IV SA/Wa 482/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skarg K. F., M. M., M. P., S. P., S. G., C. K., A. K., S. A., E. K., Z. G., J. P., S. G., W. B. i Z. B. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego postanawia odmówić S. G. przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. S. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Wysłane do skarżącej zawiadomienie o rozprawie przewidzianej na 10 grudnia 2007 r. zostało jej doręczone w dniu 21 listopada 2007 r. (k. 381). W dniu 10 grudnia 2007 r. odbyła się rozprawa, na którą nikt się nie stawił (protokół, k. 437). Ogłoszenie wyroku oddalającego skargę nastąpiło na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2007 r. (protokół i wyrok, k. 451-452), na które również nikt się nie stawił. W dniu 23 stycznia 2008 r. skarżąca, za pośrednictwem swego pełnomocnika M. M. (pełnomocnictwo, k. 516) zgłosiła wniosek o sporządzenie i doręczenie jej wyroku z dnia 21 grudnia 2007 r. oraz jednocześnie - na wypadek, gdyby Sąd uznał, że nastąpiło uchybienie terminu - wniosła o przywrócenie terminu do zgłoszenia takiego wniosku (k. 487-489). W uzasadnieniu tego wniosku podniosła, iż został on wniesiony niezwłocznie po uzyskaniu przez nią informacji, że w dniu 21 grudnia 2007 r. zapadł wyrok. Skarżąca wskazała, że - z uwagi na brak środków finansowych, znaczną odległość i niedogodność połączeń komunikacyjnych oraz konieczność doglądania inwentarza - nikt z mieszkańców, których dotyczyła skarga nie był na rozprawie w dniu 10 grudnia 2007 r., a także mieszkańców tych nie powiadomiono o posiedzeniu, na którym zapadł wyrok w dniu 21 grudnia 2007 r. Ponadto nadmieniono, że zainteresowani sprawą mieszkańcy nie znają przepisów prawa, a nie działali przez profesjonalnego pełnomocnika, natomiast sprawa ma ogromny wydźwięk społeczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 p. p. s. a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie niewątpliwie skarżąca uchybiła terminowi do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 grudnia 2007 r., ponieważ stosownie do art. 141 § 2 p. p. s. a., w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Skoro wyrok został ogłoszony w dniu 21 grudnia 2007 r., to określony przez art. 141 § 2 p. p. s. a. termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 28 grudnia 2007 r. Wniosek z art. 141 § 2 p. p. s. a. został natomiast zgłoszony w dniu 23 stycznia 2008 r. (k. 489). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p. p. s. a.). Wniosek skarżącej został wniesiony w terminie wynikającym z art. 87 § 1 p. p. s. a., ponieważ o uchybieniu terminu dowiedziała się ona w dniu 22 stycznia 2008 r. (data doręczenia pełnomocnikowi skarżącej M. M. pisma Sądu z dnia 16 stycznia 2008 r., w którym poinformowano, że w dniu 21 grudnia 2007 r. zapadł wyrok oddalający skargę - pismo, k. 468; zwrotne potwierdzenie odbioru pisma, k. 513), natomiast wniosek został zgłoszony w dniu 23 stycznia 2008 r. (koperta, k. 489), czyli już następnego dnia po dowiedzeniu się przez pełnomocnika skarżącej o ogłoszeniu wyroku w dniu 21 grudnia 2007 r. Został spełniony również wymagany przez art. 87 § 4 p. p. s. a. warunek równoczesnego dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie, ponieważ skarżąca w jednym piśmie z dnia 23 stycznia 2008 r. zgłosiła zarówno wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak i wniosek o sporządzenie takiego uzasadnienia (k. 487-488). Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu podnieść należy, że zgodnie z art. 87 § 2 p. p. s. a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Najpierw wypada wskazać, że wysłane do skarżącej zawiadomienie o rozprawie przewidzianej na 10 grudnia 2007 r. zostało jej doręczone w dniu 21 listopada 2007 r. (k. 381), czyli na 19 dni przed terminem rozprawy. Już od 21 listopada 2007 r. skarżąca wiedziała więc, iż rozprawa odbędzie się w dniu 10 grudnia 2007 r. Powinna była więc być świadoma, że na rozprawie może zapaść wyrok, także oddalający skargę. Wskazana przez skarżącą okoliczność, że nie jest obznajomiona z przepisami prawa nie może odnieść zamierzonego skutku, ponieważ w doręczonym jej w dniu 21 listopada 2007 r. zawiadomieniu o rozprawie (k. 381) została ona pouczona, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (art. 141 § 2 zdanie pierwsze p. p. s. a.), a złożenie wniosku po tym terminie jest bezskuteczne. Ponadto, nie ma obowiązku doręczenia zawiadomienia o terminie posiedzenia, na którym będzie ogłoszony wyrok w razie odroczenia ogłoszenia wyroku (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1968 r., III CZP 62/68, OSNCP 1969, nr 3, poz. 41). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził, że w wypadku orzeczenia o odroczeniu terminu ogłoszenia wyroku sąd nie ma obowiązku zawiadamiania w trybie art. 91 § 2 p. p. s. a. o tym terminie strony nieobecnej na rozprawie. Artykuł 139 § 2 p. p. s. a. wyłącza w tym zakresie zastosowanie art. 91 § 2 p. p. s. a. ustanawiając własny, odrębny sposób zawiadamiania o terminie publikacji orzeczenia. Przewiduje bowiem, że w postanowieniu o odroczeniu terminu ogłoszenia wyroku sąd powinien wyznaczyć ten termin i ogłosić go niezwłocznie po zamknięciu rozprawy. Jak wynika z protokołu rozprawy Sąd po zamknięciu rozprawy ogłosił o terminie posiedzenia, na którym nastąpi ogłoszenie wyroku (k. 437). Jest to zawiadomienie wystarczające, bez względu na to, czy strona była obecna na rozprawie, jeżeli o terminie rozprawy została prawidłowo zawiadomiona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2005 r., I FZ 398/05, niepubl.). W niniejszej sprawie skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, nie stawiła się na rozprawę, Sąd odroczył ogłoszenie wyroku do dnia 21 grudnia 2007 r. (protokół rozprawy, k. 437), więc nie było konieczności odrębnego zawiadamiania skarżącej o terminie posiedzenia przewidzianego na 21 grudnia 2007 r., na którym nastąpiło ogłoszenie wyroku. Podniesiony we wniosku przez skarżącą brak środków finansowych, znaczna odległość i niedogodność połączeń komunikacyjnych, konieczność doglądania inwentarza, nieznajomość przepisów prawa, nie działanie przez profesjonalnego pełnomocnika oraz ogromny wydźwięk społeczny sprawy nie uprawdopodobniają okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie bowiem z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto podnieść należy, że przepisy p. p. s. a. przewidują możliwość przyznania stronie prawa pomocy w zakresie nie tylko zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli wykaże ona niemożność poniesienia jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania, ale również ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego), który zapewniłby takiej stronie profesjonalną obsługę prawną sprawy. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Nie została więc spełniona jedna z przesłanek niezbędnych do wniesienia skutecznie wniosku o przywrócenie terminu, stąd na podstawie art. 86 § 1 p. p. s. a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.