IV SA/Wa 48/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej; Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. T. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 21 maja 2009 r. Od tej daty biegł ustawowy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, który upłynął z dniem 22 czerwca 2009 r. W międzyczasie, a mianowicie w dniu 28 maja 2009 r. J. T. złożył w tutejszym Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wyniku rozpoznania tego wniosku, postanowieniem z dnia 9 czerwca 2009 r. referendarz sądowy przyznał wyżej wymienionemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, zaś w pozostałej części wniosek oddalił. Pismem z dnia 17 lipca 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. powiadomiła adwokata M. P., iż w dniu 16 lipca 2009 r. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego J. T. w niniejszej sprawie. Wyznaczony pełnomocnik w dniu 3 sierpnia 2009 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Następnie w dniu 6 sierpnia 2009 r. zapoznał się z aktami niniejszej sprawy. W międzyczasie w dniu 5 sierpnia 2009 r. (data stempla pocztowego) nadesłał do Sądu pełnomocnictwo udzielone mu przez stronę dnia 30 lipca 2009 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż pełnomocnik skarżącego otrzymał z Okręgowej Rady Adwokackiej pismo powiadamiające o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 27 lipca 2009 r., a więc już po upływie 30 dni od doręczenia orzeczenia stronie skarżącej, co czyniło niemożliwym wniesienia skargi kasacyjnej w terminie. Wobec powyższego nie sposób uznać, iż strona skarżąca (osobiście lub działając przez pełnomocnika) w jakikolwiek sposób zawiniła w zakresie przekroczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z wystąpieniem braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. brakiem dokonania uchybionej czynności, pełnomocnik skarżącego został wezwany na podstawie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", do złożenia skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu zarządzenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższy brak uzupełniono w zakreślonym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do art. 87 § 1 i 2 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ustawa wymaga także, by równocześnie z wnioskiem dokonano czynności, której strona nie dokonała w terminie (§ 4 wspomnianego przepisu). W powołanych wyżej przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, aby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z nich jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od czasu dowiedzenia się o tym (vide B. Dauter, Komentarz do art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006). Pierwszorzędną kwestią w niniejszej sprawie jest więc ustalenie momentu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym miejscu należy podkreślić, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa sądowego (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt I FZ 371/06, niepubl.; z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 667/06, niepubl.; z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 569/06, niepubl.), w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy przyjąć, że dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od dowiedzenia się przez stronę o fakcie jego ustanowienia (ściślej mówiąc - uwzględniwszy treść art. 244 ppsa - chodzi tu o 30 dni od powzięcia wiadomości o wyznaczeniu konkretnej osoby na tego pełnomocnika). Jednakże wskazać należy, iż ustalenie kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie w jakim dniu ustanowiony adwokat z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że możliwość taka powstaje dopiero wtedy, gdy adwokat zapozna się z aktami sprawy (a w niniejszej sprawie adwokat zapoznał się z aktami dnia 6 sierpnia 2009 r.), ze stanowiskiem wnioskodawcy co do zakresu skargi kasacyjnej oraz sporządzi tę skargę. Omawiane czynności adwokat ma obowiązek podjąć bez nieuzasadnionej zwłoki, ale przy uwzględnieniu jego normalnego obciążenia pracą zawodową. Wymaganie zatem od pełnomocnika, aby w terminie siedmiu dni od udzielenia pełnomocnictwa, zapoznał się ze sprawą, sporządził i wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, jest działaniem zbyt rygorystycznym i skutkuje iluzorycznością przyznanego prawa pomocy. Prowadzi to również do bezzasadnego różnicowania stron, którym przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu i pozostałych stron, które mają aż 30 dni na podjęcie niezbędnych kroków w sprawie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 30/09, niepubl.). W niniejszej sprawie, nawet w przypadku przyjęcia najmniej korzystnej dla skarżącego daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej tj. w dniu, w którym adwokat M. P. otrzymał z Okręgowej Rady Adwokackiej pismo powiadamiające o tym, iż został pełnomocnikiem, to i tak dochowany został siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Bowiem jak przyznaje sam pełnomocnik, w/w pismo otrzymał dnia 27 lipca 2009 r., a siedem dni od tego dnia upływało dnia 3 sierpnia 2009 r., którego to dnia nadano na poczcie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zauważyć ponadto należy, iż po uprzednim wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, strona skarżąca dopełniła czynności, której nie dokonano w terminie, a tym samym wypełniła przesłankę z 87 § 4 ppsa. W ocenie sądu, pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił również okoliczności, wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin ten upływał z dniem 22 czerwca 2009 r., natomiast wyznaczony z urzędu adwokat, dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z pisma Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 17 lipca 2009 r. (otrzymanego dnia 27 lipca 2009 r.) i niezwłocznie po jego otrzymaniu wystąpił do strony o udzielenie mu pełnomocnictwa, które otrzymał dnia 30 lipca 2009 r. Następnie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (dnia 3 sierpnia 2009 r.), zapoznał się z aktami sprawy (dnia 6 sierpnia 2009 r.) oraz wniósł skargę kasacyjną (dnia 28 sierpnia 2009 r.). W świetle powyższego godzi się podnieść, że spełnione zostały przewidziane prawem przesłanki warunkujące przywrócenie rzeczonego terminu. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 86 §1 ppsa.