IV SA/Wa 476/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-22
Skład orzekający: Anna Szymańska, Katarzyna Golat, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu wstrzymania działań związanych z eksploatacją toru moto-crossowego, gdy tor ten został zrealizowany przed wejściem w życie przepisów dotyczących obszarów Natura 2000?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że tor moto-crossowy został zrealizowany w 2003 r., czyli przed wejściem w życie przepisów dotyczących obszarów Natura 2000 (Ustawa o ochronie przyrody), co oznacza, że nie wymagał on zezwolenia na podstawie art. 34 lub decyzji na podstawie art. 35a tej ustawy. W związku z tym, nie zostały spełnione kumulatywne przesłanki do zastosowania art. 37 ust. 1 u.o.p., który wymaga zarówno podjęcia działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, jak i podjęcia tych działań bez wymaganego zezwolenia lub decyzji. Ponieważ tor powstał przed wejściem w życie tych przepisów, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ogólnopolskiego T. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) utrzymującą w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o umorzeniu postępowania. Postępowanie dotyczyło nakazu wstrzymania działań związanych z eksploatacją toru moto-crossowego na obszarze Natura 2000. Skarżący zarzucał organom naruszenie procedury administracyjnej, brak należytego wykonania zaleceń sądu z poprzedniego wyroku oraz wydanie decyzji z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Tor moto-crossowy został zrealizowany w 2003 r., przed wejściem w życie przepisów dotyczących obszarów Natura 2000.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego T. z siedziba w M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej jako: organ II instancji, organ odwoławczy) nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Ogólnopolskiego T., (dalej jako: skarżący, T.) z dnia [...] stycznia 2010 r. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (dalej jako: RDOŚ w W., organ I instancji) z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...], którą umorzono postępowanie w sprawie wydania na podstawie art. 37 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 627 ze zm., dalej jako u.o.p.) w sprawie "wszczęcia postępowania w sprawie "nakazu wstrzymania działań związanych z eksploatacją toru moto-crossowego położonego na lewym obwałowanym brzegu W. w Ł., gmina Ł. i podjęcia w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu terenu położonego na obszarze Natura 2000 [...] ([...])".
Stan sprawy przestawiał się następująco:
W dniu [...] stycznia 2008 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo
T. z dnia [...] stycznia 2008 r. z żądaniem "wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu natychmiastowego wstrzymania działań związanych z eksploatacją toru moto-crossowego, położonego na lewym obwałowanym brzegu W. w Ł. (gm. Ł.) - w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "[...]" - podjętych bez przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko (z uwagi na obszar Natura 2000), oraz nakazu podjęcia w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu wymienionego obszaru". Żądanie zostało złożone na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. W zawiadomieniu z dnia [...] lutego 2008 r., znak: [...], Wojewoda [...] poinformował strony o wszczęciu z urzędu, w trybie art. 37 obowiązującej wówczas u.o.p., postępowania "w sprawie wydania decyzji nakazującej wstrzymanie prac i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu obszaru Natura 2000 "[...]" ([...]) dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji toru moto-crossowego, położonego na lewym obwałowaniu brzegu W. w gminie Ł.. Jednocześnie Organ I instancji wezwał strony do złożenia wyjaśnień w sprawie. Po zmianie treści art. 37 u.o.p, przekazane zostały kompetencje do natychmiastowego wstrzymania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów Natura 2000 regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska (w zakresie obszarów nie będących obszarami morskimi). Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...], RDOŚ w W. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji nakazującej wstrzymanie działań związanych z eksploatacją toru moto-crossowego, położonego na lewym obwałowaniu brzegu W. w Ł., gmina Ł. i podjęcia w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu terenu znajdującego się w granicach obszaru Natura 2000 "[...]" ([...]). W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, iż omawiane przedsięwzięcie położone jest w granicach "wyznaczonego na mocy Dyrektywy ptasiej obszaru Natura 2000 - [...] ([...]) oraz obszaru planowanego do objęcia ochroną z mocy Dyrektywy Siedliskowej - [...]". Organ zwrócił jednocześnie uwagę, iż głównymi zagrożeniami dla przedmiotowych obszarów są zanieczyszczenia wód i powietrza, urbanizacja związana z sąsiedztwem dużej aglomeracji miejskiej, trwający od kilkudziesięciu lat spadek poziomu wód gruntowych, niszczenie gniazd ptaków drapieżnych przez okoliczną ludność, niszczenie lasów nadrzecznych, płoszenie ptaków w okresie lęgowym oraz wycinanie przez miejscową ludność drzew.
Na podstawie zebranych materiałów dowodowych organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w 2003 r., a więc przed wprowadzeniem do krajowego porządku prawnego nowej formy ochrony przyrody jaką jest obszar Natura 2000, bez. jakichkolwiek uzgodnień, czy zezwoleń poszczególnych organów. Z uwagi na ww. termin realizacji toru, w ocenie RDOŚ w W. niemożliwym jest stwierdzenie, czy w wyniku jego realizacji doszło do zniszczenia konkretnych siedlisk roślin i zwierząt chronionych w ramach europejskiego programu Natura 2000. Organ I instancji zwrócił uwagę, iż w danej sprawie Starosta Powiatu [...] wydał w dniu [...] maja 2004 r. decyzję, znak: [...], nakazującą Zarządowi K. przywrócenie na koszt własny stanu poprzedniego działki o nr ewid. [...]. Odwołanie od przedmiotowej decyzji RDOŚ w W. wniósł T., żądając jej uchylenia w całości i wskazując, że w przedmiotowej sprawie powinno zapaść w RDOŚ w W. rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Strona skarżąca podniosła, iż inkryminowany akt administracyjny został wydany z rażącym naruszeniem przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdyż w przedmiotowym postępowaniu nie wystąpiły przesłanki umożliwiające organowi I instancji zastosowanie instytucji ww. artykułu. Ponadto skarżący wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy, że już po ustanowieniu ww. obszarów Natura 2000, na terenie na którym znajduje się planowana inwestycja, dokonano istotnej przebudowy polegającej na zmianie poziomu rzędnych przeszkód ziemnych omawianego przedsięwzięcia, należącego do przedsięwzięć z tzw. II grupy - czyli mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane co, w ocenie skarżącego, jednoznacznie przemawia za zasadnością zastosowania w sprawie art. 37 u.o.p.
W postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], organ II instancji stwierdził niedopuszczalność odwołania T.. Na powyższe postanowienie skargę do sądu administracyjnego wniósł T. W wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1726/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie GDOŚ z dnia [...] sierpnia 2011 r. Po dokonaniu powtórnej analizy materiału dowodowego, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r. (dalej jako: WSA w Warszawie), GDOŚ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję RDOŚ w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniósł T. W wyroku z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2492/12, WSA w Warszawie uchylił decyzję GDOŚ z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej poprzez zaniechanie powiadomienia strony skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. Sąd wskazał ponadto, iż organ II instancji nie przeprowadził nowych dowodów, bazując na materiale zgromadzonym w 2009 r. przez organ I instancji w sytuacji, gdy strona skarżąca sygnalizowała w odwołaniu okoliczność wskazującą na modyfikację stanu faktycznego, tj. istotną przebudowę toru moto-crossowego, która mogła znacząco oddziaływać na środowisko. W piśmie z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], GDOŚ zlecił RDOŚ w W. na podstawie art. 136 k.p.a., przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie odwołania T. z dnia [...] stycznia 2010 r. od decyzji RDOŚ w W. z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...], w celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. W piśmie z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], RDOŚ w W. zawiadomił strony postępowania o planowanych do przeprowadzenia w dniu [...] października 2013 r. oględzinach terenu. W piśmie z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], organ I instancji zawiadomił o zmianie terminu przeprowadzenia oględzin na dzień [...] października 2013 r. W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], RDOŚ w W. przekazał protokół oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2013 r., a także opinię ornitologiczną i raport o oddziaływaniu na środowisko dla inwestycji polegającej na wykonywaniu prac pogłębiarskich na rzece W. oraz wystąpienie Inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju Ł. z dnia [...] czerwca 2013 r. W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], GDOŚ zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz składania wniosków i uwag. W decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., GDOŚ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2009 r.
Na powyższą decyzję skargę do WSA w Warszawie wniosło T., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż decyzja GDOŚ wydana została bez należytego wykonania przez organ odwoławczy wiążących GDOŚ zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2492/12, dotyczącym bezpośrednio tej sprawy. Skarżący wskazał również, iż decyzja organu odwoławczego wydana została "z daniem wiary" tylko jednej stronie postępowania (reprezentantowi K.), czyli stronie zainteresowanej uzyskaniem umorzenia postępowania, zarazem bez rozpatrzenia wniosku złożonego w trakcie postępowania wyjaśniającego przez pełnomocnika T., co zdaniem skarżącego, oznacza, iż nie skonfrontowano stanowisk obu stron. Zdaniem T., miało to istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2014 r. GDOŚ wniósł o oddalenie skargi T., jako pozbawionej uzasadnionych podstaw, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako: ustawa p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie GDOŚ nie narusza przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Zarzuty skargi zasadniczo koncentrują się na:
1) kwestionowaniu podstawy prawnej utrzymania w mocy przez GDOŚ zaskarżonej decyzji organu I instancji zgodnie z art. 37 ust. 1 u.o.p.;
2) braku należytego wykonania przez organ odwoławczy wiążących GDOŚ zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 r., dotyczącym bezpośrednio tej sprawy;
3) braku skonfrontowania stanowisk stron postępowania, co spowodowało naruszenie art. 7,8,77 § 1, 78 § 1 i art. 80 k.p.a. i miało istotny wpływ na wynik ponownego utrzymania w mocy umorzenia postępowania dokonanego przez organ I instancji. Skutkowało to w ocenie skarżącego utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, wydanej z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zgodnie z art. 37 ust. 1 u.o.p. jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszar znajdujący się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub decyzji, o której mowa w art. 35a, regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich - dyrektor właściwego urzędu morskiego, nakazuje ich natychmiastowe wstrzymanie i podjęcie w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków. Przepis ten określa przesłanki, pozwalające na zastosowanie dyspozycji normy prawnej wynikającej z jego treści. Oznacza to, że muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: 1) dane działanie zostało podjęte bez decyzji określonej w art. 34 lub 35a u.o.p. i może mieć ono znaczący negatywny wpływ na cele ochrony obszaru Natura 200. Nie jest konieczne, aby wskutek podjętych działań wystąpiło negatywne oddziaływanie. Wystarczająca jest sama możliwość jego wystąpienia. Treść przepisu art. 37 ust. 1 u.o.p. ma wyraźnie przezornościowy charakter. Realizacja zasady przezorności w zakresie ochrony obszarów Natura 2000 powinna polegać przede wszystkim na kompleksowej, obiektywnej i rzetelnej ocenie ryzyka wpływu przedsięwzięcia na obszar natura 2000, w celu stwierdzenia bądź wykluczenia jego negatywnego oddziaływania na dany obszar (zob. M. Kropiewnicka, Realizacja zasady przezorności na obszarach Natura 2000, [w:] A. Kaźmierska-Patrzyczna, M. Król (red.), Problemy wdrażania systemu Natura 2000, Szczecin-Łódź-Poznań 2013, s. 64)
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie należało więc ustalić, czy dla prowadzonych działań została wydana zgodnie z art. 34 u.o.p. decyzja zezwalająca na realizację planu lub działania, mogącego mieć znaczący negatywny wpływ na cele ochrony obszarów Natura 2000, jeżeli za jego realizacją przemawia nadrzędny interes publiczny i brak jest rozwiązań alternatywnych lub zgodnie z art. 35a u.o.p. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach lub uzgodnienie regionalnego dyrektora ochrony środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej jako: u.u.i.ś.), czy takie działanie może wywierać znaczący negatywny wpływ na obszary Natura 2000. Podstawowym celem obszarów Natura 2000 jest wspieranie zrównoważonego rozwoju poprzez zachowanie różnorodności biologicznej, czyli świadome ukształtowanie relacji pomiędzy wzrostem gospodarczym, dbałością o środowisko i zdrowie człowieka. Celem funkcjonowania obszarów Natura 2000 jest osiągnięcie zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznego, przy jednoczesnym zachowaniu przedmiotów ochrony tych obszarów. Na obszarach Natura 2000 nie obowiązują konkretne zakazy, tak jak to ma miejsce w przypadku innych prawnych form ochrony przyrody uregulowanych w u.o.p. Działania prowadzone na obszarach Natura 2000 nie mogą przyczynić się do pogorszenia stanu zachowania przedmiotów ochrony, ani pogorszyć integralności obszarów Natura 2000. Brak konkretnych zakazów jest uwarunkowany współistnieniem i zachowaniem walorów przyrodniczych na tych obszarach wraz z ich jednoczesnym zrównoważonym rozwojem gospodarczym i społecznym. Lokalizacja inwestycji na obszarze Natura 2000 wymaga przeprowadzenia stosownych procedur, które mają przyczynić się do wykluczenia zagrożenia dla przedmiotów ochrony. Należy podkreślić, iż podstawowy zakres zakazów i ograniczeń możliwych do wprowadzenia na terenie obszaru Natura 2000 został określony, w sposób bardzo ogólny i zdecydowanie łagodniejszy niż dla pozostałych form ochrony przyrody (Zob. A. Kaźmierska-Patrzyczna, Istota prawna obszarów Natura 2000- uwagi ogólne, [w:] A. Kaźmierska-Patrzyczna, M. Król (red.), Problemy wdrażania systemu Natura 2000, Szczecin-Łódź-Poznań 2013, s. 51). Instytucja prawna obszarów Natura 2000 została wprowadzona do systemu prawa polskiego w związku z koniecznością implementacji dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. (w sprawie ochrony dzikich ptaków, w wersji ujednoliconej jest to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. tzw. Dyrektywa Ptasia, (Dz. Urz. z 25 kwietnia 1979 r., L 103, s. 1-18 ze zm.) oraz dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory tzw. Dyrektywa Siedliskowa (Dz. Urz. z 22 lipca 1992 r., L 206, s. 7-52 ze zm.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przepisy regulujące funkcjonowanie obszarów Natura 2000 zaczęły obowiązywać wraz z wejściem w życie u.o.p. Oznacza to, że mają one zastosowanie do działań i przedsięwzięć podejmowanych po dniu 1 maja 2004 r. Z akt sprawy wynika, iż tor moto-crossowy został zrealizowany w 2003 r., czyli przed dniem wejścia w życie u.o.p., a zatem nie wymagał on uzyskania zezwolenia wydawanego na podstawie art. 34 u.o.p. lub decyzji wydawanej na podstawie art. 35a u.o.p. Trafnie GDOŚ zauważył w zaskarżonej decyzji, że dla zastosowania art. 37 ust. 1 u.o.p. muszą wystąpić kumulatywnie dwie przesłanki: 1) podjęcie działań mogących znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub proponowany obszar Natura 2000 oraz 2) podjęcie tych działań bez zezwolenia, o którym mowa w art. 34 lub decyzji, o której mowa w art. 35a u.o.p. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 37 u.o.p. W niniejszej sprawie należało ustalić, czy mamy do czynienia z działaniami mogącymi znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszar znajdujący się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 u.o.p. Analizie należało poddać także treść art. 33 ust. 3, art. 34 i art. 35a tej ustawy. W literaturze wyrażono pogląd według, którego, aby zastosować treść art. 37 u.o.p. trzeba mieć oparcie albo w normie prawnej (art. 46, art. 47, art. 60, art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. nr 213 poz. 1397 ze zm.), albo w dowodach zgromadzonych w konkretnym postępowaniu administracyjnym prowadzonym, albo w oparciu o art. 37 u.o.p., albo przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (tekst jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 210), które wskazują na uchybienie treści art. 72 ust. 2 pkt 2 lub art. 96 u.u.i.ś., które skutkuje znaczącym negatywnym oddziaływaniem na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszar znajdujące się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 u.o.p. (zob. A. Kozioł, Praktyczne zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Działania na obszarze Natura 2000, PiŚ 2002, nr 2, s. 62). Najistotniejsze przedmiotowe wyznaczniki określające obowiązek zastosowania art. 37 ust. 1 u.o.p. to: cele ochrony obszaru Natura 2000, na które następuje negatywne oddziaływanie (bez uprzedniego uzyskania zezwolenia lub decyzji), możliwość nakazania natychmiastowego wstrzymania działań i podjęcie czynności mających na celu przywrócenie poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub chronionych na nim gatunków. Możliwość stosowania normy wynikającej z treści art. 37 ust. 1 u.o.p. jest więc warunkowa. Inaczej mówiąc będzie możliwa po uzyskaniu pewności, że podjęte działania należy kwalifikować jako mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszar znajdujący się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 u.o.p., a po drugie możliwe jest wstrzymanie tych działań i podjęcie przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego części lub
chronionych na nim gatunków. W przeciwnym wypadku mogą mięć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie ustalony przez organy stan faktyczny nie pozwolił na zastosowanie normy wynikającej z treści art. 37 ust. 1 u.o.p.
W świetle art. 37 ust. 1 u.o.p. dla oceny legalności zaskarżonej decyzji rozważenia wymaga także, czy organy orzekające w sprawie w stopniu dostatecznym wykazały, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki upoważniające organ administracji do nakazania natychmiastowego wstrzymania działania oraz podjęcia w wyznaczonym terminie niezbędnych czynności do przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru lub chronionych na nim gatunków. Sąd podziela stanowisko organu, według którego zarówno z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu Miasta i Gminy w Ł. z dnia [...] listopada 2003 r., jak również z pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r., wynika iż w ramach budowy toru moto-crossowego w 2003 r. doszło do zmiany ukształtowania terenu. Wszelkie późniejsze działania stanowiły prace utrzymaniowe obiektu, które nie wymagały uzyskania zezwolenia wydawanego na podstawie art. 34 u.o.p. lub decyzji wydawanej na podstawie art. 35a u.o.p. W stosunku do tych działań, organ I instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 u.o.p. Ustalenia, na które powołuje się organ w niniejszej sprawie zostały ponadto potwierdzone w trakcie oględzin terenu działki o nr ewid. [...] przeprowadzonych w dniu [...] października 2013 r. przez pracowników RDOŚ w W. na zlecenie GDOŚ w związku z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, które zostały określone w wyroku WSA z dnia 6 lutego 2013 r. Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż na terenie toru moto-crossowego nie dokonano istotnej przebudowy (zmiany poziomu rzędnych) przeszkód ziemnych. W ocenie Sądu, po stwierdzeniu braku istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 37 ust. 1 u.o.p. organ I instancji w sposób prawidłowy uznał iż postępowanie to stało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Na podstawie przeprowadzonej analizy akt administracyjnych niniejszej sprawy przedstawionych Sądowi, skład orzekający doszedł do przekonania, iż organy wyjaśniły w sposób wyczerpujący wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne. W konsekwencji tego należy uznać, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki do zastosowania przez organ instrumentu prawnego polegającego na nakazaniu natychmiastowego wstrzymania prowadzonej na torze moto-crossowym działalności zgodnie z art. 37 ust. 1 u.o.p.
W drugiej kolejności należy stwierdzić, iż Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, że organ odwoławczy nie wykonał wiążących go zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 r. co zdaniem T., stanowiło naruszenie art. 170 ustawy p.p.s.a. Sąd stwierdza ponadto, iż GDOŚ uwzględnił zalecenia Sądu zawarte w wyżej wymienionym wyroku. W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] GDOŚ zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz składania wniosków i uwag. T. nie skorzystał z prawa wynikającego z treści art. 10 § 1 k.p.a. W celu wypełnienia zalecenia Sądu dotyczącego materiału dowodowego GDOŚ zlecił RDOŚ w W. przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie mającego na celu jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego. Na podstawie wyników oględzin przeprowadzonych przez RDOŚ można stwierdzić iż inwestor prowadził na przedmiotowym terenie jedynie prace utrzymaniowe oraz, że nie dokonano tam istotnej przebudowy (zmiany poziomu rzędnych) przeszkód ziemnych. Dodatkowe postępowanie mające na celu uzupełnienie dowodów pozwoliło organowi II instancji na stwierdzenie, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki przemawiające za wszczęciem postępowania w trybie art. 37 u.o.p.
W trzeciej kolejności nie można również zgodzić się z twierdzeniem
skarżącego, iż wykonanie zalecenia prawomocnego wyroku WSA w Warszawie przez GDOŚ w ponownym przeprowadzonym przez ten organ postępowaniu odwoławczym było wypełnione tylko iluzorycznie. Zdaniem Sadu, strony postępowania miały możliwość czynnego w nim uczestniczenia i były potraktowane przez organ w sposób bezstronny. Sąd nie dopatrzył się w tym postępowaniu zarzucanego w skardze "dania wiary tylko jednej stronie postępowania" (reprezentantowi K.). Zarzucany w skardze brak skonfrontowania stanowisk obu stron nie stanowił w ocenie Sądu naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia wskazanych wyżej przepisów k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przeprowadziły wnikliwie postępowanie wyjaśniającego w celu ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które nie dawały podstaw do uznania, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 37 ust. 1 u.o.p.
Sąd nie podziela także zarzutu dotyczącego naruszenia art. 105 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Według tego przepisu, bezprzedmiotowość oznacza brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Organ prowadzący postępowanie powinien z urzędu badać, czy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Podstawową przesłanką pozwalającą organowi umorzyć postępowanie jest jego bezprzedmiotowość. Zdaniem Sadu, wystąpiła ona w niniejszej sprawie.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 1990 r., II SA 1240/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 16, w którym stwierdzono, że: "Jeżeli żądanie strony (art. 61 § 1 k.p.a.) nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem.
W niniejszej sprawie w związku z faktem, iż prowadzone postępowanie, po stwierdzeniu braku istnienia przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 37 u.o.p., stało się bezprzedmiotowe organ w sposób prawidłowy zgodnie z art. 105
§ 1 k.p.a., wydał decyzję o umorzeniu postępowania.
Według Sądu, organ II instancji w niniejszej sprawie podjął prawidłowe rozstrzygnięcie, w którym utrzymał w mocy decyzję RDOŚ w W. z dnia
[...] grudnia 2019 r. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło