IV SA/Wa 481/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-15

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy dla nieruchomości istnieje uregulowany stan prawny (właściciel wpisany do księgi wieczystej), można ujawnić w ewidencji gruntów i budynków jako władającego podmiot inny niż właściciel, powołując się na przepisy przejściowe dotyczące ewidencji prowadzonej na podstawie dekretu z 1955 r. i toczące się postępowanie o zasiedzenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpisanie do ewidencji gruntów i budynków podmiotu innego niż właściciel jako władającego jest możliwe tylko w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych, zgodnie z art. 20 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Przepis przejściowy art. 51 tej ustawy, który dopuszcza wpisanie władającego do czasu uregulowania tytułu własności, ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy stan prawny nieruchomości nie jest uregulowany (właściciel nie jest znany), a nie gdy toczy się postępowanie o zasiedzenie, a właściciel jest ujawniony w księdze wieczystej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wykreśleniu Miasta W. z ewidencji gruntów jako władającego działką ewidencyjną, której właścicielem jest S. Spółka z o.o. Prezydent W. odmówił wpisania S. Spółki z o.o. jako władającego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że wpis władającego jest możliwy tylko dla gruntów państwowych lub samorządowych, a dla tej działki właściciel jest ujawniony w księdze wieczystej. Prezydent W. zaskarżył decyzję, powołując się na art. 51 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz długoletnie władanie działką.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - IV SA/Wa 481/12 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Prezydent W. orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostce ewidencyjnej [...] ( Dzielnica [...]) zmiany podmiotowej polegającej na wykreśleniu Miasta W. jako władającego działką ewidencyjną o nr [...] z obrębu [...], stanowiąca własność S. Spółka z.o.o., dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], w w punkcie 2 decyzji odmówił wpisania S. Spółka z.o.o. jako władającego działką ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o uregulowanym stanie prawnym, stanowiącą własność tej Spółki. Decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wywodził, iż sporna działka nr [...] położona jest w W. w dzielnicy [...] przy ulicy [...] w obrębie [...]. Jej powierzchnia wynosi 0,0035 ha i stanowi część nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej KW [...]. Jak wynika z zapisów w ewidencji gruntów obszar ten oznaczony jest symbolem Bz (tereny rekreacyjno- wypoczynkowe) i jest własnością "S." sp. z o.o. Jako władający tą działką wpisane jest W., który to zapis wynika z wcześniejszych wpisów w ewidencji gruntów. Zgodnie z zapisami w KW [...] przedmiotowa nieruchomość składa się z kilku działek ewidencyjnych( m.in. nr [...]) o ogólnej powierzchni 689 m2 I własność wpisana jest na rzecz "S." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Miasto W. wnioskiem z 14.09.201Or wystąpiło do Sądu Rejonowego [...] o zasiedzenie nieruchomości składającej się m.in. z przedmiotowej działki nr [...]. Jak wynika jednak z uzyskanej od stron informacji postępowanie w tej sprawie nie zostało jednak dotychczas prawomocnie zakończone. Organ stwierdził, iż w myśl art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie pozostawia wątpliwości fakt, iż zgodnie z zapisami w księdze wieczystej przedmiotowa nieruchomość stanowi własność prywatną, a nie państwową lub samorządową, zatem w myśl ww. art. 20 ust. 2 brak podstaw prawnych do ujawnienia osoby władającego w ewidencji gruntów i budynków. Stan ten mogłoby zmienić jedynie prawomocne orzeczenie sądu stanowiące inaczej. Organ podkreślił, że zawarty w przepisach przejściowych i końcowych art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje w tym przypadku podstawy do ujawnienia osoby władającego. Stanowi on bowiem, że w ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r o ewidencji gruntów i budynków oprócz właściciela do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego. W ocenie organu odwoławczego nie można przy tym przedmiotowego przepisu rozumieć, jak stara się to interpretować odwołujący, iż w każdym przypadku występowania sporu o własność możliwe jest pozostawienie wpisu władającego jeżeli był on ujawniony w ewidencji na podstawie wcześniejszych przepisów. Nie bez znaczenia jest bowiem fakt, iż ww. przepis znajduje się w rozdziale 10 ustawy przepisy przejściowe i końcowe, co oznacza, iż ustawodawca przewidywał, iż stan w ewidencji, w którym ujawnione pozostają osoby władające także do innych gruntów niż samorządowe lub państwowe będzie miał charakter tymczasowy i przejściowy do czasu uregulowania tytułu prawnego do nieruchomości. Organ stwierdził, iż nie ma przy tym wątpliwości, iż od chwili założenia dla przedmiotowej nieruchomości księgi wieczystej tj. od 2000 roku stan prawny tej nieruchomości jest uregulowany. Organ odwoławczy zaznaczył, iż przedmiotowa decyzja w żadnym stopniu nie rozstrzyga w czyim faktycznym posiadaniu pozostaje przedmiotowa działka i od jak dawna to posiadanie jest wykonywane. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent W. zaskarżając decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w zakresie wykreślenia z ewidencji gruntów W. jako władającego działka ew. Nr [...] w obrębię [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono niewłaściwe zastosowanie art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz.2027) poprzez naruszenie interesu prawnego W., w związku z wykreśleniem z ewidencji gruntów i budynków Miasta W. jako władającego działką nr [...] w obr. [...], położoną w W. przy ul. [...] oraz błędne zastosowanie art. 20 ust. 2 tej ustawy, gdy tymczasem nie ma on zastosowania w niniejszym stanie faktycznym i prawnym. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skarżący wywodził, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego oraz wyjaśnieniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący motywował, że historia wpisów dotycząca działki ewidencyjnej nr [...] w obr. [...] w ewidencji gruntów i budynków na przestrzeni 47 lat (od 1964r. do 2011r.) dowodzi, że W., a wcześniej jego poprzednicy prawni władali tą działką przez wszystkie te lata, a nawet wcześniej, jeszcze przed założeniem ewidencji gruntów (przynajmniej od roku 1961 - ul. [...]), Dlatego też wpis władania W. stanowi gwarancję władającego, iż do czasu uregulowania prawa własności przedmiotowego gruntu, nie stanowiącego własności państwowej lub komunalnej, na rzecz W., będzie on wykazywany jako podmiot w ewidencji gruntów. Skarżący zaznaczył, że art. 51 ustawy Prawo Geodezyjnej Kartograficzne stanowi, że: "W ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.Nr 6, poz.32), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności wykazuje się także osobę władającego". Zdaniem skarżącego więc zastosowanie ma art. 51 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne nie zaś jak błędnie wskazał organ art. 20 ust. 2 tejże ustawy. Skarżący podkreślił, że celem zaś przepisu przejściowego jakim jest art. 51 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne jest uregulowanie stanu prawnego na rzecz jego władającego, nie zaś podmiotu, który wpisany jest jako właściciel gruntu Wobec powyższego, do czasu wpisania W. jako właściciela ww. działki, w ewidencji gruntów jako władający powinno być wpisane Miasto W. jako jej faktyczny posiadacz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż skarga jest niezasadna. Podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. nr 193, poz. 1287 z 2010 r. ze zm.), zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Z przepisu tego wynika wprost, iż władający może być wpisany do ewidencji gruntów i budynków jedynie w sytuacji, gdy grunty stanowią własność państwową lub samorządową. Działka, której dotyczy przedmiotowa sprawa oznaczona ewidencyjnie nr [...] ma urządzoną księgę wieczysta i w niej jako właściciel wpisana jest S. Spółka z.o.o. Oczywistym więc jest iż nieruchomość ta nie stanowi własności państwowej ani samorządowej. Nie mogą więc mieć do niej zastosowania regulacje zawarte w art. 20 ust. 2 pkt 1 pozwalające na wpisanie do ewidencji gruntów poza właścicielem władającego. Wyjątek od powyższej reguły stanowi zawarty w przepisach przejściowych art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne statuujący, iż "W ewidencji gruntów i budynków, założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (....), oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego." Wyżej wymieniony przepis miał stanowić gwarancję dla władającego gruntem, że do czasu uregulowania prawa własności, w odniesieniu do gruntu nie będącego własnością państwową, ani samorządową, będzie wykazywany jako podmiot w ewidencji gruntów i budynków. W rozpoznawanej sprawie sytuacja uzasadniająca zastosowanie powyższego przepisu nie zachodzi, albowiem prawo własności jest uregulowane na rzecz S. Spółki z.o.o i podmiot ten wpisany jest do księgi wieczystej jako właściciel. Nie można więc mówić o braku uregulowania kwestii własnościowych w odniesieniu do działki gruntu oznaczonej nr ewidencyjnym [...]. W związku z powyższym zasadnie organ zauważył, iż nie może mieć zastosowania art. 51 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Celem tego przepisu było bowiem wpisane osoby władającej odniesieniu do nieruchomości nie stanowiących własności państwowej ani samorządowej jedynie w sytuacji, gdy kwestie prawa własności nie były uregulowane. Umieszczenie tego przepisu w części przejściowej i końcowej sytuacji wyraźnie przesądzało, iż miały to być jedynie sytuacje przejściowe. Brak jest w takiej sytuacji podstaw aby Miasto W. było wpisane w ewidencji gruntów i budynków jako władający nieruchomością nie stanowiąca własności państwowej czy samorządowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie daje tez ku temu podstawy fakt toczącego się postępowania o zasiedzenie tej nieruchomości przez Miasto W., które w pierwszej instancji, wyrokiem Sądu Rejonowego [...] zakończyło się oddaleniem wniosku o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie działki nr ew. [...]. Fakt toczącego się w tym przedmiocie postępowania przez sądem powszechnym nie ma znaczenia dla dokonywanych wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie przed sądem powszechnym zmierza bowiem do wykazania, że w drodze zasiedzenia skarżąca nabyła prawo własności, a więc de facto do stwierdzenia że od określonej daty prawo to przysługuje jej a nie S. Spółce z.o.o. Oczywistym jest że postępowanie to zmierza do uregulowania kwestii własnościowych nieruchomości, ale w innym znaczeniu aniżeli jest o tym mowa w art. 51 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten bowiem dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość nie ma w ogóle uregulowanego stanu prawnego, tj. gdy właściciel nieruchomości nie jest znany. ( por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 1999r.,ll SA 1260/99, LEX nr 46220, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2007 r. IV SA/WA 441/07, LEX nr 347025, wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 czerwca 2008 r., II SA/Ke 215/08, LEX nr 566012). Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło