zł. Z nadesłanego formularza wniosku wynika, iż wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, przedmiotów wartościowych ani środków pieniężnych. Wśród comiesięcznych wydatków koniecznych skarżący wymienił: opłatę za wynajem mieszkania w wysokości 1550 zł, opłatę za gaz- 110 zł, opłatę za prąd- 131 zł, opłatę za telewizję i telefon- 164, 50, ratę kredytu zaciągniętego w banku A. Bank S.A. w wysokości 69, 50 zł oraz wydatki na lekarstwa w wysokości 300 zł. Uzupełniając na wezwanie referendarza sądowego przedmiotowy wniosek skarżący nadesłał dokumenty źródłowe, dokumentujące jego wydatki konieczne, m.in. fakturę VAT za prąd w wysokości 261,78 zł, fakturę VAT za gaz w wysokości 114,48 zł, fakturę VAT za usługi telekomunikacyjne w wysokości 62 zł oraz harmonogram spłat kredytu bankowego na zakup materaca leczniczego. Wnioskodawca ponadto oświadczył, że on oraz jego małżonka nie posiadają rachunków bankowych.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Z dyspozycji art. 243 § 1, oraz art. 245 §§ 1-3 p.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony, złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zaś wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych.
Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku uzasadnia przyjęcie, że w takiej sytuacji znajduje się skarżący. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy oceniana z perspektywy uzyskiwanych przez niego oraz jego małżonkę dochodów oraz wysokości kosztów postępowania w sprawie, której dotyczy wniesiona skarga, w ocenie referendarza sądowego, uniemożliwia wnioskodawcy poniesienia kosztów związanych z opłaceniem wpisu sądowego oraz innych opłat sądowych jak również kosztów zastępstwa procesowego.
Należy zauważyć, że skarżący oraz jego żona osiągają miesięcznie dochód z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3464, 48 zł. Środki te w znacznej części przeznaczane są na wydatki związane z leczeniem i podratowaniem zdrowia (ok. 300 zł miesięcznie). Ponadto wnioskodawca ponosi znaczne koszty związane z wynajmem mieszkania (1550 zł miesięcznie) oraz jego utrzymaniem (ok. 775 zł miesięcznie). Zestawiając wysokość należnego wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego z wysokością środków finansowych, którymi skarżący dysponuje na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, mając także na uwadze, że skarżący jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), nie posiada oszczędności, przedmiotów wartościowych, ani majątku, który może stanowić dodatkowe źródło dochodów, należało uznać, że spełnia on przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło